Sớm hoàn thiện tiêu chí về đô thị thông minh

Hội thảo “Phát triển đô thị thông minh trong quá trình đô thị hóa gắn với công nghiệp hóa, hiện đại hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” do Ban Kinh tế Trung ương chủ trì tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, sáng 10/11. Ảnh: Thu Hằng/BNEWS/TTXVN

Sớm hoàn thiện tiêu chí về đô thị thông minh là một trong những nội dung được Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Quang Hùng đề cập tại hội thảo “Phát triển đô thị thông minh trong quá trình đô thị hóa gắn với công nghiệp hóa, hiện đại hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” do Ban Kinh tế Trung ương chủ trì tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, sáng 10/11. 

Hội thảo nằm trong  khuôn khổ Diễn đàn cấp cao về Công nghiệp 4.0 lần thứ ba - Industry Summit 4.0 với chủ đề “Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong kỷ nguyên số”. 

Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương - Tiến sỹ Nguyễn Thành Phong nhận định, trong xu thế đô thị hóa và phát triển đô thị thông minh ngày càng gia tăng, việc phát triển đô thị thông minh được Việt Nam xác định là một hướng đi đúng đắn. 

Định hướng phát triển đô thị thông minh là một trong những nội dung quan trọng được Bộ Chính trị chính thức đưa vào Nghị quyết 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. 

Văn kiện Đại hội Đảng XIII về đường lối phát triển đất nước trong giai đoạn tới cũng đặt mục tiêu hình thành một số chuỗi đô thị thông minh tại các khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc, phía Nam, miền Trung và từng bước kết nối với mạng lưới đô thị thông minh trong khu vực và trên thế giới. 

Phát triển đô thị thông minh cũng nhận được sự quan tâm lớn của Chính phủ. Ngày 1/8/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 950/QĐ-TTg Phê duyệt Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững Việt Nam giai đoạn 2018 - 2025 và định hướng đến năm 2030. 

Theo Tiến sỹ Nguyễn Thành Phong, đến nay, trên cả nước đã có 41/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã hoặc đang triển khai xây dựng đề án phát triển đô thị thông minh; trong đó có đề án, kế hoạch được ban hành cho toàn tỉnh và đề án, kế hoạch ban hành cho một đô thị thuộc tỉnh. 

Tuy nhiên, việc triển khai vẫn gặp một số khó khăn. Nhận thức về đô thị thông minh từ nhu cầu của nhà quản lý (lãnh đạo ở địa phương), nhu cầu cung cấp sản phẩm của cộng đồng doanh nghiệp, chủ đầu tư hay từ nhu cầu thụ hưởng các dịch vụ của người dân chưa được nâng cao. 

Ngoài ra, tiêu chuẩn, quy chuẩn quy hoạch đô thị thông minh và hạ tầng kỹ thuật, công trình kiến trúc thông minh chưa được ban hành đầy đủ và thiếu đồng bộ. Sự tham gia của cộng đồng, các thành phần kinh tế trong xây dựng đô thị thông minh cũng còn hạn chế. 

Trên thực tế, việc triển khai đô thị thông minh còn riêng lẻ, manh mún. Các đô thị thông minh chưa mang tính đặc thù riêng. Nguồn lực cho phát triển đô thị thông minh bao gồm cả nguồn vốn và nguồn nhân lực còn nhiều hạn chế. 

Đặc biệt, dịch COVID-19 bùng phát đã khiến các quốc gia phải nhìn nhận lại nhiều vấn đề trong quá trình tồn tại và phát triển; trong đó, có việc xem xét lại những mô hình phát triển đô thị nói chung và phát triển đô thị thông minh nói riêng - ông Phong nhấn mạnh. 

Các chuyên gia đều chung nhận định, phát triển đô thị thông minh hết sức cần thiết không chỉ đối với Việt Nam mà còn hữu ích đối với nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Thứ trưởng Lê Quang Hùng chia sẻ, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu lượng hóa các tiêu chí về đô thị thông minh ở lĩnh vực quy hoạch đô thị, hạ tầng đô thị, kiến trúc đô thị, vận hành đô thị. Ảnh: Thu Hằng/BNEWS/TTXVN

Đồng tình với quan điểm này, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Quang Hùng nhận định, phát triển đô thị thông minh không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành lựa chọn thiết thực tại các đô thị nhằm nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh. Đặc biệt, trong cuộc chiến chống lại đại dịch COVID-19 vừa qua, đô thị thông minh đã giúp nền kinh tế đô thị và an sinh xã hội nhanh chóng được phục hồi. 

Bàn về nhiệm vụ, giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển đô thị thông minh, Thứ trưởng Lê Quang Hùng chia sẻ, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu lượng hóa các tiêu chí về đô thị thông minh ở lĩnh vực quy hoạch đô thị, hạ tầng đô thị, kiến trúc đô thị, vận hành đô thị (gồm cấp nước, xử lý rác thải, giao thông, thông tin liên lạc, nhà ở , y tế, giáo dục…), tiện ích cho người dân, tiết kiệm năng lượng, phát triển bền vững… 

Cụ thể, Bộ Xây dựng đang khẩn trương xây dựng các tiêu chí cơ bản về đô thị thông minh áp dụng toàn đô thị, khu đô thị phù hợp với Việt Nam; xây dựng nền tảng pháp lý, quy chuẩn, tiêu chuẩn cho đô thị thông minh; xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông (số hóa) về đất đai, quy hoạch, giao thông, dân cư và các dữ liệu không gian đô thị khác; xây dựng quy hoạch đô thị thông minh; ứng dụng hệ thống thông tin địa lý GIS; phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng đô thị thông minh; quản lý, vận hành đô thị thông minh. 

Về lộ trình thực hiện, Thứ trưởng Lê Quang Hùng cho biết, đến năm 2025, mục tiêu đặt ra là hạ tầng băng thông rộng cáp quang phủ trên 90% hộ gia đình tại đô thị; hoàn thiện cơ sở pháp lý để triển khai phát triển đô thị thông minh; ít nhất  3 đô thị từ loại II trở lên thực hiện quy hoạch đô thị thông minh, 6 đô thị tại 6 vùng kinh tế có đề án tổng thể phát triển đô thị thông minh; thí điểm chứng nhận khu đô thị mới thông minh. 

Đến năm 2030, Việt Nam sẽ hình thành các chuỗi đô thị thông minh khu vực phía Bắc, miền Trung, phía Nam và vùng Đồng bằng sông Cửu Long; trong đó, lấy Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ là hạt nhân, hình thành mạng lưới liên kết các đô thị thông minh; 100% các đô thị loại II trở lên hoàn thành cơ bản việc cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị theo kế hoạch được duyệt. 

Mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam xây dựng được ít nhất 3 đến 5 đô thị thông minh tầm cỡ quốc tế; có công trình kiến trúc tiêu biểu, đô thị xanh – thông minh - chuyển đổi số tiêu biểu tầm cỡ thế giới. 

Thứ trưởng Lê Quang Hùng nhấn mạnh, quy hoạch và quản lý thông minh là nền tảng để phát triển đô thị thông minh. Trước mắt, việc áp dụng đô thị thông minh cần được trở thành ưu tiên trong phát triển các khu đô thị mới và công trình xây dựng mới. Đối với khu vực đô thị hiện hữu, từng bước giải quyết thông minh từng phần, đảm bảo sự phù hợp về nguồn lực, năng lực và bối cảnh kinh tế xã hội địa phương. 

Việc phát triển đô thị thông minh không chỉ là trách nhiệm của cơ quan trung ương mà còn cần sự hợp tác, chủ động của chính quyền đô thị, đối tác và cần phải được cụ thể hóa trên cơ sở các kế hoạch thực hiện, hợp tác cùng thúc đẩy - Thứ trưởng Lê Quang Hùng lưu ý. 

Các ý kiến, đề xuất về phát triển đô thị thông minh mà chuyên gia, nhà khoa học đóng góp tại hội thảo sẽ được Tổ biên tập Đề án “Chủ trương, chính sách công nghiệp hóa, hiện đại hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” xem xét, tiếp thu, tổng hợp đầy đủ để góp phần xây dựng Đề án và trình Ban Chấp hành Trung ương vào năm 2022./.