Thông báo mang tính bao trùm này đã khiến thị trường tài chính chao đảo và góp phần định hình hướng thúc đẩy thuế quan trong nhiệm kỳ hai của ông Trump - dù trên thực tế, nhiều mức thuế theo từng quốc gia được ông đưa ra trong bảng biểu đã sớm bị tạm hoãn đến tháng 5 và tiếp tục được điều chỉnh trong suốt phần còn lại của năm.

Trong bài phát biểu hôm đó, Tổng thống Trump cũng đưa ra hàng loạt cam kết về những điều sẽ diễn ra sau bước đi mang tính lịch sử này. Khi nhìn lại bài phát biểu vào thời điểm cuối năm 2025, có thể thấy ông Trump khá nhất quán trong quan điểm của mình. Tuy nhiên, bài phát biểu này cũng cho thấy rất ít cam kết cụ thể của ông thực sự trở thành hiện thực.

Ông Trump cam kết: “Việc làm và hoạt động sản xuất sẽ ồ ạt quay trở lại nước Mỹ, và các bạn đã thấy điều đó đang xảy ra”. Nhưng thực tế cho thấy thị trường lao động Mỹ gần như chững lại trong năm 2025. Chỉ số việc làm trong lĩnh vực sản xuất mà ông Trump thường xuyên nhấn mạnh đã giảm liên tục qua từng tháng kể từ tháng 4/2025.

Ông Trump cũng cam kết rằng nhờ thuế quan, Mỹ sẽ “trả bớt nợ quốc gia, và điều đó sẽ diễn ra rất nhanh”. Đây là một lời hứa khác mà ông thường xuyên nhắc lại nhưng chưa trở thành hiện thực. Theo Bộ Tài chính Mỹ, nợ công của nước này vào ngày 2/4 ở mức khoảng 36.100 tỷ USD. Đến thời điểm tuần này, con số đó đã tăng thêm hơn 2.000 tỷ USD, lên khoảng 38.200 tỷ USD.

Thuế quan cũng chưa tạo ra cú hích tăng trưởng như ông Trump từng tuyên bố. Việc Chính phủ Mỹ phải đóng cửa trong chuỗi ngày dài kỷ lục hồi cuối năm do Quốc hội không đạt được thỏa thuận ngân sách đã gây sức ép đáng kể lên tăng trưởng kinh tế. Dù vậy, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent gần đây dự báo trên CBS News rằng, bất chấp yếu tố này, “chúng ta sẽ kết thúc năm với mức tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực khoảng 3%”. Con số này cao hơn mức tăng trưởng GDP thực 2,8% của năm 2024.

Dù các cam kết về tác động kinh tế chưa thành hiện thực, bài phát biểu của ông Trump vẫn đáng chú ý ở chỗ nhiều lời hứa về thuế quan đã được triển khai - ít nhất là về mặt tổng thể.

Ông Trump nói trong “Ngày giải phóng”: “Chúng tôi sẽ thiết lập mức thuế cơ sở tối thiểu 10%”, vài ngày sau đó, các mức thuế mới có hiệu lực và được duy trì đến nay. Ông cũng tuyên bố “sẽ áp thuế 25% đối với tất cả ô tô sản xuất ở nước ngoài”. Đây là mức thuế chính được triển khai ngay trong tuần đó và dù có một số điều chỉnh như áp mức thấp hơn cho Anh, chính sách này nhìn chung vẫn được giữ nguyên. Một số mức thuế khác cần thêm thời gian, nhưng cuối cùng cũng tiệm cận với những gì ông Trump từng cam kết.

Sau năm 2025 với chính sách thuế quan thay đổi liên tục, điều gần như chắc chắn là thuế vẫn sẽ là biến số quan trọng đối với kinh tế Mỹ và Phố Wall trong năm 2026. Và ông Trump sẽ tiếp tục là người bảo vệ mạnh mẽ nhất chính sách này./.