Kết quả khảo sát mới nhất của Đại học Michigan (Mỹ) cho thấy kỳ vọng lạm phát tại Mỹ trong năm tới đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 1981, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đang đẩy mạnh các chính sách áp thuế lên hàng hóa nhập khẩu.

Một phân tích mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tại Boston cho thấy người tiêu dùng có lý khi cho rằng chi phí từ các mức thuế quan mới sẽ được phản ánh trực tiếp vào hóa đơn mua sắm của họ.

Nghiên cứu này dựa trên cuộc khảo sát do Morning Consult thực hiện cuối tháng 12/2024, thu thập ý kiến của hơn 400 doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Mỹ về kỳ vọng lạm phát và kế hoạch ứng phó với các mức thuế mới. Hầu hết doanh nghiệp đều cho rằng chi phí của họ sẽ tăng do thuế quan áp lên hàng hóa nhập từ các đối tác thương mại lớn, và dự định sẽ chuyển phần chi phí tăng thêm đó sang người tiêu dùng thông qua việc tăng giá bán.

Khảo sát nêu rõ: “Các doanh nghiệp có kế hoạch chuyển phần chi phí tăng thêm do thuế sang cho khách hàng thông qua việc tăng giá; mức độ tăng giá sẽ khác nhau tùy theo từng kịch bản thuế quan”. Điều đáng chú ý là trong ba kịch bản thuế quan được khảo sát, các doanh nghiệp cho biết họ sẽ tăng giá mạnh nhất trong kịch bản thuế thấp (mức 10%) - cao hơn cả kịch bản thuế cao (25%) và kịch bản thuế biến động (vẫn ở mức 10% nhưng không ổn định).

Khảo sát của Đại học Michigan cho thấy người tiêu dùng Mỹ kỳ vọng lạm phát sẽ tăng 6,7% trong vòng một năm tới, tăng mạnh so với mức dự báo 4,9% của tháng trước. Kỳ vọng lạm phát dài hạn trong 5-10 năm tới cũng tăng lên 4,4%, từ mức dự báo tương ứng 4,1% vào tháng 3/2025. Một khảo sát khác do chi nhánh Fed tại New York thực hiện cũng ghi nhận xu hướng tương tự, dù mức tăng nhẹ hơn.

Trong một báo cáo mới đây, sau khi ông Trump tuyên bố hoãn áp thuế đối ứng và miễn trừ cho một số mặt hàng công nghệ, hãng nghiên cứu Capital Economics ước tính mức thuế trung bình được áp đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ hiện vào khoảng 22%, giảm so với mức 27% của tuần trước.

Dù Nhà Trắng đã có dấu hiệu mềm mỏng hơn, chính sách thương mại của ông Trump vẫn đã đẩy mức thuế nhập khẩu của Mỹ lên mức cao nhất trong hơn 100 năm qua. Điều này không chỉ làm gia tăng kỳ vọng lạm phát mà còn kéo giảm dự báo tăng trưởng kinh tế của Mỹ.

Theo chi nhánh Fed tại Boston, các doanh nghiệp nhập khẩu dự kiến sẽ mất khoảng hai năm để phản ánh đầy đủ chi phí từ thuế quan vào giá bán. Tuy nhiên, tác động của thuế nhập khẩu đến giá bán của các doanh nghiệp nội địa Mỹ vẫn là một ẩn số, có thể ảnh hưởng lớn đến triển vọng lạm phát trong thời gian tới.

Nhiều chuyên gia cảnh báo người tiêu dùng Mỹ nên chuẩn bị cho một đợt tăng giá mới, đặc biệt là với các mặt hàng nhập từ Trung Quốc - hiện đang chịu mức thuế lên đến hơn 100%.

Tuần trước, Chủ tịch Fed chi nhánh Boston Susan Collins và Chủ tịch Fed bang New York John Williams đều nhận định rằng lạm phát có thể vượt mốc 3% trong năm nay do ảnh hưởng từ chính sách thuế của ông Trump. Chủ tịch Fed Jerome Powell gọi đây là một “kịch bản đầy thách thức” đối với ngân hàng trung ương Mỹ.

Trong khi đó, các doanh nghiệp đang bắt đầu điều chỉnh hoặc chuẩn bị tăng giá bán lẻ, đồng thời nỗ lực kiểm soát tác động bằng cách tối ưu tồn kho và đàm phán lại với nhà cung cấp.