Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, Luật Giao thông đường thuỷ nội địa 2004 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng, góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và nâng cao an toàn vận tải thủy, chủ động ứng phó kịp thời khi sự cố xảy ra.

Cụ thể, Chương VIIa về tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ tạo hành lang pháp lý rõ ràng để các cấp, ngành chủ động triển khai nhiều hoạt động cụ thể.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho hay, từ đầu năm, các cơ quan, đơn vị từ Trung ương đến địa phương đã xây dựng phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro, thường xuyên rà soát các điểm đen, các cầu yếu, cầu có tĩnh không không bảo đảm kỹ thuật nhằm đề xuất biện pháp điều tiết, khống chế, bố trí kinh phí bảo đảm an toàn giao thông.

Các đơn vị cũng tổ chức diễn tập tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ, ban hành công điện, văn bản chỉ đạo ứng phó khi có bão, lũ, thực hiện phương châm "4 tại chỗ" lực lượng, phương tiện, hậu cần và chỉ huy tại chỗ.

Với phương châm ưu tiên cứu người trước, tài sản sau, hệ thống các cơ quan, đơn vị chuyên ngành đường thủy nội địa đã phối hợp chặt chẽ, chủ động ứng cứu nhanh, hiệu quả, góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra, nâng cao tính an toàn và bền vững cho hoạt động vận tải thủy.

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, hoạt động cứu hộ đường thủy nội địa hiện được quy định tại Chương VIIa của Luật Giao thông đường thuỷ nội địa 2004; tuy nhiên, vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể, chưa có đơn vị chuyên kinh doanh dịch vụ cứu hộ đường thủy nội địa, khiến hoạt động này chưa hiệu quả. 

Về hoạt động cứu hộ hiện chủ yếu dựa trên thỏa thuận giữa chủ phương tiện gặp nạn với các đơn vị khác hoặc với lực lượng quản lý, bảo trì đường thủy trong khu vực.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đề nghị nghiên cứu, đề xuất chính sách phát triển các dịch vụ hỗ trợ vận tải như hoa tiêu, lai dắt, cứu hộ... nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công tác cứu hộ giao thông đường thủy nội địa trong thời gian tới.

Việc triển khai đồng bộ các quy định Luật Giao thông đường thủy nội địa sẽ giúp hình thành hệ thống cứu nạn, cứu hộ chuyên nghiệp, hiện đại, góp phần bảo đảm an toàn cho người dân và phát triển giao thông thủy bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.