Nhằm thuận lợi cho triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh, Nghệ An sẽ quyết tâm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trước tháng 12/2026, đáp ứng tiến độ từng giai đoạn thi công. Nghệ An cũng phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư để triển khai kịp thời các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền tỉnh, khai thác hiệu quả quỹ đất vùng phụ cận ga đường sắt và thực hiện đầy đủ các nội dung liên quan trong quá trình triển khai dự án.

Để thực hiện được mục tiêu trên, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương có tuyến đường sắt đi qua triển khai kịp thời các hồ sơ, thủ tục các khu tái định cư, thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo đúng quy định. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng hướng dẫn các địa phương hoặc tham mưu UBND tỉnh giải quyết các chính sách liên quan về bồi thường, hỗ trợ tái định cư, giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án.

Các cơ quan chức năng cũng phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức bàn giao, tiếp nhận hồ sơ thiết kế cắm cọc giải phóng mặt bằng theo từng giai đoạn; Tăng cường quản lý trật tự xây dựng, không để xảy ra tình trạng xây dựng trái phép, lợi dụng chính sách, gây mất an ninh trật tự và ảnh hưởng đến đời sống nhân dân. Đồng thời điều chỉnh quy hoạch vùng phụ cận ga đường sắt, chỉ tiêu quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và tham mưu UBND tỉnh lập quy hoạch vùng phụ cận ga để khai thác hiệu quả quỹ đất theo định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng

Nghệ An cũng kịp thời tổ chức khảo sát, xây dựng và công bố giá vật liệu xây dựng định kỳ hằng tháng/quý; kiểm soát chặt chẽ giá vật liệu xây dựng.

Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An cũng sẽ tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất tại các khu vực vùng phụ cận nhà ga để tạo nguồn lực đầu tư phát triển đô thị. Các đề án thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng nhằm tạo quỹ đất sạch cũng sẽ được nghiên cứu triển khai.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024 với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 67,3 tỷ USD. Tuyến đường này sẽ đi qua địa bàn tỉnh Nghệ An với tổng chiều dài khoảng 85,5 km, qua 18 xã, phường, gồm: Hoàng Mai, Quỳnh Văn, Quỳnh Sơn, Quỳnh Lưu, Hùng Châu, Đức Châu, Quảng Châu, Minh Châu, Diễn Châu, An Châu, Tân Châu, Đông Thành, Thần Lĩnh, Nghi Lộc, Yên Trung, Hưng Nguyên, Hưng Nguyên Nam, Lam Thành.

Trên địa bàn tỉnh sẽ có một nhà ga – ga Vinh, được đặt tại xã Hưng Nguyên Nam, giữa khu công nghiệp VSIP và trục Quốc lộ 46 mới. Đây là nhà ga có 4 đường, phục vụ tất cả các đoàn tàu dừng đỗ, được kỳ vọng trở thành đầu mối trung chuyển quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ.

Để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, tỉnh Nghệ An dự kiến xây dựng khoảng 30 khu tái định cư, với tổng kinh phí hơn 1.450 tỷ đồng để bố trí cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án.

Trước đó, UBND tỉnh Nghệ An cũng đã có văn bản thống nhất đề xuất của Sở Tài chính chấp thuận địa điểm các khu tái định cư: Trường hợp 1, đối với các Khu tái định cư có quy mô dưới 0,5 ha, UBND cấp xã tự phê duyệt Quyết định khảo sát lựa chọn địa điểm để làm cơ sở tổ chức lập quy hoạch (quy hoạch tổng mặt bằng).

Trường hợp 2: Đối với các Khu tái định cư có quy mô trên 0,5 ha, UBND cấp xã làm Tờ trình xin khảo sát lựa chọn địa điểm, sơ đồ vị trí khu đất gửi Sở Xây dựng, Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam (đối với địa bàn do Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam quản lý) trình UBND tỉnh chấp thuận.