Chính quyền của tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đang xây dựng một gói chính sách kinh tế, trong đó bao gồm cắt giảm thuế nhằm khuyến khích đầu tư vốn vào 17 lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ sinh học.

Gói chính sách này sẽ được hoàn thiện vào cuối tháng và cũng sẽ bao gồm một khuôn khổ dự toán ngân sách nhiều năm nhằm giúp việc chi tiêu của chính phủ có thể dự đoán dễ dàng hơn.

Tại cuộc họp Hội đồng Chiến lược Tăng trưởng vào ngày 10/11, bà Takaichi sẽ trình bày các chính sách kinh tế, bao gồm kế hoạch tăng cường chuỗi cung ứng đối với các ngành được kỳ vọng tăng trưởng. Cuộc họp cũng sẽ tạo cơ hội để các chuyên gia nêu ý kiến.

Đây sẽ là gói chính sách kinh tế đầu tiên của nội các bà Takaichi. Chính quyền hướng đến giải quyết cả các vấn đề trước mắt như giá cả tăng và chính sách thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump tại Mỹ, đồng thời thúc đẩy các biện pháp chiến lược tăng trưởng.

Trọng tâm của chiến lược tăng trưởng là “đầu tư quản trị khủng hoảng” – mô hình hợp tác công tư nhằm giải quyết các rủi ro và vấn đề xã hội trước khi chúng trở nên nghiêm trọng, từ đó củng cố năng lực cung ứng của Nhật Bản cho tăng trưởng kinh tế.

Bà Takaichi đã cho biết chính phủ sẽ xây dựng một chiến lược tăng trưởng hoàn chỉnh vào mùa Hè năm tới, tập trung vào 17 lĩnh vực chiến lược, bao gồm AI và chất bán dẫn, đóng tàu, công nghệ lượng tử và an ninh năng lượng. Một số phần của kế hoạch này sẽ được đẩy nhanh thông qua các chính sách sẽ được công bố vào ngày 10/11.

Chính phủ cũng đang chuẩn bị một hệ thống ưu đãi thuế nhằm thúc đẩy đầu tư vốn quy mô lớn của các doanh nghiệp. Mục tiêu là hỗ trợ nâng cao năng lực sinh lời của doanh nghiệp, qua đó dẫn tới tăng lương bền vững.

Cho đến nay, Nhật Bản chủ yếu cung cấp ưu đãi thuế cho đầu tư vốn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hệ thống mới dự kiến sẽ áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp. Chính phủ sẽ khuyến nghị các đảng cầm quyền đưa biện pháp này vào đề cương cải cách thuế cuối năm.

Theo khuôn khổ dự kiến, một tỷ lệ nhất định của khoản đầu tư doanh nghiệp vào thiết bị hoặc cơ sở sản xuất sẽ được khấu trừ khỏi thuế doanh nghiệp. Chính quyền cũng đang cân nhắc áp dụng cơ chế khấu trừ ngay, cho phép doanh nghiệp ghi nhận toàn bộ chi phí đầu tư trong năm tài chính đầu tiên thay vì phải khấu hao qua nhiều năm.

Thông thường, máy móc và tài sản công nghiệp được khấu hao trong nhiều năm dựa trên thời gian sử dụng. Nếu doanh nghiệp có thể ghi nhận toàn bộ chi phí ngay trong một năm, gánh nặng thuế sẽ giảm ngay lập tức, giúp tăng lượng tiền mặt và thúc đẩy mong muốn đầu tư mới.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất ổn do chính sách thuế quan của Mỹ và các yếu tố khác, chính phủ Nhật Bản muốn đảm bảo các doanh nghiệp có thể tiếp tục đầu tư trong nước.

Những chính sách kinh tế tương tự đang lan rộng ở các nước khác. Tại Mỹ, tháng 7 vừa qua chính quyền đã ban hành luật cắt giảm thuế bao gồm giảm mạnh thuế doanh nghiệp được thiết lập trong nhiệm kỳ trước của ông Trump, và cho phép khấu trừ toàn bộ chi phí đầu tư ngay lập tức.

Cũng trong tháng 7, Đức đã phê duyệt giảm thuế doanh nghiệp theo lộ trình, cho phép khấu hao lên đến 30% mỗi năm và giảm thuế suất thuế doanh nghiệp.

Bà Takaichi cũng có kế hoạch áp dụng khuôn khổ ngân sách nhiều năm. Nhật Bản hiện thường chỉ lập một ngân sách chính cho mỗi năm tài chính, nhưng chính phủ sẽ cho phép phân bổ chi tiêu nhiều năm đối với các lĩnh vực chiến lược tăng trưởng.

Theo hệ thống này, tổng mức chi cho các dự án, mức phân bổ hằng năm, thời hạn và hạn mức cam kết tài chính sẽ được xác định trước. Các khoản chi thực tế sẽ được phản ánh vào ngân sách chính của từng năm.

Kể từ khi nhậm chức, bà Takaichi đã nhấn mạnh Nhật Bản sẽ thúc đẩy chiến lược tăng trưởng nhằm củng cố chuỗi cung ứng và xây dựng một nền kinh tế vững mạnh.

Bà cho rằng bằng cách tăng doanh thu doanh nghiệp, nguồn thu thuế sẽ tăng ngay cả khi không cần nâng thuế suất. Gói chính sách kinh tế dự kiến công bố vào ngày 10/11 sẽ nhằm đẩy nhanh thực thi chiến lược tăng trưởng này.