Sau gần 5 tháng khởi công cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đến nay tiến độ dự án bị chậm theo yêu cầu. Nguyên nhân chủ yếu là do vướng mắc mặt bằng tại hợp phần 1 và hợp phần 2 thuộc tỉnh Đồng Nai. Để dự án cơ bản hoàn thành vào năm 2025 và khai thác đồng bộ vào năm 2026, tỉnh Đồng Nai cần tập trung các giải pháp đẩy nhanh hơn nữa việc tháo gỡ vướng mắc này.

Cụ thể, về giải phóng mặt bằng, lãnh đạo Cục Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Giao thông Vận tải) cho biết, tính đến nay, trong tổng số gần 138 ha diện tích cần thu hồi phục vụ thi công dự án thành phần 1, địa phương mới đang tiến hành việc kiểm đếm, chưa bàn giao mặt bằng. Tại dự án thành phần 2, tổng diện tích thu hồi là gần 177 ha. Địa phương đang tiến hành kiểm đếm, mới bàn giao được hơn 15 ha mặt bằng để thi công, đạt hơn 8,7%.

Theo báo cáo của địa phương, chi phí giải phóng mặt bằng được tính toán tại thời điểm hiện tại của các dự án thành phần dự kiến tăng khoảng gần 3.700 tỷ đồng so với chi phí giải phóng mặt bằng tại tổng mức đầu tư đã được phê duyệt; trong đó, dự án thành phần 1 tăng gần 1.200 tỷ đồng; dự án thành phần 2 tăng khoảng 1.489 tỷ đồng; dự án thành phần 3 tăng khoảng 990 tỷ đồng. Do tổng mức đầu tư dự án tăng so với chủ trương đầu tư được Quốc hội thông qua, nên dự án sẽ phải điều chỉnh chủ trương đầu tư.

“Khả quan nhất là dự án thành phần 3 của cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, trong tổng diện tích thu hồi khoảng hơn 137ha, đến nay, địa phương đã bàn giao hơn 132 ha để các nhà thầu thi công, đạt hơn 96%”, lãnh đạo Cục Quản lý đầu tư xây dựng cho hay.

Về nguyên nhân dự án thành phần 1 và dự án thành phần 2 (địa bàn Đồng Nai) chậm giải phóng mặt bằng, nhà thầu không có công địa để triển khai thi công trên hiện trường là việc kiểm đếm chậm. Bên cạnh đó, đơn giá bồi thường giải phóng mặt bằng chưa được địa phương phê duyệt. Việc triển khai tái định cư tại dự án thành phần 1 và thành phần 2 chưa đáp ứng yêu cầu, dẫn đến không đủ điều kiện để thực hiện việc giải phóng mặt bằng theo quy định.

“Để đáp ứng tiến độ giải phóng mặt bằng, UBND tỉnh Đồng Nai đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép bố trí tái định cư cho các hộ dân bị giải tỏa thuộc dự án đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu vào khu tái định cư Lộc An - Bình Sơn, huyện Long Thành, thuộc Dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành. Hiện, các bộ, ngành và địa phương đang phối hợp giải quyết theo chỉ đạo của Chính phủ làm cơ sở triển khai các công việc tiếp theo”, Cục Quản lý đầu tư xây dựng thông tin cho hay.

Lãnh đạo Ban Quản lý dự án 85 (chủ đầu tư dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu cho hay, theo kế hoạch, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao 70% mặt bằng của các gói thầu xây lắp trước ngày 30/6 và cơ bản bàn giao diện tích còn lại trước ngày 31/12. Thế nhưng, tính đến trung tuần tháng 11, việc kiểm kê tại dự án mới hoàn thành khoảng 70% khối lượng công việc.

Là một trong những  hộ dân thuộc diện phải di dời nhường đất cho dự án thành phần 2, ông Nguyễn Văn Tý (xã Long An, huyện Long Thành) chia sẻ, gia đình ông đồng thuận với chủ trương của nhà nước để xây dựng cao tốc. Mong nhà nước đền bù, hỗ trọ cho người dân thỏa đáng, hỗ trợ tái định cư để bà con sớm có nơi ở mới, ổn định cuộc sống và an cư lập nghiệp.

Theo ông Trần Văn Thân, Phó Chủ tịch UBND huyện Long Thành cho biết, đến thời điểm này 2 khu tái định cư tại xã Long Đức và Long Phước không kịp tiến độ để bố trí tái định cư. Do đó, huyện kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở ngành có phương án tạm cư cho các hộ dân bị thu hồi đất và chờ dự án tái định cư.

Tại buổi đối thoại với các hộ dân thuộc diện di dời của dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu hồi cuối tháng 10 vừa qua, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Nguyễn Hồng Lĩnh đề nghị các đơn vị liên quan sớm hoàn thành việc kiểm đếm, đưa ra một chính sách phù hợp nhất, đảm bảo được quyền lợi của người dân.

Trong một diễn biến mới nhất về các giải pháp giải quyết khó khăn về mặt bằng cho dự án cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, tỉnh Đồng Nai đã tăng cường 16 nhân sự từ các sở, ngành cho huyện Long Thành và thành phố Biên Hòa hỗ trợ về giải phóng mặt bằng. Đồng thời, UBND tỉnh cũng ra tối hậu thư đến ngày 15/12 phải hoàn thành việc kiểm đếm đối với toàn bộ dự án.

Theo các chuyên gia kinh tế, việc cùng lúc có nhiều dự án trọng điểm quốc gia trên địa bàn tỉnh Đồng Nai như siêu dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây cũng phần nào gây khó khăn cho việc bố trí lực lượng triển khai giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên nói đi cũng phải nói lại, việc nhiều dự án được đầu tư tại Đồng Nai sẽ là cơ hội cho địa phương này phát triển hơn nữa. Vì thế, địa phương càng phải quyết tâm, vượt khó hoàn thành sớm việc giải phóng mặt bằng cho cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu.

Lãnh đạo Ban Quản lý dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng và hỗ trợ tái định cư tỉnh Đồng Nai chia sẻ, anh em trong đơn vị đang cố gắng hết sức, đặc biệt là việc kiểm kê, kiếm đếm phục vụ việc bồi thường giải phóng mặt bằng. Với việc được tăng cường thêm nhân sự, chắc chắn việc giải phóng mặt bằng của dự án trong thời gian tới sẽ được cải thiện

Về vấn đề xây lắp, theo báo cáo của Bộ Giao thông Vận tải, dự án thành phần 1 được chia thành 2 gói thầu xây lắp. Trong đó, bên cạnh gói thầu XL01 (Km 0+000 - Km 6+200) chưa lựa chọn nhà thầu, gói thầu XL02 (Km 6+200 - Km 16+00) dù đã lựa chọn xong nhà thầu nhưng chưa thể triển khai thi công hiện trường do không có mặt bằng.

Tại dự án thành phần 2, hai gói thầu xây lắp đã được khởi công. Song, do diện tích mặt bằng bàn giao rất hạn chế nên tiến độ triển khai thi công trên hiện trường chậm so với kế hoạch.

Hiện nay, nhà thầu chỉ mới triển khai công tác nội nghiệp và thi công một số hạng mục trong phạm vi mặt bằng đã được bàn giao (khoan cọc nhồi, tiến hành đúc dầm, cấu kiện…). Lũy kế khối lượng đã thực hiện chỉ đạt khoảng 1% giá trị hợp đồng.

Với dự án thành phần 3, nhờ diện tích mặt bằng được bàn giao lớn, việc tổ chức thi công trở nên sôi động và thuận lợi hơn. Các hạng mục chính đang được nhà thầu tập trung triển khai như: Cầu chính tuyến; cào bóc hữu cơ thi công nền đường; đắp cát nền đường; thi công đường công vụ. Lũy kế giá trị thi công dự án đến nay (bao gồm chi phí thi công lán trại và chi phí hạng mục chung) khoảng hơn 62 tỷ đồng đạt gần 3,4% giá trị hợp đồng.

Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu có tổng chiều dài gần 54km, đi qua địa bàn hai tỉnh: Đồng Nai hơn 34 km và Bà Rịa - Vũng Tàu 19,5 km. Giai đoạn 1, dự án được đầu tư theo quy mô đường cao tốc, từ 4-6 làn xe (tùy từng đoạn), vận tốc thiết kế 100 km/h. Sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 17.800 tỷ đồng.

Dự án được chia thành 3 dự án thành phần; trong đó, dự án thành phần 1 dài 16 km, tổng mức đầu tư hơn 6.000 tỷ đồng do UBND tỉnh Đồng Nai là cơ quan chủ quản. Dự án thành phần 2 dài hơn 18 km, tổng mức đầu tư được duyệt hơn 6.850 tỷ đồng do Bộ Giao thông Vận tải là cơ quan chủ quản. Dự án thành phần 3 dài khoảng 19,5 km, tổng mức đầu tư gần 5.000 tỷ đồng do UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là cơ quan chủ quản.