Theo Bloomberg, Paradromics Inc., công ty phát triển chip cấy ghép não và là đối thủ của Neuralink do Elon Musk sáng lập, đã được nhà chức trách Mỹ chấp thuận tiến hành thử nghiệm lâm sàng đầu tiên, mở đường đưa công nghệ hỗ trợ người liệt và người mất khả năng nói đến gần hơn với thực tế.

Công ty có trụ sở tại Austin dự kiến bắt đầu thử nghiệm vào quý I/2026 với hai bệnh nhân gặp khó khăn trong vận động hoặc giao tiếp, theo Giám đốc điều hành Matt Angle. Con chip được thiết kế để cho phép người dùng “nghĩ” ra từ ngữ và hiển thị chúng lên màn hình hoặc phát ra qua bộ tổng hợp giọng nói.

Ông Angle cho biết nếu thử nghiệm không phát sinh rủi ro nghiêm trọng, công ty sẽ mở rộng số người tham gia lên khoảng 10 bệnh nhân. Sau khi thu thập đủ dữ liệu, Paradromics sẽ khởi động giai đoạn thử nghiệm tiếp theo nhằm tiến tới thương mại hóa thiết bị.

Paradromics là một trong số ít các công ty, bên cạnh Neuralink và Synchron Inc., đang nghiên cứu thiết bị cho phép con người giao tiếp với máy tính bằng tín hiệu não. Công nghệ này vẫn ở giai đoạn sơ khai: mới có vài người từng được cấy ghép và chưa có chip não nào được nhà chức trách phê duyệt sử dụng lâu dài. Dù vậy, một số nhà đầu tư tin rằng trong tương lai, thiết bị cấy ghép có thể trở nên phổ biến như điện thoại thông minh.

Theo ông Angle, mục tiêu của Paradromics là giúp những người mất khả năng nói do chấn thương hoặc bệnh lý. Nhóm này bao gồm bệnh nhân đột quỵ, chấn thương tủy sống hoặc mắc xơ cứng teo cơ một bên (ALS). Tại Mỹ, có khoảng 150.000 người thuộc diện này. Dù bệnh nhân ALS giai đoạn muộn không thể cử động tay hay nói rõ ràng, vùng não gửi tín hiệu điều khiển miệng vẫn hoạt động. Các nghiên cứu cho thấy thiết bị cấy vào khu vực này có thể “giải mã” điều họ muốn nói.

Paradromics đã thử nghiệm thiết bị trên hàng chục con cừu và đầu năm nay, một con chip nhỏ đã được đặt tạm thời trên não của một bệnh nhân động kinh trong ca phẫu thuật - thử nghiệm trên người đầu tiên của công ty. Ông Angle nhận định thử nghiệm lâm sàng sắp tới “sẽ là bước ngoặt rất lớn”.

Hai người đầu tiên tham gia thử nghiệm, hiện chưa được chọn, sẽ là những bệnh nhân mất khả năng nói và hạn chế vận động. Sau khi được cấy thiết bị, họ sẽ cố gắng nói các câu hiển thị trên màn hình, giúp hệ thống “học” cách ánh xạ hoạt động não với lời nói dự định. Khi thử phát âm các câu mới, từ ngữ sẽ hiện dưới dạng văn bản và có thể được đọc lên bằng giọng thật của chính họ, dựa trên các đoạn ghi âm gia đình.

Dù mục tiêu chính của thử nghiệm là đánh giá độ an toàn, nhóm nghiên cứu cũng sẽ theo dõi các chỉ số phụ như số từ chính xác mỗi phút và khả năng giao tiếp của bệnh nhân trước và sau khi cấy ghép.

Hiện những bệnh nhân thuộc nhóm này thường chỉ giao tiếp bằng cách cử động mắt, một quá trình tốn nhiều thời gian nên họ chỉ biểu đạt nhu cầu cấp thiết như đau hoặc khát nước. Ông Angle nhận định: “Khả năng chuyển sang giao tiếp bằng lời thực sự sẽ thay đổi cách họ tương tác với người thân một cách rất đáng kể”.