ANZ của Australia đã trở thành ngân hàng lớn cuối cùng của nước này từ bỏ các khoản đầu tư vào lĩnh vực nhiệt điện, "giáng một đòn mới" vào lĩnh vực đang đối mặt với nhiều biến động trên thị trường xuất khẩu và sự không ủng hộ của dư luận.

Theo thông báo của ANZ, từ năm 2030, ngân hàng này sẽ không còn tài trợ cho các mỏ than hoặc các nhà máy nhiệt điện. Với động thái này, ANZ đã gia nhập nhóm bốn ngân hàng lớn nhất của Australia để đưa ra các cam kết tương tự.

Quyết định của ANZ đã vấp phải sự "không hài lòng" từ Chính phủ của Thủ tướng Scott Morrison. Bộ trưởng Tài nguyên Australia Keith Pitt đã nói với ANZ rằng họ nên tập trung vào các khoản vay mua nhà thay vì đóng vai "chiến binh bảo vệ hệ sinh thái".

Bộ trưởng Nông nghiệp Australia David Littleproud đã đi một bước xa hơn khi đề nghị các ngân hàng "không nên can thiệp vào thị trường" và cảnh báo sẽ thu hồi bảo lãnh tiền gửi của Chính phủ Australia, vốn để bảo vệ tiền tiết kiệm của các khách hàng.

Than từ lâu đã là trụ cột của nền kinh tế Australia vốn phụ thuộc vào xuất khẩu tài nguyên thiên nhiên. Theo nghiên cứu của Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA – ngân hàng trung ương), kim ngạch xuất khẩu than của nước này đạt gần 50 tỷ USD trong năm 2018, tương đương hơn 3% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này.

Nhưng bất chấp sự hỗ trợ lớn của Chính phủ Australia, nền tảng của ngành than ngày càng lung lay. Trong vài tháng qua, những khách hàng lớn của Australia - đáng chú ý nhất là Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc - đều tuyên bố sẽ đạt mức phát thải khí carbon ròng bằng 0 vào giữa thế kỷ này. Điều đó đồng nghĩa là các nước trên sẽ giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là than đá vốn chiếm gần 50% lượng khí thải CO2 trên toàn cầu.

Tuy nhiên, ngành công nghiệp than Australia đã "phớt lờ" những biến động trên thị trường và dự đoán nhu cầu nhiệt điện vẫn còn tăng mạnh ở châu Á trong vòng 10 năm tới. Hội đồng Khoáng sản Australia, một nhóm vận động hành lang mạnh mẽ trong ngành này, đã bác bỏ các nhận định rằng việc các quốc gia đặt mục tiêu cắt giảm khí thải CO2 sẽ hạn chế thị trường của tài nguyên này.

Trong một tuyên bố mới đây, Hội đồng trên cho hay với các công nghệ sạch hơn như thu giữ khí thải carbon, ngành than sẽ giúp các quốc gia tiếp tục phát triển kinh tế trong tương lai, đồng thời giảm lượng khí thải./.