Việc này không chỉ nhằm thu gọn bộ máy, tiết kiệm chi phí quản lý tài sản công mà còn hướng tới phát huy nguồn lực nhà, đất phục vụ các mục đích công cộng thiết yếu như giáo dục, y tế, văn hóa. Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả đạt được, việc xử lý tài sản nhà, đất không tránh khỏi nhiều khó khăn, thách thức đòi hỏi các giải pháp bài bản, đồng bộ và sự phối hợp của toàn hệ thống chính trị.

Quyết liệt xử lý trên 1.300 trụ sở

Ngay sau khi hợp nhất ba tỉnh thành tỉnh Phú Thọ mới, UBND tỉnh đã nhanh chóng vào cuộc chỉ đạo thiết lập Tổ công tác theo Quyết định số 496/QĐ-UBND ngày 31/7/2025 nhằm rà soát, sắp xếp, bố trí trụ sở làm việc, đồng thời xây dựng tài sản nhà, đất dôi dư của các cơ quan, tổ chức, đơn vị trên địa bàn.

Trên cơ sở tổng hợp báo cáo từ các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh, cấp xã, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch xử lý 1.324 cơ sở nhà, đất dôi dư, bao gồm: điều chuyển phục vụ trụ sở, sự nghiệp với 161 cơ sở dành cho các đơn vị như Công an xã, Viện Kiểm sát, Tòa án nhân dân; chuyển đổi công năng 576 cơ sở được sử dụng làm các mục tiêu mở rộng trường học, trạm y tế hoặc nhà văn hóa nhằm đảm bảo nhân dân được tiếp cận tối đa các dịch vụ công cộng thiết yếu; chuyển giao cho các đơn vị khác 04 cơ sở; trong đó có 3 cơ sở cho UBND thành phố Hà Nội thuộc huyện Mê Linh cũ; chuyển giao để quản lý, xử lý 583 cơ sở; trong đó 112 cơ sở giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất và 471 cơ sở do UBND cấp xã quản lý.

Bà Vương Thị Bẩy, Giám đốc Sở Tài chính Phú Thọ cho biết, việc chuyển giao các tài sản dôi dư được kèm theo trách nhiệm quản lý, giám sát chặt chẽ, đồng thời được bố trí kinh phí bảo quản theo dự toán hàng năm nhằm tránh lãng phí tài sản công.

Ngoài ra, tỉnh Phú Thọ cũng tiếp nhận 118 cơ sở nhà, đất từ các bộ ngành Trung ương gồm Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong tháng 12/2025 và đã giao nhiệm vụ tiếp nhận cũng như quản lý cụ thể cho UBND các xã, Trung tâm phát triển quỹ đất khu vực theo quy mô, diện tích tài sản.

Việc xử lý tài sản nhà, đất sau sáp nhập tỉnh không chỉ là nhiệm vụ phức tạp về mặt kỹ thuật mà còn là bài toán tổ chức, quản lý trong bối cảnh có nhiều yếu tố khách quan tác động.

Số lượng cơ sở dôi dư rất lớn do quá trình sắp xếp hành chính cấp xã giai đoạn từ 2019 đến 2025 tại ba tỉnh và việc hợp nhất thành tỉnh Phú Thọ mới đã làm giảm tổng cộng 431 xã (74,44%). Việc hợp nhất này kéo theo số lượng trụ sở làm việc, cơ sở sự nghiệp dôi dư tăng đột biến, gây áp lực lớn cho công tác xử lý tài sản.

Phần lớn các tài sản dôi dư là các điểm trường, trạm y tế, nhà văn hóa ở các vùng sâu, vùng xa với diện tích nhỏ, vị trí kém thuận lợi. Các tài sản trên đất được xây dựng từ lâu, nhiều công trình đã xuống cấp, gây khó khăn trong xác định giá trị và tổ chức đấu giá hiệu quả.

Pháp luật về tài sản công trước ngày 01/01/2025 chưa có quy định rõ ràng về việc xử lý tài sản trên đất, dẫn đến tâm lý e ngại, không hấp dẫn nhà đầu tư khi mua tài sản gắn liền quyền sử dụng đất. Mặt khác sử dụng đất thành đất thương mại dịch vụ chưa phải là lựa chọn khả thi cho nhiều địa bàn miền núi, vùng sâu do vị trí bất lợi.

Việc xử lý nhà, đất dôi dư theo pháp luật về đất đai đòi hỏi thực hiện nhiều bước, quy trình chặt chẽ nhằm tránh thất thoát tài sản. Đồng thời, phải đồng bộ với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị, nông thôn đảm bảo phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Xử lý triệt để nhà, đất dôi dư

Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác sắp xếp, xử lý tài sản nhà, đất sau hợp nhất, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo quyết liệt, yêu cầu các cơ quan, đơn vị và địa phương phối hợp thực hiện với hơn 42 văn bản chỉ đạo cùng nhiều hướng dẫn, đôn đốc cụ thể từ Sở Tài chính.

UBND các cấp tiếp tục rà soát tài sản đã nhận chuyển giao để ưu tiên bố trí cho các mục tiêu y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, an ninh, quốc phòng. Sở Tài chính tổng hợp, báo cáo và đề xuất phương án xử lý để UBND tỉnh ra quyết định phù hợp với thẩm quyền.

Trung tâm phát triển quỹ đất các khu vực tổ chức xây dựng, trình phê duyệt và thực hiện kế hoạch đấu giá các tài sản đã tiếp nhận, tuân thủ đúng quy định của pháp luật đất đai. UBND cấp xã xây dựng kế hoạch đấu giá tại địa phương hoặc trình UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch cho thuê đất ngắn hạn đối với những tài sản chưa đủ điều kiện tổ chức đấu giá. Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp hướng dẫn các thủ tục pháp lý liên quan.

Các đơn vị được giao tài sản có trách nhiệm quản lý, trông coi chặt chẽ, tránh tình trạng lãng phí, chuyển đổi mục đích sai phạm, hoang hóa tài sản. Chủ tịch UBND các xã chịu trách nhiệm trực tiếp trước tỉnh về tiến độ xử lý, quản lý tài sản.

Bên cạnh đó, việc xây dựng các phương án tổng thể về quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch phát triển đô thị, nông thôn được chú trọng để đảm bảo phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Đồng thời, việc ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy công tác xử lý tài sản sau hợp nhất cũng được triển khai tích cực.

Công tác xử lý tài sản nhà, đất dôi dư sau hợp nhất tại tỉnh Phú Thọ là một nhiệm vụ trọng tâm, phức tạp nhưng cấp thiết nhằm đưa bộ máy chính quyền mới đi vào vận hành hiệu quả, phát huy tối đa nguồn lực nhà, đất cho các mục đích phát triển kinh tế, xã hội địa phương. Qua sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương, công tác sắp xếp, xử lý bước đầu đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, để hoàn thành xử lý triệt để, tỉnh Phú Thọ đang đặt quyết tâm rất cao để tiếp tục đổi mới phương pháp, nâng cao năng lực quản lý, ứng dụng pháp luật đồng bộ tránh lãng phí, nâng cao hiệu quả đầu tư công, phục vụ tốt hơn cho lợi ích người dân.