Chăn trâu là công việc của dân miệt đồng. Ảnh: Võ Việt

Mỗi độ hè về cũng là lúc những đứa trẻ cất sách vở sau một năm học, cùng nhau vui chơi những trò như bắn bi, bắt cá, hái quả,... nhưng cũng không quên phụ giúp gia đình các công việc vừa sức của chúng. Và, chăn trâu là một công việc như vậy. Vất vả đấy nhưng cũng đầy niềm vui.

Trên đồng cạn dưới đồng sâu

Chồng cày vợ cấy, con trâu đi bừa

Hình ảnh người nông từ lâu đã quen với con trâu đi trước cái cày đi sau. Ngày xưa chưa có máy cày, máy trục hiện đại như bây giờ, phải dùng sức trâu bò kéo cày để xới đất.

Con trâu hiền lành siêng năng đã giúp ích cho người nông dân rất nhiều từ việc làm đất, cày bừa, đến việc kéo lúa về sân.

Công việc chăn trâu không chỉ người lớn mới biết, mà bọn trẻ con nhà quê đứa nào cũng thạo. Ngày xưa ở mỗi gia đình nghèo, con cái phải đi ở cho nhà giàu, đi ở cho chủ, hoặc gia đình có trâu nhưng không đủ sức thuê người giữ, con cái phụ giúp gia đình đi chăn trâu là lẽ thường.

Tuổi thơ ai cũng đã từng đùa vui với những đàn trâu khi chiều về. Ảnh: Võ Việt

Có nhiều người đánh giá thấp trẻ chăn trâu khi con cái lười học, thường răn đe “không học thì đi chăn trâu”. Thực ra trẻ chăn trâu cũng có đứa được đến trường, đi học một buổi hay đi chăn trâu vào những ngày nghỉ học. “ Ai bảo chăn trâu là khổ, chăn trâu sướng lắm chứ, ngồi trên mình trâu phất ngọn cờ lau và miệng hát nghêu ngao”.

Những con trâu bướng bỉnh không chịu lội đồng. Ảnh: Võ Việt

Ai đã từng chăn trâu mới hiểu được hết cái sự tự do, vui đùa riêng một cõi, ngồi trên lưng trâu rong ruỗi khắp cánh đồng, ung dung và oai hùng như một mãnh tướng.

Việc chăn trâu không cực khổ gì nhiều, chỉ cần siêng năng là được, sáng dậy thật sớm dắt trâu vào ăn những bờ mẫu, bờ ruộng, đến chiều thì lùa trâu về.

Nhà nhiều trâu cũng như ít trâu đều cơ cực khi mùa nước về. Ảnh: Võ Việt

Mùa hè là thời gian vui vẻ nhất của trẻ chăn trâu, trên những cánh đồng đã gặt xong, bọn trẻ chăn trâu tha hồ thả trâu mà không bị trách mắng, miễn trâu ăn no, không phá huỷ hoa màu của người khác là được.

Nơm cá. Ảnh: Võ Việt

Chiến lợi phẩm của lũ trẻ. Ảnh: Võ Việt

Ở những rãnh ruộng trâu ăn cỏ, thường những ao, mương hoặc hố đã cạn nước, bọn con nít chịu khó mò, tát cũng bắt được cá, tôm, mò được ốc./.