Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm 3 thẩm phán, do thẩm phán Trương Việt Toàn (Phó Chánh Tòa Hình sự, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội) làm chủ tọa. Kiểm sát viên Nguyễn Minh Hải (Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội) giữ quyền công tố tại phiên tòa.

Phiên tòa phúc thẩm này đã nhiều lần bị dời ngày xét xử do một số bị cáo có đơn đề nghị tạm hoãn phiên tòa để bị cáo có thời gian chữa bệnh và có thời gian mời luật sư tham gia nghiên cứu hồ sơ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị cáo.

Có tổng số 3 luật sư đăng ký tham gia bào chữa cho các bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm này.

Cách đây gần 1 năm, trong 2 ngày 8-9/8/2017, Tòa án nhân dân huyện Mỹ Đức đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 14 bị cáo trong vụ án này.

Đối với nhóm bị cáo nguyên là cán bộ xã Đồng Tâm bị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, Tòa cấp sơ thẩm đã tuyên phạt: 3 bị cáo nguyên là Chủ tịch UBND xã Đồng Tâm gồm Nguyễn Văn Sơn lĩnh 36 tháng tù, Lê Đình Thuần 42 tháng tù, Nguyễn Văn Bột 18 tháng tù treo, thời gian thử thách 36 tháng.

Các bị cáo: Nguyễn Tiến Triển, Nguyễn Văn Đức, Bùi Văn Dũng, Bùi Văn Hồng cùng lĩnh 30 tháng tù; Nguyễn Xuân Trường (nguyên cán bộ địa chính xã Đồng Tâm) 6 năm 6 tháng tù; Nguyễn Văn Minh và Nguyễn Văn Khang cùng lĩnh 24 tháng tù.

Với nhóm tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, bị cáo Phạm Hữu Sách và Trần Trung Tấn (cán bộ Văn phòng đăng ký đất đai huyện Mỹ Đức) cùng bị phạt 24 tháng tù treo, thời gian thử thách 48 tháng; Đinh Văn Dũng 36 tháng tù, Bạch Văn Đông lĩnh 30 tháng tù.

Sau phiên tòa sơ thẩm, 4 bị cáo: Nguyễn Xuân Trường, Nguyễn Văn Sơn, Trần Trung Tấn, Nguyễn Văn Bột không làm đơn kháng cáo. Mười bị cáo còn lại làm đơn kháng cáo đề nghị Tòa cấp phúc thẩm xem xét lại bản án sơ thẩm đã tuyên.

Trong đó, bị cáo Phạm Hữu Sách (sinh năm 1965, nguyên Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mỹ Đức) kháng cáo đề nghị Tòa cấp phúc thẩm xem xét lại vụ án và hành vi của bị cáo. Tại đơn kháng cáo, bị cáo Sách đã phân tích nhiều nội dung và cho rằng mình không phạm tội như kết luận của bản án sơ thẩm.

Chín bị cáo làm đơn kháng cáo còn lại gồm: Lê Đình Thuần (sinh năm 1965, nguyên là Chủ tịch UBND xã Đồng Tâm), Nguyễn Tiến Triển (sinh năm 1954, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Đồng Tâm), Nguyễn Văn Đức (sinh năm 1965, nguyên Chủ tịch HĐND xã Đồng Tâm), Bùi Văn Dũng (sinh năm 1958, nguyên Trưởng ban Tài chính xã Đồng Tâm), Bùi Văn Hồng (sinh năm 1958, nguyên Xã đội trưởng xã Đồng Tâm), Nguyễn Văn Minh (sinh năm 1960, nguyên Trưởng Công an xã Đồng Tâm), Nguyễn Văn Khang (sinh năm 1965, nguyên kế toán ngân sách xã Đồng Tâm), Đinh Văn Dũng (sinh năm 1959, nguyên Giám đốc Văn phòng đăng ký đất đai huyện Mỹ Đức), Bạch Văn Đông (sinh năm 1974, nguyên Phó Giám đốc Văn phòng đăng ký đất đai huyện Mỹ Đức) đều chung đề nghị xin Tòa cấp phúc thẩm giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Cả 9 bị cáo đều bày tỏ thái độ ăn năn hối cải, thừa nhận hành vi của mình là vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, 9 bị cáo này cho rằng hình phạt mà Tòa cấp sơ thẩm đã tuyên là cao hơn mức độ hành vi vi phạm của các bị cáo, do vậy đề nghị Tòa cấp phúc thẩm xem xét giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.

Theo bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Mỹ Đức: Từ năm 2002 đến năm 2013, do buông lỏng công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực đất đai tại địa bàn xã Đồng Tâm, các bị cáo: Nguyễn Văn Bột, Nguyễn Văn Sơn, Lê Đình Thuần, Nguyễn Xuân Trường, Nguyễn Tiến Triển và một số bị cáo nguyên là cán bộ chủ chốt của địa phương vì động cơ vụ lợi đã thực hiện việc cấp, giao đất (trái thẩm quyền), hợp thức đất lấn chiếm cho một số hộ dân trái quy định.

Còn 4 bị cáo nguyên là những cán bộ Văn phòng đăng ký đất đai huyện Mỹ Đức, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mỹ Đức đã không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao, thiếu trách nhiệm trong việc thẩm định, thẩm tra nguồn gốc đất dẫn đến việc ký xác nhận không có căn cứ.

Tòa cấp sơ thẩm xác định, tính chất hành vi các bị cáo thực hiện là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước; làm cơ quan, tổ chức bị suy yếu, mất uy tín, mất lòng tin của nhân dân, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước, nên cần phải xử lý nghiêm./.