Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến tổng kết công tác năm 2023, triển khai nhiệm vụ năm 2024 của Tổng cục Hải quan diễn ra chiều ngày 18/12, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đề nghị ngành hải quan triển khai thực hiện dự toán thu ngân sách năm 2024 ngay từ ngày đầu, tháng đầu đảm bảo thu đúng, thu đủ vào ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, toàn ngành tiếp tục tập trung tạo thuận lợi thương mại; chống buôn lậu, gian lận thương mại; tập trung ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống quản lý hải quan đối với thương mại điện tử; đẩy mạnh cải cách hành chính. Cùng với đó, quan tâm truyền thống chính sách, giải đáp, đối thoại chính sách với doanh nghiệp, tổ chức có liên quan…

Thứ trưởng cũng đề nghị ngành hải quan xây dựng lực lượng hải quan chuyên nghiệp hiện đại, đào tạo, nâng cao năng lực chuyên môn, tư tưởng chính trị, đảm bảo kỷ luật, kỷ cương công vụ.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, năm 2023 ngành hải quan đã nỗ lực thực hiện nhiệm vụ trong bối cảnh tình hình kinh tế gặp nhiều khó khăn. Thứ trưởng cho biết, ngành hải quan đã tiếp tục tạo thuận lợi thương mại; thông quan hàng hoá xuất nhập khẩu 24/7, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh. Đồng thời, ngành hải quan đã làm tốt vai trò cơ quan thường trực Một cửa quốc gia; cải cách hành chính, cải cách quản lý hàng nhập khẩu; ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát, kiểm tra...

Thứ trưởng đánh giá, năm 2023, Tổng cục Hải quan đã hợp tác quốc tế hiệu quả, điển hình là việc tổ chức thành công Hội nghị và Triển lãm công nghệ năm 2023 của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO). Cùng với đó, nhiều hoạt động hợp tác quốc tế song phương trong khu vực và quốc tế đã đem lại hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Theo Thứ trưởng, thu ngân sách của ngành hải quan hiện chưa đạt dự toán nhưng là sự nỗ lực cố gắng rất lớn bởi nguồn thu phụ thuộc vào hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá chịu thuế. Ngành hải quan đã đảm bảo thu đúng, thu đủ vào ngân sách ở tất cả các khâu từ giám sát, kiểm tra sau thông quan.

Tổng cục Hải quan cho biết, kết quả thu ngân sách từ 1/1 đến 14/12 đạt 351.428 tỷ đồng, bằng 82,7% dự toán, giảm 16% so với cùng kỳ năm 2022 và ước thu cả năm 2023 đạt 365.000 tỷ đồng, bằng 85,9% dự toán được giao, giảm 16,4% so với cùng kỳ năm 2022.

Lý giải nguyên ngân của việc giảm thu, theo Tổng cục Hải quan xuất phát từ nhiều yếu tố khách quan, đặc biệt là kim ngạch các mặt hàng nhập khẩu là nguồn thu chính giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2022. Điển hình như nhóm các mặt hàng nhập khẩu nguyên liệu, máy móc thiết bị, phụ tùng nhập khẩu phục vụ sản xuất (than, hóa chất và sản phẩm hóa chất, chất dẻo, sắt thép, nguyên phụ liệu dệt may, linh kiện điện tử, linh kiện ô tô…) chiếm 57% tổng kim ngạch nhập khẩu có thuế, giảm khoảng 16,7%, làm giảm thu ngân sách khoảng 32.200 tỷ đồng. Nhóm xăng dầu nhập khẩu tăng khoảng 21,4% về lượng nhưng giảm khoảng 1,4% về kim ngạch, làm giảm thu khoảng 2.400 tỷ đồng.

Ngoài ra còn nguyên nhân khác như tác động ưu đãi về thuế suất nhập khẩu xăng từ thị trường ASEAN là 5%, dầu DO và dầu FO là 0% nên các doanh nghiệp chủ yếu nhập khẩu từ ASEAN thay vì nhập khẩu từ Hàn Quốc với mức thuế suất xăng là 8%; nhóm dầu thô nhập khẩu tăng 7% về lượng nhưng giảm 12% về kim ngạch do giá dầu thô giảm khoảng 19,4% so với năm 2022…

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn khẳng định: Năm 2024 ngành Hải quan sẽ sớm ban hành kế hoạch, chỉ thị về thu ngân sách ngay từ đầu năm để phấn đấu thu đạt và vượt chỉ tiêu được giao năm 2024 với phương châm tạo thuận lợi thương mại tối đa, tạo thuận lợi thương mại là cốt lõi; triển khai các dự án công nghệ thông tin về chuyển đổi số hải quan; tiếp tục có các kiến nghị, đề xuất để đảm bảo nhân sự của ngành.

Về chống buôn lậu, gian lận thương mại, ngành Hải quan sẽ phát huy kết quả năm 2023, tập trung đấu tranh, phòng ngừa, bắt giữ tội phạm ma tuý; phòng chống tội phạm gian lận thương mại mới như: nhập khống, xuất khống, mua bán hoá đơn để chuyển tiền ra nước ngoài; chống buôn bán động vật hoang dã.