Thời gian gần đây, tại các địa phương khu vực phía Nam của tỉnh Khánh Hòa, nhiều nông dân đang đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật và đưa vào trồng các giống nho mới có năng suất, chất lượng cao. Hướng đi này đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm nho ăn tươi trên thị trường.

Nho là cây trồng khá “khó tính”, đặc biệt nhạy cảm với thời tiết, chỉ một trận mưa lớn khi vườn đang vào vụ thu hoạch cũng có thể khiến quả nho nứt vỏ, thối rụng, ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng quả. Trước thực tế đó, ông Tống Minh Hải ở xã Ninh Phước đã mạnh dạn đầu tư công nghệ nhà màng trên diện tích 2,3 sào (2.300m2) trồng 6 giống nho mới theo tiêu chuẩn VietGAP với chi phí đầu tư khoảng 300 triệu đồng mỗi sào.

Các cây nho trong vườn nhà ông Hải được trồng theo kỹ thuật cho leo giàn tạo thuận lợi cho việc cắt tỉa và thu hoạch. Hệ thống trụ sắt đỡ mái che cao hơn 6 mét giúp giảm nhiệt độ bên trong, xung quanh phủ màn lưới điều chỉnh bằng hệ thống kéo bán tự động. Vườn được lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm tự động đến từng gốc nho, kết hợp bón phân hữu cơ và phủ bạt giữa các hàng để ngăn cỏ dại. Trong số các giống nho mới trồng trong nhà màng, những giống như nho ngón tay đen NH04-102, nho hạ đen NH04-195, nho mẫu đơn NH01-205 đang cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao, mở ra hướng đi mới trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại địa phương.

Ông Tống Minh Hải (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa) chia sẻ, trồng nho theo kiểu truyền thống vào mùa mưa dễ bị hư hại với tình trạng phổ biến là nứt quả chín, nếu mưa nhiều cây nho dễ bị bệnh thán thư, nấm nhiều hoặc không mưa mà sương nhiều sẽ xuất hiện tình trạng mốc sương phải xịt thuốc bảo vệ thực vật. Đối với người nông dân, vụ nho cho thu hoạch ổn định hơn cả là vụ Đông Xuân. Trong khi đó, áp dụng công nghệ trồng nho trong nhà màng giúp ngăn được những yếu tố bất lợi của thời tiết, cây dễ đậu bông, cho chùm quả to, trái lớn, mẫu mã quả đẹp, một năm cho thu hoạch ổn định cả hai vụ.

Tại làng nho Thái An ở xã Vĩnh Hải, nơi có hơn 200 ha nho, nhiều nông hộ cũng đang đẩy mạnh chuyển sang trồng các giống nho chất lượng cao và áp dụng kỹ thuật bao chùm quả để giảm sâu bệnh, hạn chế tác động bất lợi của thời tiết. Chị Phạm Thị Lệ Dung đã chuyển từ giống nho đỏ truyền thống Red Cardinal sang trồng giống nho hồng ngón tay NH01-152 theo tiêu chuẩn VietGAP, kết hợp làm du lịch sinh thái. “Nhà tôi sử dụng túi bao chùm để bảo vệ quả nho, giúp quả chín không bị nứt khi gặp mưa. Túi có thể tái sử dụng cho vụ sau, vừa tiết kiệm chi phí vừa nâng cao chất lượng quả. Nhờ đó, sản lượng tăng 10 - 20%, tỷ lệ trái hỏng giảm rõ rệt. Giống nho NH01-152 khi chín cho màu đỏ vang đẹp mắt, vị ngọt đậm, được tiêu thụ với giá khoảng 120.000 đồng/kg và luôn hút hàng”, chị Dung chia sẻ.

Cùng với bà con nông dân, các nhà khoa học của Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố (trực thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, đơn vị đóng chân trên địa bàn phường Đô Vinh) cũng đang tích cực nghiên cứu, chọn tạo và chuyển giao nhiều giống nho mới như nho Ngón tay đen không hạt NH04-102, nho đỏ mới NH01-16, nho hồng ngón tay NH01-152 cho các nông hộ, trang trại, hợp tác xã trên địa bàn trồng nhân rộng.

Tiến sĩ Phan Công Kiên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố cho hay, Viện đã nghiên cứu và chuyển giao nhiều giống nho có giá trị sử dụng khác nhau để phục vụ cho sản xuất của bà con nông dân ở Khánh Hòa nói chung và nhất là khu vực Nam Khánh Hòa nói riêng. Đối với các giống nho, viện chọn tạo giống theo hướng chất lượng cao phục vụ thị hiếu của thị trường. Cùng với việc đưa ra các giống nho mới, viện nghiên cứu các quy trình kỹ thuật canh tác cho từng giống, từng vùng để người trồng nho tổ chức sản xuất đạt hiệu quả cao nhất.

Khánh Hòa hiện là địa phương có diện tích trồng nho lớn nhất cả nước với hơn 1.000 ha, cung ứng cho thị trường khoảng 26.000 - 28.000 tấn nho tươi mỗi năm. Nhờ áp dụng khoa học - kỹ thuật và chuyển đổi sang trồng các giống nho mới, nho không hạt chất lượng cao, thu nhập bình quân của người trồng nho tăng lên từ 500 đến 600 triệu đồng/ha/vụ, tương đương 1 - 1,2 tỷ đồng/ha/năm. Để tiếp tục nâng cao hiệu quả sản xuất, tỉnh tập trung huy động các nguồn lực từ các chương trình, dự án hỗ trợ, khuyến khích các địa phương đẩy mạnh trồng nhân rộng các giống nho ăn tươi mới, nho không hạt chất lượng cao theo tiêu chuẩn VietGAP, trồng nho ứng dụng công nghệ cao.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, các mô hình vườn nho ứng dụng công nghệ cao còn góp phần thúc đẩy du lịch sinh thái nông nghiệp, tạo thêm việc làm cho lao động địa phương và hình thành vùng sản xuất nho đặc trưng của tỉnh. Với định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao kết hợp du lịch trải nghiệm, sản phẩm nho Khánh Hòa khẳng định thương hiệu riêng, không chỉ là sản phẩm nông nghiệp đặc trưng mà còn là biểu tượng cho sự sáng tạo và thích ứng linh hoạt của người nông dân trên vùng đất đầy nắng gió miền Trung.