Nghiên cứu ứng dụng AI trong giao thông xanh

Kim Phú/BNEWS/TTXVN
18:02' - 19/04/2025

BNEWS AI đang trở thành xu thế toàn cầu, làm thay đổi mọi mặt, bao gồm lĩnh vực giao thông và đô thị xanh phát triển bền vững.

Ông Lê Hùng Lân, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Giao thông vận tải, Phó Chủ tịch Hội Tự động hoá Việt Nam phát biểu. Ảnh: Kim Phú/BNEWS/TTXVN

Nghiên cứu ứng dụng AI trong lĩnh vực giao thông vận tải là khuyến nghị của các chuyên gia tại Hội thảo khoa học Phát triển giao thông xanh do Trường Đại học Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với Hội Tự động hóa Việt Nam tổ chức chiều nay (19/4).

Theo ông Lê Hùng Lân, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Giao thông vận tải, chuyển đổi giao thông xanh không chỉ là giảm nhu cầu và khoảng cách, thời gian di chuyển; chuyển đổi các phương thức giao thông thân thiện môi trường mà còn là bài toán nâng cao hiệu quả của hệ thống giao thông vận tải. Trong đó có việc áp dụng nhiều giải pháp hỗ trợ đồng bộ phát triển giao thông xanh như các hệ thống tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) và internet vạn vật (IoT)…

AI đang trở thành xu thế toàn cầu, làm thay đổi mọi mặt, bao gồm lĩnh vực giao thông và đô thị xanh phát triển bền vững. Các nước như Mỹ, Đức, Hà Lan, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc... là những quốc gia tiên phong triển khai và mang lại nhiều lợi ích đối với người dân, doanh nghiệp và các cấp chính quyền.

AI đang chứng minh tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ quản lý giao thông đô thị, giúp giảm ùn tắc và tối ưu hóa lưu lượng giao thông. Các thành phố lớn trên thế giới như Singapore, London (Anh), và New York (Mỹ) đã bắt đầu triển khai các hệ thống quản lý giao thông thông minh sử dụng AI để theo dõi và điều tiết lưu lượng giao thông theo thời gian thực. Những hệ thống này không chỉ giúp giảm thiểu thời gian di chuyển mà còn giảm thiểu lượng khí thải, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cư dân đô thị.

Với tính ứng dụng và hiệu quả như vậy, các chuyên gia cho rằng cần nghiên cứu sớm ứng dụng AI vào lĩnh giao thông vận tải ở Việt Nam nhằm giảm thiểu tắc nghẽn, nâng cao chất lượng lưu thông, hỗ trợ quản lý...

Bà Phan Thị Thanh Ngọc, Phó Giám đốc khối Tư vấn ứng dụng VNPT AI, Tập đoàn VNPT dẫn bài học của Hong Kong (Trung Quốc) trong việc sử dụng AI trong hạ tầng đường sắt, bà Phan Thị Thanh Ngọc cho hay, Hong Kong triển khai hệ thống hạ tầng đường sắt thông minh (IRIS) sử dụng AI để giám sát và phân tích tình trạng đường ray, giúp phát hiện sớm các nguy cơ như chướng ngại vật hoặc cây cối xâm lấn, cho phép xử lý kịp thời và ngăn ngừa tai nạn.

Hội thảo thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu. Ảnh: Kim Phú/BNEWS/TTXVN

Hong Kong (Trung Quốc) đã lắp đặt hàng nghìn camera giám sát tích hợp công nghệ AI nhận diện khuôn mặt và biển số xe giúp phát hiện tội phạm và tìm kiếm trẻ em thất lạc. Hay như Singapore trở thành quốc gia đầu tiên số hóa hoàn toàn ngành cung cấp nhiên liệu hàng hải, sử dụng AI để phân tích dữ liệu từ chứng từ giao nhận nhiên liệu điện tử (e-BDNs), giúp phát hiện gian lận và tự động giám sát lượng nhiên liệu cung cấp.

Singapore cũng triển khai AI để tối ưu hóa phương tiện dẫn đường tự động (AGV) trong vận chuyển container, giúp giảm thời gian chờ và tăng hiệu suất vận hành tổng thể của cảng.

Hiện nhiều tỉnh thành như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… đã áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến, hình thành các trung tâm điều hành giao thông thông minh, tăng cường chuyển đổi xanh phương tiện tham gia giao thông. Tuy nhiên, để để ứng dụng AI vào lĩnh vực giao thông vận tải cần có tầm nhìn và lộ trình.

“Việc nắm bắt tổng quan các thông tin về chính sách, định hướng, sự ảnh hưởng và xu hướng ứng dụng AI trong các bài toán giao thông và đô thị thông minh trên thế giới là tham chiếu cần thiết để áp dụng vào Việt Nam”, giảng viên Trần Mạnh Hùng, Học viện An ninh nhân dân khuyến nghị.

Trên thế giới, giao thông thông minh cũng là một trong những tiêu chí đánh giá thành phố thông minh.

Theo các chuyên gia, nếu áp dụng tại Việt Nam, việc đưa vào dữ liệu giao thông như mật độ trên đường, phân bổ nhà ở và dân cư, tuyến đường... vào AI sẽ giúp đưa ra gợi ý điều hành giao thông như thế nào, điều luồng đường ra sao là khi nào cần duy tu, bảo trì hạ tầng giao thông. Lúc này, ứng dụng AI không chỉ hướng tới phục vụ đơn vị quản lý giao thông, đô thị (giảm thiểu tác vụ bằng tay) mà còn nâng cao chất lượng đời sống người dân, phát triển kinh tế - xã hội chung.

Tại hội thảo còn tập trung vào các nội dung như tự động hóa phương tiện giao thông xanh, hệ thống quản lý giao thông thông minh (ITS), giải pháp logistics giao thông xanh, kho thông minh, trung tâm logistics và ứng dụng trong giao thông xanh… nhằm đưa ra hướng phát triển giao thông xanh, đô thị thông minh trong thời gian tới.

Kim Phú/BNEWS/TTXVN