Trong bối cảnh kinh tế thế giới phục hồi chậm lại, có thể xảy ra suy thoái ngắn hạn, xung đột Nga-Ukraine có thể kéo dài, không chỉ ảnh hưởng đến giá xăng dầu, chi phí vận tải, logistics, chuỗi cung ứng sản xuất, tiêu dùng mà còn tiềm tàng rủi ro đến ổn định chính trị khu vực, toàn cầu; nguy cơ xảy ra khủng hoảng an ninh năng lượng, lương thực...

Chính vì vậy, tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm do Bộ Công Thương tổ chức sáng 14/7 tại Hà Nội, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho rằng, toàn ngành không được lơ là, chủ quan, theo dõi chặt chẽ tình hình biến động cung cầu, giá cả hàng hóa trên thế giới và trong nước để sẵn sàng phương án giải pháp ứng phó kịp thời nhằm đạt được mục tiêu đề ra.

Từ nay đến cuối năm Bộ Công Thương sẽ tập trung vào 6 giải pháp trọng tâm như thực hiện đồng bộ, hiệu quả và hoàn thành có chất lượng các nhiệm vụ được giao tại Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của ngành, các dự án sửa đổi, bổ sung các Luật và các chiến lược, quy hoạch phát triển ngành…

Để tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, các địa phương phối hợp với Bộ Công Thương nhằm đẩy mạnh sản xuất, nhất là các nguyên, nhiên, vật liệu đầu vào, kiểm soát nhập khẩu và chủ động nguồn cung trong nước thay thế cho nguồn nhập khẩu.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương ưu tiên cao cho các giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định cung cầu, giá cả. Theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả các mặt hàng thiết yếu để có biện pháp điều tiết kịp thời; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành trong điều hành giá kiểm soát giá cả hàng hóa đầu vào, tăng cường kiểm tra, kiểm soát để ngăn chặn các hoạt động găm hàng, đầu cơ, thao túng giá.

Đặc biệt, hỗ trợ doanh nghiệp về thông tin thị trường, xúc tiến xuất khẩu, tận dụng các cam kết trong các Hiệp định FTA đã ký kết và thông qua các chuỗi giá trị toàn cầu để tìm kiếm thị trường mới; khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo để tạo ra sản phẩm mới.

Mặt khác, ổn định mô hình tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện hiệu quả Nghị định thay thế Nghị định 98/2017/NĐ-CP ngày 28/8/2017 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương; hoàn thành việc xây dựng chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị thuộc Bộ…

Cuối cùng, Bộ Công Thương sẽ tăng cường kỷ luật, điều hành gắn với đề cao trách nhiệm người đứng đầu; đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính; chủ động phối hợp xử lý công việc gắn với ứng dụng công nghệ thông tin tạo chuyển biến trong toàn hệ thống.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, 6 tháng đầu năm 2022 là thời điểm diễn ra nhiều những sự kiện và những yếu tố ảnh hưởng đến tình hình kinh tế của thế giới nói chung, của Việt Nam nói riêng.

Điển hình là dịch COVID-19 tiếp tục bùng phát với những chủng mới trên phạm vi toàn cầu và Việt Nam cũng không phải ngoại lệ. Để quyết định được việc mở cửa lần hai nền kinh tế vào ngày 15/3 là một quyết định vô cùng khó khăn.

Ngay sau đó, khó khăn lại đến khi xảy ra các xung đột địa chính trị, đặc biệt là xung đột giữa Nga và Ukraine. Những xung đột thương mại giữa các nước lớn tiếp tục tăng cao làm cho tình hình thế giới bất định.

Các quốc gia đều tung ra những gói kích cầu sau đại dịch và vì thế cũng làm gia tăng tình hình lạm phát. Các yếu tố trên đã dẫn đến những dấu hiệu khủng hoảng kinh tế toàn cầu do đứt gãy nhiều chuỗi cung ứng, nhất là các vật tư chiến lược như: Xăng dầu, phân bón và các nguyên, nhiên vật liệu khác.

Tại Việt Nam, chính sách Zero COVID của Trung Quốc cũng làm ảnh hưởng nhất định đến nguồn cung về nguyên liệu cho các ngành sản xuất cũng như đầu ra cho các sản phẩm, nhất là sản phẩm nông sản.

Ngoài ra, Việt Nam cũng bị ảnh hưởng bởi nguồn cung do Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn không bảo đảm được theo kế hoạch. Vì vậy, việc điều hành xăng dầu gặp nhiều khó khăn, nhất là do nguồn cung về xăng dầu cùng với việc giá cả leo thang.

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, mặc dù những thành tích đạt được khá cao so với kế hoạch nhưng vẫn chưa như kỳ vọng.

Cùng đó, phía trước vẫn còn nhiều thách thức như lạm phát trên phạm vi toàn cầu, sự đứt gãy các chuỗi cung ứng, nhất là cung ứng nguồn cung về nguyên vật liệu, các vật tư chiến lược là nguyên liệu cho các ngành sản xuất mà Việt Nam đang có lợi thế xuất khẩu.

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thúy Hiền - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch (Bộ Công Thương) đã chia sẻ những thành tích trong sản xuất công nghiệp và hoạt động xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm.

Theo đó, trong 6 tháng đầu năm giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp tăng 8,48%, cao hơn so với mức tăng chung của toàn nền kinh tế (tăng 6,42%) và tăng cao hơn so với mức tăng của cùng kỳ năm trước (6 tháng năm 2021 tăng 5,74%).

Hơn nữa, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục đóng vai trò động lực dẫn dắt tăng trưởng của nền kinh tế với mức tăng 9,66%, đóng góp 2,58 điểm phần trăm vào tốc độ tăng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế.

Đáng lưu ý, nhiều nhóm ngành sản xuất có sự hồi phục nhanh như nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đã cơ bản nối lại được các chuỗi cung ứng, cả sản lượng và số lượng đơn hàng mới đều tăng; ngành điện đảm bảo tốt cân đối điện phục vụ cho phát triển kinh tế và sinh hoạt của người dân.

Cũng theo bà Nguyễn Thị Thúy Hiền, trong 6 tháng đầu năm kim ngạch xuất nhập khẩu tiếp tục tăng cao với tổng kim ngạch đạt hơn 371,3 tỷ USD; trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tăng 17,3% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ tăng 29,2%), đạt hơn 186 tỷ USD.

Xuất khẩu khu vực kinh tế trong nước tăng cao hơn khu vực có vốn FDI, tăng 19,5% (khu vực FDI kể cả dầu thô tăng 16,6%) cho thấy sự nỗ lực của các doanh nghiệp trong nước trong việc khôi phục sản xuất kinh doanh, nối lại chuỗi cung ứng trong điều kiện còn nhiều khó khăn.

Chính vì vậy, cán cân thương mại tiếp tục duy trì xuất siêu 743 triệu USD (cùng kỳ năm trước nhập siêu 1,86 tỷ USD), góp phần làm tích cực cho cán cân thanh toán, ổn định tỷ giá và ổn định các chỉ số kinh tế vĩ mô khác của nền kinh tế.

Riêng với thị trường trong nước với sự phục hồi sau dịch COVID-19 nên hầu hết các địa phương đã tích cực triển khai Chương trình khuyến mại, Chương trình kích cầu, kết nối tiêu thụ hàng hóa, nhất là các mặt hàng nông sản tới vụ trên địa bàn.

So với cùng kỳ năm trước, một số địa phương có doanh thu bán lẻ hàng hóa tăng cao trên 10% như: Bình Dương, Quảng Ninh, Hải Phòng, Khánh Hòa, Tp. Hồ Chí Minh, Cần Thơ…

Đặc biệt, trước việc nguồn cung xăng dầu trên thị trường gặp khó khăn, Bộ đã chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu tăng cường lượng nhập khẩu, đồng thời, ban hành Quyết định số 242/QĐ-BCT ngày 24 tháng 02 năm 2022 về việc phân giao sản lượng nhập khẩu xăng dầu tăng thêm trong quý II/2022 cho 10 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu.

Vì vậy, thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương, các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu đã đẩy mạnh việc nhập khẩu và nỗ lực cung ứng xăng dầu để duy trì nguồn cung cho thị trường nên cơ bản nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước trong quý I và quý II/2022 đến nay luôn được đảm bảo, có gối đầu sang quý III.

Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Thuý Hiền, hiện tại sản xuất công nghiệp gặp nhiều khó khăn do chi phí nguyên liệu đầu tăng, chi phí vận tải, logistics vẫn ở mức cao, thiếu hụt lao động cục bộ ở một số ngành, lĩnh vực.

Không những thế, việc nhập khẩu nguyên vật liệu và giao hàng vẫn còn chậm trễ; một số nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu nhu cầu thế giới suy giảm… đã ảnh hưởng đến tốc độ tăng của cả sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và thu hẹp đầu tư cho sản xuất.../.