* Giải pháp nào để ngăn chặn tình trạng này?

Trước đây, việc đồng yen suy yếu sẽ tạo lợi thế lớn cho các doanh nghiệp định hướng xuất khẩu và là một điểm cộng cho nền kinh tế vốn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu như Nhật Bản.

Tuy nhiên, với tình trạng giá nguyên liệu đang tăng chóng mặt trên toàn thế giới, việc đồng yen giảm sẽ đẩy gánh nặng sang các doanh nghiệp nhập khẩu. Trong điều kiện người tiêu dùng và doanh nghiệp nhập khẩu đang chịu tác động tiêu cực, cũng dễ hiểu khi Chính phủ Nhật Bản và BOJ tỏ ra cảnh giác với tình hình hiện nay.

Một trong những giải pháp trước mắt để ngăn chặn đà suy giảm của đồng yen là can thiệp ngoại hối. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Suzuki Shunichi ngày 8/9 khẳng định sẽ có "giải pháp cần thiết", ám chỉ việc sử dụng các biện pháp can thiệp đối với thị trường ngoại hối, đó là chính phủ chủ động mua vào đồng yen và bán ra đồng USD.

Các bước có thể triển khai bao gồm can thiệp bằng phát ngôn (cảnh báo sự biến động về tỷ giá hối đoái), kiểm tra đánh giá tỷ giá hối đoái và cuối cùng là can thiệp trực tiếp.

Một lựa chọn khác là BOJ tăng lãi suất tiền gửi. Không thể phủ nhận rằng đằng sau sự mất giá của đồng yen là sự khác biệt quá lớn trong chính sách tiền tệ giữa Nhật Bản và Mỹ. Do đó, giải pháp khả thi nhất là tăng lãi suất để thu hẹp khoảng cách lãi suất với Mỹ, đánh thẳng vào yếu tố khiến đồng yen mất giá.

Vấn đề là Chính phủ Nhật Bản lựa chọn phương án nào trong số hai giải pháp nêu trên. Các nước phát triển trong Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) thường có quan điểm tiêu cực về can thiệp ngoại hối dẫn đến sự cạnh tranh làm mất giá trị thực tế của đồng tiền bản địa, trừ trường hợp biến động tỷ giá hối đoái quá lớn.

Tuy nhiên, rất khó để Mỹ - quốc gia đang muốn đồng USD mạnh hơn để kiểm chế lạm phát, thấu hiểu giải pháp này. Trước đây, Nhật Bản từng đơn phương can thiệp bằng cách mua đồng yen và bán đồng USD ngay cả khi không nhận được sự đồng thuận của Mỹ.

Gần đây nhất, là từ tháng 4-6/1998, Nhật Bản đã bán ra số đồng USD tương đương 3.470 tỷ yen. Theo thống kê, trong lịch sử, Bộ Tài chính Nhật Bản đã thực hiện can thiệp ngoại hối 376 lần, trong đó 317 lần can thiệp để chống lại sự tăng giá đồng yen và 32 lần can thiệp để chống lại sự mất giá của đồng nội tệ, còn lại là phục vụ mục đích khác.

BOJ cho rằng chính sách hối đoái là thuộc thẩm quyền của Bộ Tài chính trong khi cơ quan này phụ trách việc điều chỉnh lãi suất. Tuy vậy, ngay trong các nhà điều hành của BOJ, nhiều ý kiến cho rằng việc tăng đáng kể lãi suất sẽ gây thiệt hại cho kinh tế Nhật Bản và loại trừ khả năng thay đổi chính sách để đối phó với tỷ giá hối đoái.

Nếu giải pháp can thiệp ngoại hối được lựa chọn, đây sẽ là lần đầu tiên sau 24 năm, Chính phủ Nhật Bản mua đồng yen và bán đồng USD. Hiện các tổ chức tài chính, doanh nghiệp và các nhà đầu tư cá nhân đang theo sát các diễn biến của BOJ và Bộ Tài chính Nhật Bản sau khi đồng yên liên tiếp ghi nhận mức thấp kỷ lục trong những ngày qua./.