Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do sự trở lại của Ấn Độ trên thị trường gạo thế giới, làm thu hẹp thị phần và xói mòn lợi thế về giá của quốc gia này.

Số liệu từ Tổng cục Thống kê Pakistan (PBS) cho thấy sự sụt giảm diễn ra ở tất cả các loại gạo. Trong đó, loại gạo xuất khẩu chủ lực Basmati giảm từ 487.278 tấn xuống còn 436.484 tấn. Tổng kim ngạch xuất khẩu giảm 6,62%, chỉ đạt 477,7 triệu USD. Đối với các loại gạo khác, không phải Basmati, kim ngạch xuất khẩu giảm mạnh 50,8% xuống 827,8 triệu USD. Lượng xuất khẩu tương ứng giảm từ 3,15 triệu tấn của cùng kỳ năm tài chính trước xuống còn 2 triệu tấn.

Bộ An ninh Lương thực Quốc gia Pakistan cho biết, việc Ấn Độ quay trở lại thị trường gạo toàn cầu với nguồn cung dồi dào và chiếm lợi thế từ Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) đã khiến gạo Pakistan mất đi tính cạnh tranh. Ngoài ra, sự hỗ trợ đáng kể của Chính phủ Ấn Độ dành cho ngành lúa gạo nội địa cũng gây thêm áp lực lớn cho các nhà xuất khẩu Pakistan.

Trước tình hình này, vào ngày 23/1, Bộ Thương mại Pakistan đã ban hành lệnh "Hoàn thuế và phí địa phương cho ngành gạo năm 2026". Theo đó, các đơn hàng gạo Basmati có giá trị trên 750 USD/tấn (giá FOB - giá tại cửa khẩu bên nước của người bán) sẽ được hưởng mức hỗ trợ 9%. Biện pháp này nhằm giảm bớt áp lực thanh khoản và cải thiện năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Pakistan, Malik Faisal Jahangir, cho biết ngành gạo nước này đang nỗ lực đa dạng hóa thị trường để bù đắp sự sụt giảm.

Hiện tại, gạo Basmati của Pakistan chủ yếu xuất khẩu sang Trung Đông và Liên minh châu Âu (EU), trong khi các loại gạo xuất khẩu khác tập trung vào các thị trường Philippines, Indonesia, Malaysia và các nước châu Phi. Trong thời gian tới, Pakistan đặt mục tiêu gia tăng sản lượng xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm gồm Trung Quốc, Philippines, Indonesia và Bangladesh.