Phương tiện lưu thông qua cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Quảng Bình). Ảnh: Đức Minh/TTXVN

Thời gian qua, hệ thống cửa khẩu biên giới đất liền phát triển nhanh về số lượng, đa dạng về quy mô và tính chất, đáp ứng nhu cầu qua lại biên giới, cửa khẩu của người, phương tiện, hàng hóa, góp phần tích cực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan tại các tỉnh biên giới cũng như của cả nước.

Mặc dù đã có sự nâng cấp, song có một thực tế là, hạ tầng nhiều cửa khẩu vẫn còn yếu kém, đòi hỏi phải có quy hoạch tổng thể để nâng cao năng lực xuất nhập cảnh và xuất nhập khẩu. Nhiều cửa khẩu, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng chưa được quan tâm đúng mức, chưa có các công trình cơ bản như: Quốc môn, nhà kiểm soát liên hợp, kho ngoại quan, khu dịch vụ xuất nhập khẩu và thanh toán quốc tế...; hoặc bố trí khu chức năng, phân luồng kiểm soát chưa phù hợp. Một số hạng mục công trình cửa khẩu, nhà kiểm soát liên hợp đã xuống cấp, chưa đảm bảo điều kiện làm việc cho các lực lượng chức năng, chưa tương xứng với việc đầu tư cơ sở hạ tầng và kết nối với quốc gia đối diện.

Phương tiện lưu thông qua cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Quảng Bình). Ảnh: Đức Minh/TTXVN

Theo quy hoạch đã được Chính phủ phê duyệt, dự kiến đến năm 2030, trên tuyến biên giới đường bộ sẽ mở và nâng cấp 6 cửa khẩu quốc tế gồm: Huổi Puốc (Điện Biên) – Na Son (Luông Pha Băng); Tén Tằn (Thanh Hóa) – Xổm Vẳng (Hủa Phăn); Thanh Thủy (Nghệ An) - Nậm On (Bo Ly Khăm Xay). Tầm nhìn đến năm 2050, mở, nâng cấp 6 cửa khẩu quốc tế, 10 cửa khẩu chính và 2 cửa khẩu phụ.

Dự kiến trên tuyến biên giới Việt Nam – Lào có 49 cửa khẩu, trong đó có 21 cửa khẩu quốc tế, 15 cửa khẩu chính và 13 cửa khẩu phụ. Tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc sẽ có 26 cửa khẩu, trong đó có 14 cửa khẩu quốc tế. Bên cạnh số lượng, việc đảm bảo “chất lượng” hoạt động của các cửa khẩu là điều mà ngành Hải quan cũng như các ban, ngành, địa phương nơi có cửa khẩu đang lưu tâm.

Hiện Việt Nam có 87 cửa khẩu và trên 100 lối mở đang tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập cảnh và kinh tế biên mậu giữa Việt Nam với Trung Quốc, Lào và Campuchia.