Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lạng Sơn Lý Việt Hưng cho biết, cây mắc ca được Công ty cổ phần Giống lâm nghiệp vùng Đông Bắc đưa vào trồng khảo nghiệm ở Lạng Sơn từ những năm 2003.

Trên cơ sở kết quả trồng khảo nghiệm, một số hộ gia đình, cá nhân tự phát mua cây mắc ca để trồng từ năm 2004 - 2011 với số lượng nhỏ lẻ.

Từ năm 2019 – 2021, diện tích trồng mắc ca tăng nhanh ở 10/11 huyện, thành phố. Một số công ty, doanh nghiệp đã quan tâm trồng, phát triển mắc ca, hiện, có 8 doanh nghiệp lập 10 dự án đầu tư mắc ca; trong đó, 5 dự án đã được UBND tỉnh Lạng Sơn quyết định phê duyệt chủ đầu tư với diện tích 249,70 ha.

Đến hết tháng 2/2022, trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã trồng trên 486 ha, năng suất mắc ca bình quân trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 3,4 tấn quả tươi/ha/năm (tương đương 2,75 tấn hạt tươi), sản lượng năm 2021 đạt khoảng 67,23 tấn quả, hiệu quả kinh tế đạt từ 600 nghìn đến 1 triệu đồng/cây/năm đối với cây mắc ca trồng đến năm thứ 10 trở lên.

Đối với tình hình sản xuất giống cây mắc ca, trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn hiện có 5 vườn ươm sản xuất và kinh doanh giống cây mắc ca với quy mô trên 186.000 cây/năm với các loại giống như: 246, A38, QN1… xuất xứ từ Australia và Trung Quốc.

Tháng 10/2021, trên địa bàn đã công nhận 1 vườn cây đầu dòng cung cấp hom ghép của Công ty cổ phần Giống Lâm nghiệp vùng Đông Bắc với 128 cây. Về chế biến mắc ca, trên địa bàn có 3 cơ sở sơ chế, chế biến mắc ca với công suất thiết kế 180 – 190 tấn hạt/năm.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận các vấn đề liên quan đến phát triển cây mắc ca tại Lạng Sơn, phân tích làm rõ thực trạng và tiềm năng phát triển cây mắc ca trên địa bàn tỉnh, chia sẻ một số kinh nghiệm trong việc chọn giống và kỹ thuật trồng và chăm sóc cây mắc ca, thu hoạch chế biến và tiêu thụ hạt mắc ca, liên kết sản xuất, phát triển chuỗi giá trị sản phẩm; chính sách thu hút dự án đầu tư trồng, chế biến, kinh doanh mắc ca; những khó khăn, vướng mắc ca và đề xuất kiến nghị.

Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Liên MC Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ, công ty là một trong những doanh nghiệp trồng và chế biến hạt mắc ca xuất ra thị trường đầu tiên của tỉnh Lạng Sơn. Vườn mắc ca của công ty được trồng từ năm 2008. Đến nay, công ty có 5 ha đang cho thu hoạch quả và mở rộng diện tích liên doanh liên kết với bà con nông dân trồng mới 10 ha năm 2021.

Qua kinh nghiệm thực tế, Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Liên MC đánh giá, cây mắc ca trồng rất hợp khí hậu thổ nhưỡng ở Lạng Sơn. Cây dễ trồng, dễ chăm sóc, chi phí chăm sóc thấp, chịu được khô hạn, phù hợp với đất đồi dốc, giá trị kinh tế cao, sản phẩm xuất ra thị trường được người tiêu dung rất ưa chuộng.

Để khai thác tiềm năng phát triển cây mắc ca ở Lạng Sơn, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Lạng Sơn Dương Xuân Huyên đề nghị Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lạng Sơn tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại hội thảo, chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố tiếp tục nghiên cứu mọi mặt về sự phù hợp, hiệu quả kinh tế, môi trường khi phát triển Mắc ca.

Từ đó, tham mưu xây dựng đề án phát triển cây mắc ca trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn ngay sau khi Đề án phát triển bền vững mắc ca giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Chính phủ phê duyệt; đề nghị Tổng cục Lâm nghiệp quan tâm, hỗ trợ tỉnh nghiên cứu, đánh giá chất lượng các giống mắc ca hiện có tại Lạng Sơn và các giống phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của tỉnh, tham mưu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có chính sách hỗ trợ người trồng và chế biến các sản phẩm mắc ca.

Đối với UBND các huyện, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Lạng Sơn cũng đề nghị tăng cường quản lý nhà nước về giống cây mắc ca, tuyên truyền, khuyến cáo doanh nghiệp, người dân lựa chọn vùng trồng phù hợp, tránh tình trạng trồng tự phát, trồng tại những nơi không đảm bảo yêu cầu sinh thái, yêu cầu kỹ thuật tổ chức sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi theo quy định để của pháp luật để các doanh nghiệp khảo sát, xây dựng mô hình, đầu tư dự án phát triển trồng và chế biến mắc ca.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Lạng Sơn đề nghị Hiệp hội Mắc ca Việt Nam, các doanh nghiệp tham gia đầu tư trồng mắc ca có sự phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lạng Sơn và các huyện nơi đầu tư dự án để kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện dự án phát triển mắc ca; hỗ trợ vốn đầu tư hộ dân tham gia, bao gồm các chi phí giống, phân bón, nguồn sinh kế của của người dân trong những năm đầu tư chưa có sản phẩm để các hộ dân yên tâm sản xuất./.

Anh Tuấn