Trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh Lở mồm long móng (LMLM) trên thế giới, đặc biệt là sự xuất hiện của chủng virus mới SAT-1 tại một số quốc gia lân cận, ngành chăn nuôi đang chủ động nhận diện nguy cơ và triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống để bảo vệ thành quả của ngành.

Ông Phạm Kim Đăng - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, mặc dù bệnh LMLM chủng SAT-1 chưa xuất hiện ở Việt Nam, tuy nhiên, tại Khu tự trị Tân Cương và tỉnh Cam Túc (Trung Quốc) đã bùng phát 2 ổ dịch.

Chính vì vậy, nguy cơ xuất hiện ở Việt Nam là rất cao. Do vậy, cần phải chủ động ứng phó "từ sớm, từ xa", phát hiện sớm, xử lý ngay từ khi dịch bệnh còn đang ở phạm vi hẹp.

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, virus LMLM chủng SAT-1 được xếp vào nhóm có độc lực rất cao, tương đương với các dòng virus tuýp O biến chủng mạnh nhất hiện nay. Điểm đáng lo ngại nhất chính là tỷ lệ tử vong ghi nhận trên thực địa. Trên trâu bò, tỷ lệ chết dao động từ 5% đến 10%, có thể lên tới 20 - 50% tùy tình trạng sức khỏe.

Đặc biệt, trên lợn là loài chịu tác động nặng nề nhất. Gia súc trưởng thành có tỷ lệ chết khoảng 20%, trong khi lợn con tỉ lệ này lên đến 50 - 80% do virus gây suy tim và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ hô hấp.

Các chuyên gia đánh giá quy mô chăn nuôi nước ta vẫn còn nhỏ lẻ, manh mún, công tác kiểm soát giết mổ và vận chuyển gia súc vẫn còn nhiều lỗ hổng. Một vấn đề nan giải là Việt Nam hiện chưa có kháng thể sẵn có cho chủng SAT-1 trong đàn vật nuôi; các loại vaccine đa giá hiện hành không có tác dụng bảo hộ đối với biến chủng này.

Thách thức là khi việc nhập khẩu vaccine đơn giá chủng SAT-1 có thể mất tới 6 tháng với mức giá dự kiến khoảng 40.000 đồng/liều. Đây là mức giá khá cao đối với hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, đặt ra bài toán về việc Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ giá hoặc dự phòng khẩn cấp để kịp thời bao phủ miễn dịch cho các vùng trọng điểm.

Trước tình hình cấp bách, tại cuộc họp mới đây Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đã đưa ra những chỉ đạo cụ thể như: Thứ trưởng đồng ý cho nhập khẩu và sử dụng khẩn cấp vaccine; yêu cầu các phòng thí nghiệm khẩn trương hoàn thiện phương pháp xét nghiệm, sẵn sàng bộ kit để giám sát tại cửa khẩu và vùng nguy cơ cao.

Thứ trưởng yêu cầu các lực lượng chức năng ngăn chặn tuyệt đối gia súc không rõ nguồn gốc vào Việt Nam. "Vũ khí mạnh nhất hiện nay là kiểm soát biên giới và an toàn sinh học tại chuồng trại. Thứ Trưởng cũng giao Vụ Khoa học Công nghệ phối hợp cùng các đơn vị sản xuất trong nước nghiên cứu đặc điểm dịch tễ và thử nghiệm sản xuất vaccine nội địa để chủ động nguồn cung.

Trước hết để bảo vệ đàn vật nuôi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra khuyến cáo kiểm soát tuyệt đối nguồn gốc, không mua bán, vận chuyển gia súc không rõ nguồn gốc, đặc biệt tại các tỉnh biên giới phía Bắc và miền Trung; tăng cường phun khử khuẩn bằng vôi bột hoặc các dung dịch sát trùng chuyên dụng (như Iodine, NaOH 2%) với tần suất cao tại cửa ngõ trang trại. Khi phát hiện gia súc sốt, lờ đờ, loét móng, người chăn nuôi phải báo ngay cho cơ quan thú y địa phương; tuyệt đối không bán chạy hoặc vứt xác gia súc ra môi trường.