​Pháp bắt tay chuyển đổi “thủ phủ tài chính” La Défense

Trong vòng khoảng 15 năm tới, khu vực này dự kiến sẽ được bổ sung hàng nghìn căn hộ và khu ký túc xá sinh viên, nhằm đa dạng hóa chức năng đô thị và ứng phó với cuộc khủng hoảng bất động sản văn phòng.

Theo kế hoạch sơ bộ, từ nay đến năm 2040, La Défense có thể xây dựng ít nhất 1.700 và tối đa khoảng 3.000 chỗ ở dành cho sinh viên. Bên cạnh đó, khoảng 1.200 đến 2.850 căn hộ cũng sẽ được phát triển dành cho các hộ gia đình. Việc gia tăng số lượng cư dân được kỳ vọng sẽ giúp thúc đẩy sự xuất hiện của nhiều cửa hàng tiện lợi, tiệm bánh và dịch vụ thương mại nhỏ lẻ – điều mà khu vực này hiện vẫn còn thiếu do dân số thường trú chỉ khoảng 24.000 người.

Ngoài nhà ở, kế hoạch phát triển còn bao gồm việc bổ sung phòng khách sạn, không gian văn hóa và các công trình hạ tầng công cộng. Đáng chú ý, phần lớn những dự án sẽ không xây mới hoàn toàn mà tận dụng các tòa nhà văn phòng đang bỏ trống hoặc những tòa tháp đã trở nên lỗi thời để chuyển đổi công năng.

Định hướng này được công bố tại Triển lãm bất động sản quốc tế Mipim tổ chức tại Cannes. Tại sự kiện, các đại diện của cơ quan phát triển khu La Défense đã công bố những số liệu và bản đồ quy hoạch đầu tiên nhằm định hình tương lai của khu vực tài chính quan trọng này trong bối cảnh mô hình hoạt động truyền thống đang chịu nhiều sức ép.

Một trong những trọng tâm của kế hoạch là phát triển mạnh chức năng “khuôn viên đại học”. Hiện khoảng 70.000 sinh viên đang theo học tại Đại học Nanterre hoặc tại nhiều trường đại học và trường đào tạo đã dần chuyển đến La Défense khi các tòa nhà văn phòng trống nhiều hơn và giá thuê giảm. Tuy nhiên, khu vực này đang thiếu nghiêm trọng chỗ ở cũng như không gian sinh hoạt dành cho sinh viên. Vì vậy, chính quyền địa phương đang xem xét chuyển đổi các diện tích văn phòng bỏ trống thành ký túc xá và hình thành một trung tâm sinh hoạt mới cho cộng đồng sinh viên.

Theo bà Céline Crestin, Giám đốc chiến lược của Cơ quan quản lý La Défense Paris, kế hoạch mới có thể liên quan tới việc chuyển đổi ít nhất 220.000 m² văn phòng, thậm chí có thể lên tới gần 500.000 m². Trước khi triển khai chính thức, dự án sẽ tiếp tục được tham vấn ý kiến cộng đồng và sau đó được thể chế hóa thành những văn bản quy hoạch mà chính quyền các địa phương liên quan phải tuân thủ.

Việc tái cấu trúc La Défense được xem là bước ngoặt lớn. Kể từ khi được Nhà nước Pháp xây dựng vào cuối những năm 1950, khu vực này chủ yếu phát triển theo mô hình tập trung vào các tòa nhà văn phòng cao tầng. Ban đầu, quy hoạch cũng dự kiến dành khoảng một phần ba diện tích cho nhà ở, nhưng trong suốt nhiều thập kỷ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, việc phát triển bất động sản văn phòng có lợi nhuận cao hơn đã khiến các tòa tháp văn phòng mọc lên ngày càng nhiều.

Tuy nhiên, sau đại dịch COVID-19, mô hình này bắt đầu bộc lộ những điểm yếu. Hình thức làm việc từ xa cùng với tình trạng dư thừa nguồn cung văn phòng đã khiến nhiều tòa nhà, đặc biệt là những công trình cũ, rơi vào tình trạng bỏ trống. Nhiều báo cáo do các nhà đầu tư, chủ sở hữu và cơ quan công quyền thực hiện đã chỉ ra tình trạng dư thừa và lạc hậu của một phần đáng kể bất động sản tại La Défense.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ Pháp đã khởi xướng sáng kiến “Ateliers des territoires”, tập hợp các bên liên quan nhằm tìm kiếm hướng đi mới cho khu vực này. Một trong những ý tưởng chính là tận dụng các diện tích văn phòng bỏ trống để tạo ra sự đa dạng chức năng, giúp La Défense trở nên sống động hơn cả sau giờ làm việc, qua đó tăng sức hấp dẫn của khu vực.

Một trong những khu vực dự kiến sẽ chuyển đổi nhanh nhất là khu Les Saisons, nằm bên bờ sông Seine. Trước đây, nơi này từng được dự định xây dựng hai tòa tháp đôi cao khoảng 320 m theo thiết kế của kiến trúc sư người Anh Norman Foster, trong khuôn khổ dự án Hermitage Plaza do một doanh nhân Nga khởi xướng.

Tuy nhiên, cuối năm 2021, cơ quan quản lý La Défense đã bác bỏ dự án này với lý do thiếu các bảo đảm tài chính và kỹ thuật cần thiết. Hiện nay, chính quyền muốn khép lại hoàn toàn dự án cũ để phát triển tại đây một khu đô thị đa chức năng mới.

Một liên danh do hãng kiến trúc RSHP của Anh dẫn đầu, cùng với xưởng thiết kế Soil và nhóm chuyên gia quy hoạch đô thị do Franck Boutté – người đoạt Giải thưởng Quy hoạch đô thị quốc gia Pháp năm 2022 – phụ trách, đã được giao nhiệm vụ xây dựng đề án quy hoạch chi tiết cho khu vực này. Dự án dự kiến sẽ được trình bày trong vòng một năm tới với mục tiêu tạo ra khu đô thị “đa chức năng nhất” tại La Défense và kết nối khu vực này với sông Seine.