Mặt Trăng nhìn từ cửa sổ khoang tàu Orion, ngày 6/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Bốn phi hành gia tham gia sứ mệnh Artemis II thực hiện chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ tiếp tục gửi về những quan sát chi tiết về bề mặt Mặt Trăng, sau khi lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất từ trước đến nay.

Sau khoảng 40 phút mất liên lạc khi tàu vũ trụ Orion Integrity đi qua phía sau Mặt Trăng, trung tâm điều khiển của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) tại Houston đã tái kết nối với phi hành đoàn. Phi hành gia Christina Koch chia sẻ: “Thật tuyệt khi lại nghe được Trái Đất,”.

Trước đó, phi hành đoàn Artemis II đã phá kỷ lục khi đạt khoảng cách xa nhất khỏi Trái Đất là khoảng 406.800km. Theo NASA, đây là khoảng cách xa nhất mà con người từng đạt được, vượt khoảng 6.615 km so với mức của Apollo 13 vào năm 1970. Phi hành gia Jeremy Hansen gọi khoảnh khắc này là “thách thức cho thế hệ hiện tại và tương lai để kỷ lục này không tồn tại lâu”.

Trong hơn 6 giờ quan sát Mặt Trăng, các phi hành gia cung cấp các thông tin mà máy móc khó có thể ghi nhận. Phi hành gia Victor Glover mô tả ranh giới “terminator” giữa ngày và đêm trên Mặt Trăng là “tuyệt vời nhất mà tôi từng thấy về mặt ánh sáng”. Phi hành gia Christina Koch thì miêu tả các hố va chạm như “chiếc chao đèn với những lỗ nhỏ, ánh sáng xuyên qua cực sáng so với phần còn lại của Mặt Trăng”. Bà Kelsey Young, nhà khoa học chính của sứ mệnh Artemis II, đánh giá cao những quan sát này, nhấn mạnh rằng con người có khả năng ghi nhận chi tiết mà máy móc không thể.

Phi hành gia Reid Wisema nhìn ra cửa sổ khoang tàu Orion, ngày 6/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Phi hành đoàn cũng đề xuất đặt tên hai miệng hố chưa có tên trên Mặt Trăng. Miệng hố đầu tiên mang tên Integrity, theo tên tàu, còn miệng hố thứ hai tên Carroll, tưởng nhớ người vợ quá cố của chỉ huy Reid Wiseman. NASA sẽ chính thức gửi đề xuất lên Liên minh Thiên văn quốc tế.

Dự kiến vào giai đoạn cuối của chuyến bay lướt, phi hành đoàn sẽ chứng kiến một hiện tượng hiếm gặp: nhật thực. Trong khoảng 53 phút, tàu Orion sẽ thẳng hàng với Mặt Trăng và Mặt Trời, khiến Mặt Trời bị che khuất hoàn toàn. Khi đó, các phi hành gia có thể quan sát và nghiên cứu vành nhật hoa – lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời – hiện ra như một quầng sáng bao quanh. Phi hành đoàn Artemis 2 cũng sẽ chứng kiến cảnh Trái Đất khuất dần rồi xuất hiện trở lại phía sau Mặt Trăng.

Trong chuyến bay này, tàu Orion thực hiện lộ trình quỹ đạo tự do (“free-return”) quanh Mặt Trăng trước khi quay trở lại Trái Đất, dự kiến đáp xuống Thái Bình Dương gần San Diego (Mỹ) vào ngày 10/4.