Trong suốt hơn 2 thập kỷ phát triển, mô hình kinh doanh của Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo - Phú Mỹ) đã nhiều lần được điều chỉnh để đáp ứng thực tiễn từng giai đoạn. Nhưng có lẽ, chưa lần nào sự thay đổi lại mang tính căn cơ và quyết liệt như hiện nay.

Thị trường phân bón trong những năm gần đây chứng kiến nhiều thay đổi mạnh mẽ. Từ biến động chuỗi cung ứng, áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt đến yêu cầu tối ưu hiệu quả chi phí, đã đặt ra cho PVFCCo-Phú Mỹ yêu cầu cấp thiết về một mô hình kinh doanh mới, tinh gọn và linh hoạt hơn. Đối với mô hình kinh doanh cũ, dù từng giúp Phú Mỹ khẳng định vị thế đầu ngành, nhưng nay đã bộc lộ những điểm nghẽn như: bộ máy phân phối chưa tinh gọn, hệ thống chính sách giá và chiết khấu thiếu đồng bộ, quyền điều hành phân tán khiến đơn vị khó kiểm soát thị trường, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và thương hiệu.

Trong bối cảnh đó, Phú Mỹ đã quyết liệt chuyển mình. Ngay từ đầu năm 2025, đơn vị đã chính thức triển khai mô hình kinh doanh mới, với hai mục tiêu cốt lõi: thúc đẩy tăng trưởng phù hợp xu hướng cạnh tranh mới và tối ưu hóa hiệu quả chi phí kênh phân phối. Theo mô hình này, Tổng công ty sẽ trực tiếp điều hành chính sách giá đến các nhà phân phối cấp 1; trong khi đó, các công ty thành viên chuyển vai trò từ chủ động ra quyết định sang trung gian phân phối, chăm sóc khách hàng và phát triển thị trường theo định hướng thống nhất từ Tổng công ty.

Điểm đáng chú ý là sự chuyển đổi này không chỉ dừng ở yếu tố kỹ thuật tổ chức, mà còn cho thấy sự đổi mới trong tư duy lãnh đạo, điều hành từ phân tán sang tập trung, từ phản ứng sang chủ động, từ phân quyền rời rạc sang kiểm soát linh hoạt.

Song song đó, một điểm nhấn đáng chú ý trong cuộc chuyển mình lần này là việc ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số (CĐS) vào toàn bộ quy trình quản trị - điều hành - kinh doanh. Tại PVFCCo - Phú Mỹ, công tác CĐS được triển khai bài bản và đồng bộ, từ quản lý nội bộ đến vận hành thị trường. Việc áp dụng các phần mềm hiện đại như ERP, DMS, TMS, RFID/QR code... không chỉ giúp đơn vị tối ưu hóa quy trình, tiết giảm chi phí, mà còn nâng cao trải nghiệm khách hàng trong toàn chuỗi.

Các hệ thống số giúp PVFCCo-Phú Mỹ nâng cao hiệu quả quản lý bán hàng; kiểm soát vận chuyển; điều phối tương tác với các chi nhánh, nhà phân phối một cách minh bạch và tức thời. Đặc biệt, việc tích hợp giữa hệ thống quản lý bán hàng (DMS) với quản trị vận tải (TMS) và nền tảng ERP đã hình thành một hệ sinh thái quản trị số thông minh, giúp doanh nghiệp ra quyết định nhanh chóng, chính xác dựa trên cơ sở dữ liệu vững chắc.

Sau thời gian ngắn triển khai, PVFCCo đã ghi nhận những kết quả bước đầu rất tích cực từ mô hình kinh doanh mới. Cụ thể, ước tính trong 6 tháng đầu năm 2025, sản lượng kinh doanh phân bón Phú Mỹ toàn Tổng công ty đạt khoảng 744 ngàn tấn, đạt 117% so với kế hoạch 6 tháng đầu năm và đạt 61% so với kế hoạch cả năm 2025 được Đại hội đồng cổ đông thông qua. Con số này cũng vượt xa so với kế hoạch quản trị mà Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) giao.

Sản lượng kinh doanh của các đơn vị thành viên cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh, ước đạt 623 ngàn tấn, vượt 34% so với kế hoạch 6 tháng và đạt 55% kế hoạch cả năm 2025. Trong đó, tín hiệu phấn khởi nhất là dòng sản phẩm NPK Phú Mỹ, với sản lượng hợp nhất 6 tháng đầu năm đạt 98,5 ngàn tấn, vượt 118% so với kế hoạch 6 tháng, đạt 56% kế hoạch cả năm 2025; tồn kho cũng giảm xuống mức thấp kỷ lục từ trước đến nay. Trước đó, đây từng là một sản phẩm đối diện khá nhiều thách thức của Phú Mỹ.

Và hơn hết, đằng sau những con số ấn tượng đó là sự chuyển động đồng bộ của cả hệ thống: chính sách bán hàng được ban hành kịp thời, minh bạch, bám sát diễn biến thị trường; hệ thống phân phối vận hành thống nhất, kiểm soát tốt hơn về tồn kho, chiết khấu, chi phí. Đặc biệt, vai trò quản lý và điều hành thị trường của Tổng công ty được phát huy mạnh mẽ, thể hiện qua năng lực tiếp cận thị trường sát thực tế hơn, phản ứng nhanh hơn với biến động cung - cầu và xu hướng tiêu dùng.

Với mô hình kinh doanh mới, năng lực tiếp cận thị trường của PVFCCo-Phú Mỹ trở nên sát thực tế hơn, phản ứng nhanh hơn với biến động cung - cầu và xu hướng tiêu dùng.

Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng đi cùng với những thách thức mới. Đó là khối lượng công việc tại các ban chuyên môn của PVFCCo tăng đáng kể, đòi hỏi phải liên tục cải tiến quy trình, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực cá nhân. Một số thành viên trong chuỗi phân phối còn chưa thích nghi với vai trò mới, cần được hỗ trợ và đào tạo thêm. Bên cạnh đó, yêu cầu về thu thập và phân tích thông tin thị trường, truyền thông nội bộ và quản lý hệ thống phân phối đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Nhìn tổng thể, mô hình kinh doanh mới của PVFCCo là một bước đi đúng đắn và mang tính chiến lược dài hạn. Không chỉ nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn hiện tại, mô hình còn tạo nền tảng cho quá trình hiện đại hóa quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và định vị vai trò dẫn dắt trong ngành phân bón - hóa chất. Để phát huy hiệu quả bền vững, đơn vị xác định sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế vận hành theo hướng linh hoạt, hiện đại; đẩy mạnh số hóa; tăng cường phối hợp trong toàn hệ thống và phát huy vai trò của tổ chức Đảng trong xây dựng đội ngũ và khơi dậy tinh thần đổi mới, sáng tạo.

Với nền tảng vững chắc từ nội lực, cùng tinh thần hành động quyết liệt từ Ban lãnh đạo đến từng cán bộ, nhân viên, mô hình kinh doanh mới của PVFCCo-Phú Mỹ hứa hẹn sẽ trở thành bệ phóng cho một giai đoạn tăng trưởng tiếp theo, bền vững và chủ động hơn.