Tập đoàn SoftBank Group của Nhật Bản đã cắt giảm gần một phần tư số công ty con trong năm tài chính vừa qua, loại bỏ các doanh nghiệp thiếu sự phối hợp do tập trung thu hẹp vào cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).Trong báo cáo thường niên cho năm tài chính 2024, “gã khổng lồ” công nghệ Nhật Bản cho biết, tính đến cuối tháng 3/2025, họ sở hữu 965 công ty con, giảm 23% so với cùng kỳ năm trước và giảm 35% so với năm tài chính 2019. Đây là lần đầu tiên số lượng này xuống dưới 1.000 kể từ năm tài chính 2016.

Sự sụt giảm này chủ yếu xuất phát từ việc bán công ty mẹ của Fortress Investment Group. SoftBank đã mua lại Fortress với giá 3,3 tỷ USD vào năm 2017, ngay sau khi thành lập Quỹ Tầm nhìn (Vision Fund) SoftBank đầu tiên, nhằm tiếp thu bí quyết đầu tư của công ty này.

Với việc ra mắt Quỹ Tầm nhìn, SoftBank mong muốn trở thành một công ty đầu tư toàn diện, đồng thời vẫn giữ viễn thông là cốt lõi trong hoạt động kinh doanh. SoftBank đã thâm nhập vào lĩnh vực năng lượng tái tạo thông qua SB Energy - ra mắt năm 2011 và sau đó được bán cho Toyota Tsusho - và rót hàng tỷ USD vào công ty văn phòng chia sẻ WeWork của Mỹ.

Tuy nhiên, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh quỹ lại không ổn định. SoftBank đã chuyển từ mức lợi nhuận ròng kỷ lục 4.990 tỷ yen (33,8 tỷ USD theo tỷ giá hiện tại) trong năm tài chính 2020 sang mức lỗ ròng lớn nhất từ trước đến nay là 1.710 tỷ yen trong năm tài chính 2021 do biến động giá cổ phiếu.

Bước ngoặt đến vào năm 2022, khi Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành SoftBank - tỷ phú Masayoshi Son tập trung vào cuộc cách mạng AI. Tháng 11/2022, ông tuyên bố muốn dành trọn tâm huyết trong vài năm tới cho “giai đoạn bùng nổ tiếp theo” trong quá trình phát triển của hãng thiết kế chip Arm.

Sau khi Fortress hoàn thành vai trò ban đầu dự định, SoftBank đã quyết định bán công ty này cho một chi nhánh của quỹ đầu tư quốc gia Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào năm 2023.

Tính đến cuối tháng 6, các quỹ SoftBank Vision Fund 1 và 2 đã đầu tư vào tổng cộng 335 công ty, hầu hết đều liên quan đến AI. Năm nay, có thông tin SoftBank đã tăng cổ phần tại nhà sản xuất chip Nvidia và mua cổ phần tại TSMC.

Tháng trước, công ty Nhật Bản này đã công bố khoản đầu tư 2 tỷ USD vào Intel, đặt cược nhiều hơn vào ngành công nghiệp bán dẫn.

SoftBank Group nổi tiếng với nhiều đơn vị niêm yết, với 13 công ty đại chúng trực thuộc, bao gồm một công ty tách biệt với công ty mẹ thông qua bốn cấp liên kết công ty mẹ - công ty con. Mối quan hệ này đã bị các nhà đầu tư chỉ trích vì lo ngại về quyền lợi của các cổ đông thiểu số trong các công ty con.

Các công ty Nhật Bản khác có mạng lưới công ty con rộng khắp bao gồm Sony Group với 1.546 công ty, NTT với 992 công ty và công ty thương mại Mitsubishi Corp. với 843 công ty tính đến cuối năm tài chính 2024. Các doanh nghiệp có lợi ích đa dạng như vậy thường phải đối mặt với mức chiết khấu của tập đoàn trên thị trường chứng khoán.

Bản thân SoftBank Group cũng đã hoạt động rất tốt. Giá cổ phiếu của tập đoàn đã tăng gấp đôi kể từ đầu năm, đạt mức cao nhất mọi thời đại. Tính đến thời điểm đóng cửa phiên giao dịch 22/9, SoftBank được xếp hạng là công ty có giá trị thứ 4 tại Nhật Bản, sau Toyota Motor, Mitsubishi UFJ Financial Group và Sony.

Các nhà đầu tư đặt nhiều kỳ vọng vào sự đầu tư toàn diện của tỷ phú Son vào AI. Xét theo khía cạnh này, việc SoftBank suy giảm số lượng công ty con có thể được coi là một dấu hiệu cho thấy quyết tâm theo đuổi con đường này của họ.