Các nhà khoa học châu Âu, hợp tác với 2 công ty khởi nghiệp, đang khởi động một dự án sáng tạo để giải quyết tình trạng suy giảm oxy trong đại dương - mối đe dọa đáng kể ảnh hưởng đến việc duy trì sự sống của sinh vật biển và đa dạng sinh học, đặc biệt là ở khu vực Biển Baltic.

Sáng kiến này, được gọi là BOxHy, có sự tham gia của các nhà nghiên cứu từ Đại học Stockholm, công ty Lhyfe của Pháp và công ty khởi nghiệp Flexens của Phần Lan, nhằm mục đích tái tạo oxy cho biển bằng cách sản xuất hydro trên biển.

Các nhà khoa học đánh giá, tình trạng mất oxy đã trở thành mối quan tâm hàng đầu trong suốt 50 năm qua. Đây cũng là một trong những vấn đề được đưa vào chương trình nghị sự tại Hội nghị lần thứ 16 Các bên tham gia Công ước Liên hợp quốc về đa dạng sinh học (COP16), dự kiến khai mạc vào tuần tới tại Colombia.

Theo Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế, tình trạng này xảy ra chủ yếu do hai nguyên nhân chính: biến đổi khí hậu và phú dưỡng. Theo đó, nhiệt độ đại dương ấm hơn dẫn đến mức oxy thấp hơn, trong khi dòng chảy của phân bón, nước thải, chất thải động vật, nuôi trồng thủy sản và trầm tích nitơ từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch dẫn đến sự sinh sôi quá mức của tảo. Tảo phân hủy sẽ tiêu thụ oxy và tạo ra một lượng lớn khí hydro, từ đó góp phần tạo nên những khu vực “sa mạc sinh thái”.

Được Liên hợp quốc (LHQ) hỗ trợ, dự án BOxHy tập trung vào việc bơm oxy dạng khí vào vùng nước sâu của Biển Baltic để khôi phục mức oxy, vốn rất quan trọng để duy trì hệ sinh thái biển tại một trong những “vùng chết” lớn nhất thế giới.

Dự án hiện đang trong giai đoạn lập kế hoạch, trong đó các hoạt động hậu cần chính như cách thức thực hiện, lượng và tốc độ bơm, cũng như đánh giá tác động tới hệ động thực vật đang cân nhắc.

Sau đó, giai đoạn thí điểm sẽ bắt đầu vào năm 2025, nhằm thử nghiệm và tìm ra phương pháp bơm oxy phù hợp nhất, từ đó nghiên cứu tác động đến môi trường và đa dạng sinh học. Giai đoạn này dự kiến sẽ kéo dài từ 5-6 năm.

Theo Tổng giám đốc điều hành công ty Lhyfe Matthieu Guesne, dự án sẽ cần khoảng 30 giàn khoan ngoài khơi trên Biển Baltic để tái tạo oxy hoàn toàn. Ông đánh giá đây là một dự án dài hạn, ước tính thời gian thực hiện lên tới 20-30 năm.