Tại hội thảo quốc gia về dự thảo Luật Bảo vệ và Phát triển rừng (sửa đổi) do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 16/12 tại Hà Nội, đại biểu đều đồng tình khi Luật sửa đổi có bổ sung phạm vi điều chỉnh đối với các hoạt động “kinh doanh, chế biến và thị trường lâm sản” và đề nghị lấy tên luật là “Luật Lâm nghiệp”.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Công Tuấn, Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004 mới chỉ chú trọng vào việc quản lý, bảo vệ, phát triển và sử dụng gỗ, chưa chú ý đến giá trị dịch vụ môi trường rừng.

Trong khi những giá trị dịch vụ này có thể cao hơn nhiều so với giá trị mà gỗ mang lại, như thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng hàng năm tương đương 22% tổng đầu tư xã hội vào ngành lâm nghiệp.

Bên cạnh đó, Luật sẽ được sửa đổi gần như cơ bản; trong đó đặc biệt là phạm vi điều chỉnh. Nhiều nội dung của Luật phải sửa đổi nên việc đề nghị sửa đổi tên Luật sao cho phù hợp, đồng thời thể hiện cần phải quản lý theo chuỗi giá trị sản phẩm lâm nghiệp theo cơ chế thị trường, thể hiện đồng bộ các luật chuyên ngành như Luật Thủy sản, Luật Thủy lợi (đang được xây dựng)….

Theo ông Trương Minh Hoàng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, khi Luật hiện hành không còn phù hợp thì cần mạnh dạn đổi tên để phù hợp, bao quát được nội hàm nội dung của luật. Việc sửa đổi tên luật là Luật Lâm nghiệp, là phù hợp.

Ông Trương Minh Hoàng cho rằng, trong Luật cần quan tâm đến chủ thể rừng. Hiện chủ thể rừng rất khác nhau, quá trình giao đất, giao rừng của các công ty lâm nghiệp trước đây lại giao khoán cho hộ dân nhưng không loại trừ nhiều nơi việc giao khoán không rõ ràng nên hiệu quả chưa cao, đời sống của người dân được giao đất giao rừng còn khó khăn.

Cần tính toán chủ thể, người được giao đất giao rừng có thể làm giàu trên mảnh đất này. Bên cạnh đó, hệ sinh thái rừng cần tiếp tục quy hoạch và phát triển theo kế hoạch nên sắp tới cần tính toán định giá trong môi trường rừng.

“Nếu trồng rừng, phát triển môi trường rừng và tính được giá rừng cho hộ dân thì nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng cũng sẽ đem lại hiệu quả rất lớn. Như vậy, sẽ thêm cơ hội cho bà con làm giàu từ rừng”, ông Trương Minh Hoàng nói.

Về vấn đề dịch vụ môi trường rừng, chuyên gia lâm nghiệp Nguyễn Ngọc Lung cho rằng, các nước thế giới làm tăng giá trị rừng bằng cách làm dịch vụ môi rừng như Nhật Bản, Thụy Sỹ... Trong Luật sửa đổi phần về dịch vụ môi trường rừng vẫn còn mờ nhạt. Cần có hẳn một chương về dịch vụ môi trường rừng.

Góp ý về việc phân chia thành 3 loại rừng trong dự thảo, ông Nguyễn Văn Lạng, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ góp ý, không nên chia rừng thành 3 loại mà chia rừng theo 2 loại và chia theo sở hữu gồm rừng nhà nước và rừng theo sở hữu kinh tế.

Bởi, việc quản lý và bảo vệ rừng cần tính theo cơ chế thị trường. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh vấn đề ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, bảo vệ rừng.

Theo Thứ trưởng Hà Công Tuấn, việc sửa đổi Luật để phù hợp với chủ trương chính sách mới của Đảng, Nhà nước, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt là Hiến pháp 2013 và một số Luật được Quốc hội mới thông qua; hài hòa với các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc tham gia.

Đồng thời khắc phục những hạn chế, tồn tại của Luật hiện hành về phân loại rừng, đổi mới việc giao đất, cho thuê đất rừng sản xuất đối với hộ gia đình cá nhân theo hướng không thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất để khuyến khích trồng rừng, bổ sung các quy định về hoạt động chế biến và kinh doanh lâm sản, hoạt động đầu tư tín dụng tài chính trong lâm nghiệp.

“Dự thảo Luật lần này đẩy nhanh, sâu sắc hơn chủ trương xã hội hóa trong lâm nghiệp. Tạo khung chính sách để thu hút các nguồn lực để đầu tư bảo vệ và phát triển rừng bền vững; đảm bảo hài hòa lợi ích của nhà nước, của chủ rừng và người làm nghề rừng để lâm nghiệp đóng góp ngày càng tăng vào nền kinh tế, góp phần xóa đói, giảm nghèo, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phát triển lâm nghiệp đồng bộ từ quản lý, bảo vệ, sử dụng hợp lý tài nguyên rừng từ trồng rừng đến khai thác, chế biến, dịch vụ môi trường, du lịch sinh thái và thị trường lâm sản”, ông Hà Công Tuấn cho biết.

Tại hội thảo các đại biểu cũng đưa ra những góp ý như cần tăng chế tài xử phạt đối với các vi phạm trong quản lý, bảo vệ rừng; tăng nguồn tài chính tín dụng cho lâm nghiệp…

Hay rừng được coi là kho tài nguyên về đa dạng sinh học, tuy nhiên hiện đã có Luật Đa dạng sinh học, do vậy cần lồng ghép vấn đề này như thế nào cũng được nhiều đại biểu quan tâm./.