Nguồn gốc gây ra căn bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em

Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát Bệnh tật (CDC) Hoa Kỳ hiện đang làm việc với Sở Y tế của các bang trên toàn quốc nhằm nhận diện trẻ em mắc viêm gan cấp tính không rõ nguyên nhân. Các chuyên gia y tế cũng điều tra khả năng có mối liên hệ giữa căn bệnh viêm gan bí ẩn này với virus adeno loại 41. 

Nhân viên y tế điều trị cho bệnh nhân COVID-19 tại một bệnh viện ở London, Anh. Ảnh: AFP/TTXVN

Tháng 10/2021, tại  bang Alabama, có 5 trẻ em nhập viện do mắc viêm gan bí ẩn. Một vài em suy gan không rõ nguyên nhân. Cả 5 trẻ này đều âm tính với virus viêm gan A, B, và C, trong khi lại dương tính với virus adeno - loại virus thông thường hay gây ra triệu chứng giống cúm, cảm lạnh, các vấn đề về dạ dày hay tiêu hóa. 

Sau đó bệnh viện tiếp nhận thêm 4 trường hợp nữa đều bị viêm gan và nhiễm virus adeno.

Đáng lưu ý là tất cả trẻ em này trước đó đều rất khỏe mạnh, độ tuổi  từ 1-6 tuổi ở thời điểm nhập viện. Trẻ đến từ khắp nơi trên toàn bang. Không tìm ra nguồn lây hay phơi nhiễm thông thường ở những trẻ này. Không trẻ nào từng mắc bệnh lý nền trước đó. Hiện tại sức khỏe của tất cả những trẻ này đã hồi phục.

Các bệnh nhi ở các bang khác mắc bệnh viêm gan bí ẩn tương tự cũng đang được điều tra nguyên nhân. 

Trong số ca mắc viêm gan bí ẩn được ghi nhận ở nhiều quốc gia khác, đã phát hiện một số bệnh nhi nhiễm virus adeno ở Anh quốc và châu Âu. Các chuyên gia y tế đang điều tra về những nguyên nhân khác và xác định thêm một số nhân tố có thể gây ra căn bệnh viêm gan bí ẩn.

Mối liên hệ giữa COVID-19 và bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã xác định 348 ca bệnh có thể mắc viêm gan không rõ nguồn gốc trên toàn thế giới, trong bối cảnh nhiều nghiên cứu đang tìm hiểu vai trò tiềm tàng của virus adeno và lây nhiễm COVID-19.

Chuyên gia Philippa Easterbrook thuộc chương trình viêm gan toàn cầu của WHO cho biết trong tuần qua đã có nhiều tiến triển quan trọng, với các cuộc điều tra sâu hơn và một số sàng lọc rõ ràng về các giả thuyết về nguyên nhân của bệnh.

Theo bà Easterbrook, Anh đã điều phối một loạt nghiên cứu toàn diện về di truyền học ở những em nhỏ mắc bệnh, phản ứng miễn dịch, virus cũng như như nghiên cứu về dịch tễ sâu hơn.

Theo đó, các giả thuyết hàng đầu về nguyên nhân của bệnh viêm gan bí ẩn này hiện nghiêng về phía virus adeno dù vẫn có sự cân nhắc đáng kể về vai trò của COVID-19 như một bệnh đồng nhiễm hoặc từng mắc trước đó.

Cụ thể, các xét nghiệm sâu hơn trong tuần qua đã xác nhận khoảng 70% số ca mắc có kết quả dương tính với virus adeno, loại phụ 41 phổ biến thường liên quan đến chứng viêm dạ dày.

Kết quả xét nghiệm cũng cho thấy khoảng 18% dương tính với COVID-19. Dự kiến các nghiên cứu trong tuần sau sẽ tập trung tìm hiểu về những lần phơi nhiễm và mắc COVID-19 ở các ca bệnh.

Virus Adeno là gì?

Virus Adeno (hay adenovirus, thành viên của họ Adenoviridae) có kích thước trung bình (70-90 nm), không có lớp envelope (không có một lớp kép lipid bên ngoài), 1 nhân capsid 20 mặt chứa DNA 2 sợi thẳng. Tên gọi của virus xuất phát từ nguồn gốc phân lập trên con người từ năm 1953.

Ở người, hơn 50 loại huyết thanh adenovirus khác nhau đã được tìm thấy gây ra một loạt bệnh tật, nhiễm trùng đường hô hấp nhẹ ở trẻ nhỏ (hay cảm lạnh thông thường), bệnh đa cơ quan đe dọa tính mạng ở những người có hệ miễn dịch suy yếu.

Đến nay đã có 20 quốc gia xác nhận các trường hợp viêm gan bí ẩn ở trẻ em, với 70 ca bổ sung ở 13 quốc gia đang chờ hoàn tất các xét nghiệm cuối cùng để xác định. Hiện mới chỉ có 6 quốc gia ghi nhận nhiều hơn 5 trường hợp, trong đó phần lớn tập trung ở Anh (160 ca).

Hôm 5/4, WHO đã lần đầu tiên được thông báo về 10 ca bệnh nhi mắc viêm gan không rõ nguyên nhân tại Scotland. Đến ngày 6/5, Trung tâm kiểm soát và ngăn ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ cho biết đang điều tra 109 trường hợp tương tự, trong đó có 5 ca tử vong./.