Nông dân Đồng Nai đang dùng nhiều cách để phòng chống, song kết quả như thế nào vẫn phụ thuộc phần lớn vào tự nhiên. Người trồng cây ăn trái đang sống trong bất an, bởi nếu mưa tiếp diễn, họ sẽ mất mùa, trắng tay.

Theo ông Nguyễn Thế Bảo, Giám đốc Hợp tác xã xoài Suối Lớn (xã Xuân Hưng, huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai), hợp tác xã xoài Suối Lớn hiện có hơn 310 ha xoài, toàn bộ diện tích này đang thời kỳ ra hoa, theo quy luật sẽ thu hoạch vào tháng 4/2018. Tuy nhiên, những ngày qua, mưa làm xoài rụng hoa, các bệnh như: thán thư, phấn trắng, sương mai xuất hiện. Đặc biệt, sâu ăn hoa phát triển ngày một nhiều, có những gốc xoài chỉ sau một đêm bị loại sâu này cắn sạch hoa.

Để ngăn chặn sâu bệnh, người dân trong hợp tác xã đã dùng thuốc để phun xịt, hãm không cho xoài ra hoa. Tuy nhiên, hiệu quả như thế nào lại phụ thuộc vào thời tiết, nếu trời nắng, cây xoài sẽ được cứu, trường hợp mưa là mất trắng.

Ông Bảo chia sẻ: “Vụ xoài năm 2017, mưa nhiều nên sản lượng xoài của hợp tác xã giảm mạnh, có những hộ mất trắng. Tết năm trước, Hợp tác xã xoài Suối Lớn xuất ra miền Bắc, miền Trung 500 tấn xoài, song năm nay dự kiến chỉ được khoảng 300 tấn. Quan sát thời tiết thời gian qua, năm 2018 sẽ là một năm khó khăn với người trồng xoài, nhiều khả năng mất mùa nặng hơn năm trước”.

Gia đình bà Nguyễn Thị Kim Mai (ấp 1, xã Phú Ngọc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai) hiện có 24 ha trồng điều, xoài, mãng cầu. Biến đổi khí hậu khiến vụ xoài, điều năm 2017 gần như mất trắng, Tết Nguyên đán này bà không có xoài để bán.

Bà đã mong chờ năm 2018 mọi thứ thay đổi, song thực tế không như vậy. Cuối tháng 12/2017, điều và xoài của gia đình bà Mai bắt đầu ra nụ, nay đang đồng loạt nở hoa. Tuy nhiên, mưa khiến điều nhiễm nấm, thán thư, bị khô bông; hoa xoài rụng hàng loạt.

Bà Mai cho biết: “Năm 2017 gia đình tôi thiệt hại hơn 1 tỷ đồng vì mất mùa xoài, điều. Năm nay, tình hình có vẻ không khá hơn, tôi đang tích cực phòng trừ sâu bệnh cho cây điều, sử dụng biện pháp thủ công để xoài ngừng ra hoa. Tuy nhiên, đây là những cách làm mang tính tạm thời, nếu mưa vẫn tiếp tục thì hết cách, đành chấp nhận mất mùa như năm trước”.

Theo ông Đỗ Thành Huy, Chủ tịch UBND xã Phú An, huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai, xã Phú An có 1.000 ha điều, số diện tích này đang thời kỳ ra hoa. Mưa trái mùa làm 500 ha điều trong xã nhiễm nấm, bị khô bông. UBND xã Phú An đang tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện giải pháp phòng chống bệnh trên cây điều. Khuyến cáo người dân không vì thời tiết bất lợi mà chặt bỏ điều; trước khi chuyển đổi cây trồng phải nghiên cứu điều kiện thổ nhưỡng, chú ý nguồn nước tưới.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Nai, trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 172.000 ha cây trồng; trong đó có gần 11.500 ha xoài, khoảng 40.000 ha điều. Năm 2017, toàn tỉnh có hơn 41.000 ha xoài, điều bị thiệt hại do biến đổi khí hậu. Để giúp người dân ổn định sản xuất, tỉnh Đồng Nai chi khoảng 83 tỷ đồng hỗ trợ, trung bình mỗi héc ta xoài, điều thiệt hại vì mưa trái mùa được hỗ trợ 2 triệu đồng.

Bước vào năm 2018, thời tiết ở Đồng Nai tiếp tục biến đổi, không theo quy luật, dù đang là mùa khô nhưng mưa vẫn xuất hiện. Đây là thời điểm xoài, điều đang ra hoa, mưa làm tăng độ ẩm trong đất, sâu bệnh phát triển tấn công các loại cây trồng.

Ông Trần Lâm Sinh, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Nai cho biết, thời gian qua, ngành nông nghiệp Đồng Nai đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hướng dẫn nông dân phun xịt thuốc phòng trừ sâu bệnh trên cây trồng. Thời tiết đang diễn biến bất thường, sắp tới, ngành chức năng Đồng Nai sẽ thành lập các đoàn trực kiểm tra, đánh giá toàn diện thực trạng, sau đó đề ra biện pháp hỗ trợ nông dân, hạn chế thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra./.