Vụ lừa tiền ảo hơn 15.000 tỷ đồng đã gây xôn xao dư luận trong những ngày vừa qua.

Sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo đó, Phó Thủ tướng chỉ đạo 6 bộ, cơ quan ngang bộ gồm: Công thương, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Tư pháp, Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng vào cuộc, khẩn trương xem xét, xử lý vụ việc theo thẩm quyền.

Đối với nội dung vượt thẩm quyền, các bộ, ngành có thể đề xuất biện pháp báo cáo Thủ tướng trước ngày 20/4.

Trước đó, ngày 10/4, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký Chỉ thị 10/CT-TTg yêu cầu tăng cường quản lý các hoạt động liên quan tới Bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác.

Theo đó, để hạn chế những rủi ro, hệ lụy cho xã hội, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến tiền ảo, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán không được thực hiện các giao dịch liên quan đến tiền ảo trái pháp luật; chỉ đạo các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán tăng cường rà soát, báo cáo kịp thời các giao dịch đáng ngờ liên quan tới tiền ảo theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với Bộ Công an trong việc phát hiện, xử lý các hành vi sử dụng tiền ảo làm tiền tệ, phương tiện thanh toán trái pháp luật.

Bộ Tài chính chỉ đạo các công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, các quỹ đầu tư chứng khoán không được thực hiện các hoạt động phát hành, giao dịch và môi giới giao dịch liên quan tới tiền ảo trái pháp luật, tuân thủ các quy định pháp luật về phòng chống rửa tiền; nghiên cứu thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế để đề xuất biện pháp đối với hoạt động huy động vốn qua phát hành tiền ảo (ICO); chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan có biện pháp, hạn chế nhập khẩu, quản lý thiết bị, máy móc cho mục đích đào tiền ảo.

Ngoài ra, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp, Bộ Thông tin và Truyền thông, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong phạm vi chức năng, thẩm quyền cũng thực hiện những nhiệm vụ chuyên môn liên quan nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật liên quan tới các hoạt động mua bán, giao dịch, đầu tư, kinh doanh tiền ảo.

Cũng liên quan đến vấn đề tiền ảo, tháng 7-2017, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định 80/2016/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 101/2014/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt.

Theo đó, phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt sử dụng trong giao dịch thanh toán ở Việt Nam chỉ bao gồm: séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng và các phương tiện thanh toán khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước; phương tiện thanh toán không hợp pháp là các phương tiện không thuộc quy định danh sách trên; việc phát hành, cung ứng và sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp đều bị cấm.

Như vậy, bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam; việc phát hành, cung ứng, sử dụng bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác làm phương tiện thanh toán đều bị cấm.

Bên cạnh đó, Nghị định 96/2014/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, hành vi phát hành, cung ứng, sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính ở mức phạt tiền từ 150 - 200 triệu đồng.

Đồng thời, từ ngày 1-1-2018, hành vi phát hành, cung ứng, sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 206 Bộ luật Hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Có hơn 32.000 nhà đầu tư tham gia dự án

Một dự án có tên là iFan tại TP Hồ Chí Minh bắt đầu kêu gọi vốn từ năm 2017, hoạt động theo hình thức huy động vốn bằng tiền ảo. iFan kêu gọi đầu tư vào các nền tảng quản lý nghệ sĩ, hứa hẹn mức lợi nhuận 48-59% mỗi tháng.

Bằng cách đưa ra mức lợi nhuận hấp dẫn, các nhân vật chủ chốt của iFan được cho là đã mời gọi hơn 32.000 nhà đầu tư tham gia dự án.

Sau khi huy động vốn thành công, iFan lập sàn giao dịch nội bộ, rồi tuyên bố dự án thất bại. Đến tháng 1-2018, tất cả nhóm Facebook, nhóm chat và trang cá nhân của các "lãnh đạo iFan" đều đột ngột biến mất.

Đến ngày 8-4, hàng chục người tụ tập trước văn phòng của Modern Tech - pháp nhân của iFan tại Việt Nam - ở TP Hồ Chí Minh giăng biểu ngữ tố hệ thống này chiếm đoạt 15.000 tỷ đồng./.

>>>Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ yêu cầu xử lý vụ lừa tiền ảo hơn 15.000 tỷ đồng