Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 11/5 công bố các cam kết đầu tư trị giá hơn 23 tỷ euro (khoảng 26 tỷ USD) vào châu Phi tại Hội nghị thượng đỉnh “Africa Forward” (Châu Phi tiến bước) diễn ra ở thủ đô Nairobi của Kenya, trong bối cảnh Paris muốn tăng cường hiện diện kinh tế tại lục địa này sau nhiều năm suy giảm ảnh hưởng.

Theo nhật báo kinh tế Les Echos, đây là lần đầu tiên một hội nghị thượng đỉnh Pháp – châu Phi được tổ chức tại một quốc gia nói tiếng Anh ở Đông Phi. Sự kiện quy tụ gần 7.000 người tham dự, hơn 30 đoàn đại biểu châu Phi cùng khoảng 1.500 doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Trong tổng số 23 tỷ euro đầu tư được công bố nói trên, có khoảng 14 tỷ euro đến từ các doanh nghiệp và định chế tài chính của Pháp như Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), Proparco và Tổng cục Ngân khố Pháp. Khoảng 9 tỷ euro còn lại do các nhà đầu tư châu Phi cam kết. Ông Macron cho biết các dự án này có thể tạo ra hơn 250.000 việc làm trực tiếp tại Pháp và châu Phi.

Phát biểu bế mạc diễn đàn doanh nghiệp của hội nghị, Tổng thống Pháp thừa nhận Paris đã đánh mất nhiều ảnh hưởng kinh tế tại châu Phi trong những năm gần đây, đặc biệt trước sự cạnh tranh ngày càng mạnh từ Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Ông nhấn mạnh các nước châu Âu cần “thức tỉnh” để giành lại thị phần tại châu Phi nói tiếng Pháp đồng thời mở rộng hiện diện sang các nước nói tiếng Anh và tiếng Bồ Đào Nha.

Theo Điện Élysée, các lĩnh vực nhận đầu tư lớn nhất gồm chuyển đổi năng lượng với 4,3 tỷ euro (khoảng 4,9 tỷ USD), công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) với 3,76 tỷ euro (khoảng 4,25 tỷ USD), kinh tế biển với 3,3 tỷ euro (khoảng 3,7 tỷ USD) và nông nghiệp với khoảng 1 tỷ euro (khoảng 1,13 tỷ USD).

Ngoài ra, khoảng 942 triệu euro (khoảng 1,06 tỷ USD) sẽ được đầu tư vào lĩnh vực y tế, 300 triệu euro (khoảng 339 triệu USD) vào công nghiệp hóa và 250 triệu euro (khoảng 282 triệu USD) cho lĩnh vực ngân hàng – tài chính.

Trong bài phát biểu tại Nairobi, ông Macron cho rằng châu Phi hiện cần đầu tư nhiều hơn là viện trợ phát triển. Theo ông, mô hình quan hệ mới giữa Pháp và châu Phi cần dựa trên hợp tác “bình đẳng” thay vì hỗ trợ một chiều như trước đây.

Tổng thống Pháp cũng nhấn mạnh tương lai kinh tế của châu Phi và châu Âu có mối liên hệ chặt chẽ. Ông cảnh báo nếu kinh tế châu Phi không phát triển đủ mạnh, làn sóng di cư sang châu Âu sẽ tiếp tục gia tăng.

Hội nghị thượng đỉnh lần này cũng cho thấy rõ định hướng mới của Paris khi ưu tiên hợp tác kinh tế và doanh nghiệp hơn các vấn đề an ninh – quân sự vốn từng chi phối quan hệ Pháp – châu Phi trong nhiều năm.

Nhân chuyến thăm Kenya của Tổng thống Macron, Pháp và Kenya đã công bố hàng loạt thỏa thuận hợp tác với tổng trị giá khoảng 1 tỷ euro (khoảng 1,13 tỷ USD). Trong đó, đáng chú ý nhất là dự án của CMA CGM đầu tư khoảng 700 triệu euro (khoảng 791 triệu USD) để nâng cấp và hiện đại hóa một khu cảng tại thành phố cảng Mombasa của Kenya.

Pháp và Kenya cũng ký thỏa thuận hợp tác về điện hạt nhân dân sự. Theo ông Macron, châu Phi cần phát triển đồng thời năng lượng tái tạo và điện hạt nhân để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của người dân và doanh nghiệp.