Dây chuyền sản xuất xe máy tay ga của Honda Việt Nam - doanh nghiệp đến từ Nhật Bản đóng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Cục Thống kê, Bộ Tài chính vừa công bố, hoạt động đầu tư trong quý I/2026 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với quy mô vốn toàn xã hội mở rộng và dòng vốn đầu tư nước ngoài gia tăng rõ rệt. Các chỉ số về vốn thực hiện, vốn đăng ký và giải ngân đều cải thiện so với cùng kỳ năm trước, phản ánh sự phục hồi của môi trường đầu tư và niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước. 

Theo số liệu của Cục Thống kê, hoạt động đầu tư trong quý I/2026 ghi nhận sự tăng trưởng rõ nét với tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt 744,7 nghìn tỷ đồng, tăng 10,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 9,4% của cùng kỳ năm 2025. 

Theo đó, động lực tăng trưởng đến từ cả ba khu vực kinh tế; trong đó, khu vực ngoài Nhà nước chiếm tỷ trọng lớn nhất với 402,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 54,1% tổng vốn và tăng 9,8%. Khu vực Nhà nước đạt 207,2 nghìn tỷ đồng, chiếm 27,8% và tăng 11,6%, trong khi khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 135,1 nghìn tỷ đồng, chiếm 18,1% và tăng 11,8%. 

Riêng vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước trong quý I ước đạt 133,2 nghìn tỷ đồng, tương đương 14,5% kế hoạch năm và tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn do trung ương quản lý đạt 18,6 nghìn tỷ đồng, bằng 10,0% kế hoạch năm và tăng 11,6%, còn vốn địa phương đạt 114,6 nghìn tỷ đồng, bằng 15,7% và tăng 12,2%. Đáng chú ý, vốn ngân sách cấp xã đạt 26,1 nghìn tỷ đồng, tăng mạnh 23,5%, cao hơn đáng kể so với mức tăng của cấp tỉnh là 9,2%. 

Ở khu vực đầu tư nước ngoài, tổng vốn đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày 31/3/2026 đạt 15,20 tỷ USD, tăng 42,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn đăng ký cấp mới đạt 10,23 tỷ USD với 904 dự án, tăng 6,4% về số dự án và gấp 2,4 lần về số vốn đăng ký. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu với 7,07 tỷ USD, chiếm 69,0% tổng vốn đăng ký cấp mới, tiếp theo là lĩnh vực sản xuất và phân phối điện, khí, nước với 2,28 tỷ USD, chiếm 22,3%. 

Vốn đăng ký điều chỉnh đạt 2,30 tỷ USD với 251 lượt dự án, giảm 55,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, hoạt động góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 2,66 tỷ USD, gấp 2,3 lần cùng kỳ, trong đó riêng lĩnh vực bán buôn, bán lẻ và sửa chữa ô tô, xe máy chiếm tới 69,6% tổng giá trị góp vốn. 

Tính chung, vốn FDI thực hiện trong quý I/2026 đạt 5,41 tỷ USD, tăng 9,1% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất của quý I trong 5 năm qua. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng lớn với 4,48 tỷ USD, tương đương 82,8% tổng vốn thực hiện; lĩnh vực bất động sản đạt 389,5 triệu USD, chiếm 7,2%; sản xuất và phân phối điện, khí đạt 196,1 triệu USD, chiếm 3,6%.

Ở chiều ngược lại, đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam cũng gia tăng đáng kể. Trong ba tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư ra nước ngoài đạt 619,9 triệu USD, gấp 2,6 lần so với cùng kỳ năm trước, trong đó có 48 dự án cấp mới với tổng vốn 597,2 triệu USD. 

Các lĩnh vực thu hút vốn đầu tư ra nước ngoài chủ yếu là sản xuất, phân phối điện với 163,8 triệu USD, chiếm 26,4%; xây dựng đạt 150,9 triệu USD, chiếm 24,3%; và vận tải kho bãi đạt 149,2 triệu USD, chiếm 24,1%. 

Xét theo địa bàn, Lào là thị trường nhận vốn đầu tư lớn nhất từ Việt Nam với 176,7 triệu USD, chiếm 28,5% tổng vốn, tiếp theo là Cư-rơ-gư-xtan với 149,9 triệu USD, chiếm 24,2% và Vương quốc Anh với 82,8 triệu USD, chiếm 13,4%. 

Theo các chuyên gia kinh tế, đầu tư tăng tốc nhưng hiệu ứng lan tỏa chưa như kỳ vọng. Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt trong bối cảnh nền kinh tế cần kích thích tăng trưởng. Tuy nhiên, hiệu ứng lan tỏa của đầu tư công đang có xu hướng suy giảm. 

Cùng với đó, khả năng hút vốn đầu tư từ khu vực ngoài nhà nước và khu vực FDI của đầu tư công giảm dần phản ánh hiệu quả kết nối và lan tỏa giữa các khu vực đầu tư chưa thực sự được cải thiện.

“Đầu tư tăng tốc nhưng nếu hiệu ứng lan tỏa không được cải thiện, vai trò dẫn dắt của đầu tư công sẽ khó phát huy đầy đủ là động lực tăng trưởng chủ yếu trong thực tế động lực tiêu dùng và xuất khẩu chưa lấy lại vị thế cân bằng của các nhóm động lực tăng trưởng truyền thống”, chuyên gia Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho biết.