Để đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà ở xã hội, UBND tỉnh Phú Thọ đang triển khai quyết liệt việc rà soát, xử lý quỹ đất 20% dành cho phát triển nhà ở xã hội trong các dự án khu đô thị, nhà ở thương mại; đồng thời, thống nhất thời hạn hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với các trường hợp nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất trong quý II/2026.

Theo Sở Xây dựng, qua ra soát trên địa bàn tỉnh có 34 dự án thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng hình thức nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% trong dự án nhà ở, đô thị với tổng diện tích khoảng 752,28ha; trong đó, diện tích đất ở là 160,73ha, tương ứng phần quỹ đất 20% phải quy đổi nghĩa vụ là 32,15ha.

Để đẩy nhanh tiến độ, UBND tỉnh giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan như Tư pháp, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra tỉnh tổ chức làm việc trực tiếp với từng chủ đầu tư dự án để thông báo chủ đầu tư biết về nghĩa vụ đối với quỹ đất 20% nhà ở xã hội thuộc dự án theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, tổ chức rà soát hồ sơ, đề xuất bổ sung yêu cầu chủ đầu tư dự án thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với quỹ đất 20%; tính toán số tiền mà chủ đầu tư phải nộp đối với từng dự án; thống nhất xác định thời hạn mà chủ đầu tư phải nộp tiền xong trong Quý II/2026. Đây được xem là “mốc cứng” nhằm tạo áp lực tiến độ, tránh tình trạng kéo dài, chậm trễ như thời gian qua. Sở Xây dựng cũng có trách nhiệm tổng hợp, đề xuất chi tiết đối với từng dự án, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 30/5/2026 để có chỉ đạo cụ thể.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Việt Văn cho biết, việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng hình thức nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% là nhiệm vụ quan trọng. Đây được xem là giải pháp linh hoạt, phù hợp với thực tiễn, nhất là trong bối cảnh nhiều dự án không còn quỹ đất phù hợp hoặc việc bố trí quỹ đất trực tiếp gặp khó khăn.

Thực tế cho thấy, việc triển khai quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội trong các dự án đô thị, nhà ở trên địa bàn tỉnh  tiến độ thực hiện còn chậm, chưa đồng đều giữa các khu vực; trong đó, vướng mắc lớn nhất vẫn là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng chiếm tỷ lệ rất cao. Bên cạnh đó, không ít dự án gặp khó khăn trong hoàn thiện thủ tục đầu tư, điều chỉnh chủ trương, gia hạn tiến độ; một số chủ đầu tư chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong triển khai dù đã có mặt bằng sạch.

Việc chuyển sang hình thức thu tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% được đánh giá là giải pháp phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Nguồn thu này, nếu được quản lý và sử dụng hiệu quả, sẽ tạo thêm nguồn lực quan trọng để địa phương đầu tư phát triển các dự án nhà ở xã hội tập trung, đồng bộ về hạ tầng, đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp, công nhân, người lao động.

Về lâu dài, việc triển khai hiệu quả chính sách quỹ đất 20% không chỉ góp phần bảo đảm an sinh xã hội mà còn tạo sự cân bằng trong phát triển đô thị. Khi nhà ở xã hội được quy hoạch hợp lý, gắn với các khu đô thị, khu công nghiệp, sẽ giúp hình thành các cộng đồng dân cư đa dạng, giảm áp lực lên hạ tầng đô thị và hạn chế tình trạng phát triển tự phát.

Có thể thấy, với việc xác định rõ lộ trình, phân công trách nhiệm cụ thể và đặc biệt là “chốt” thời hạn hoàn thành đang thể hiện quyết tâm cao trong việc xử lý dứt điểm các tồn tại liên quan đến quỹ đất 20% cho nhà ở xã hội của tỉnh. Nếu được triển khai đồng bộ, quyết liệt, đây sẽ là bước chuyển quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở xã hội, bảo đảm an sinh và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững trong thời gian tới.