Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam cho biết, hiện Việt Nam đứng thứ 3 thế giới là nước cung cấp và chế biến gia vị sau Ấn Độ và Trung Quốc, tuy nhiên chủ yếu xuất khẩu sản phẩm có hàm lượng chế biến thấp. Hiện toàn ngành hàng gia vị Việt Nam có 14 nhà máy có trình độ công nghệ chế biến sâu.

Riêng về hồ tiêu, hiện Việt Nam vẫn đứng top 1 thế giới về sản xuất và xuất khẩu. Tuy nhiên, trong bối cảnh có sự cạnh tranh và biến động thị trường thuận lợi cho các cây trồng khác như: cà phê và sầu riêng nên diện tích và sản lượng hồ tiêu Việt Nam đang bị giảm.

Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam, nếu tiếp tục xu hướng giảm này, trong khi Brazil có sự bứt phá trong 5 năm gần đây từ mức 80 nghìn tấn năm 2018 hiện sự báo có thể đạt 100 nghìn tấn năm 2024 (xuất khẩu đạt 80 nghìn tấn năm 2023).

“Vì vậy mọi nỗ lực và hỗ trợ cần được tập trung cho cây hồ tiêu để đảm bảo giữ diện tích và sản lượng ổn định, Việt Nam tiếp tục giữ thế chủ động, có vai trò điều tiết giá thị trường thế giới như hiện nay. Từ đó cũng tạo điều kiện và có nguồn lực để hỗ trợ các cây gia vị khác rất có tiềm năng nhưng chưa được quan tâm đầu tư tương ứng để bứt phá như cây quế, cây hồi”, bà Hoàng Thị Liên cho hay.

Theo bà Hoàng Thị Liên, người tiêu dùng trên thế giới ngày càng quan tâm đến các vấn đề sức khỏe và nhu cầu tìm đến các loại gia vị tăng. Trong khi Việt Nam đa dạng về các loại gia vị, một số loại được đánh giá cao về chất lượng.

Bà Hoàng Thị Liên kiến nghị cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp có môi trường kinh doanh thuận lợi: giảm bớt các thủ tục hành chính, bổ sung các chính sách khuyến khích đầu tư. Đồng thời, khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp trong ngành gia vị thúc đẩy đổi mới và sáng tạo trong quy trình sản xuất, sản phẩm và quản lý.

Nhà nước cần quan tâm xem xét hỗ trợ để doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến thông qua hình thức cho vay vốn ưu đãi ưu tiên đầu tư khoa học công nghệ, hoặc trợ cấp một phần (30-50%) chi phí đầu tư (như các nước Ấn Độ, Sri Lanka) theo hình thức đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D) để dần hình thành chuỗi giá trị gia vị Việt Nam trong ngành gia vị thế giới.

Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam cho biết, năm 2023, Việt Nam xuất khẩu hồ tiêu, quế, hồi, ớt, đậu khấu, gừng, nghệ… đạt 1,257 tỷ USD. Hiệp hội dự kiến trong 5 năm tới, tổng kim ngạch xuất khẩu gia vị của Việt Nam sẽ đạt 2,2 tỷ USD.