Theo báo cáo mới của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), Báo cáo "Tác động của Thảm họa đối với Nông nghiệp và An ninh Lương thực 2025" đã đưa ra đánh giá toàn diện nhất từ trước đến nay về tác động của thiên tai – từ hạn hán, lũ lụt đến sâu bệnh và sóng nhiệt biển – đến sản xuất lương thực, sinh kế và dinh dưỡng.

Châu Á chịu thiệt hại lớn nhất từ thiên tai với 1.530 tỷ USD, tương đương 47% tổn thất toàn cầu. Ảnh minh họa: Nguyên Lý/TTXVN

Theo đó, trong giai đoạn 1991 - 2023, các thảm họa đã xóa sổ 4,6 tỷ tấn ngũ cốc; 2,8 tỷ tấn trái cây, rau củ; 900 triệu tấn thịt và sữa. Những tổn thất này tương đương mức giảm 320kilocalo trên đầu người mỗi ngày, chiếm 13 - 16% nhu cầu năng lượng trung bình.

Báo cáo nêu rõ châu Á chịu thiệt hại lớn nhất với 1.530 tỷ USD, tương đương 47% tổn thất toàn cầu. Con số này phản ánh cả quy mô sản xuất nông nghiệp lẫn mức độ dễ tổn thương của khu vực trước bão lũ và hạn hán.

Châu Mỹ thiệt hại 713 tỷ USD, tương đương 22% thiệt hại toàn cầu, chủ yếu do các đợt hạn hán tái diễn, bão và các hiện tượng nhiệt độ cực đoan gây tác động nặng nề lên các hệ thống cây trồng hàng hóa lớn.

Mặc dù ghi nhận tổng thiệt hại thấp hơn, với 611 tỷ USD, nhưng châu Phi lại gánh chịu tác động chiếm tỷ lệ cao nhất. Khu vực này mất tới 7,4% GDP nông nghiệp do thảm họa. Tại những nước có ngành nông nghiệp chiếm phần lớn việc làm và thu nhập của người dân, mức tổn thất còn lớn hơn và gây hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh lương thực cũng như ổn định nông thôn.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng sóng nhiệt biển đã gây thiệt hại 6,6 tỷ USD trong giai đoạn 1985 - 2022, ảnh hưởng đến 15% ngành thủy sản toàn cầu. Mặc dù ngành này hỗ trợ sinh kế cho 500 triệu người nhưng thiệt hại liên quan phần lớn vẫn bị bỏ qua trong các đánh giá thảm họa.

Cũng theo báo cáo, công nghệ kỹ thuật số đã giúp chuyển đổi các hệ thống nông sản từ quản lý khủng hoảng sang xây dựng khả năng phục hồi chủ động, dựa trên dữ liệu.

Trong lời tựa của báo cáo, Tổng Giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc (Qu Dongyu) nhận định rằng các công nghệ kỹ thuật số đang cách mạng hóa phương thức giám sát rủi ro, cung cấp cảnh báo sớm và hỗ trợ nông dân ra quyết định. Hiện đã có 9,1 triệu nông dân tiếp cận bảo hiểm tham số thông qua các nền tảng kỹ thuật số, trong khi nhiều cộng đồng sử dụng  các hệ thống cảnh báo sớm để kịp sơ tán 90% dân số trước khi xảy ra thảm họa, cho thấy sự thay đổi cơ bản từ phản ứng sang chủ động giảm thiểu rủi ro.