Xuất phát từ việc nhiều mặt hàng chính như đường kính, thuốc lá, gia súc, gia cầm và xăng dầu có tỷ giá chênh lệch cao, tình hình vận chuyển, buôn lậu trái phép hàng hóa qua biên giới Việt Nam - Lào đang có chiều hướng gia tăng trở lại, trọng điểm là xã Lao Bảo (Quảng Trị), tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp.

Trước thực trạng này, các lực lượng chức năng trên địa bàn đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tăng cường kiểm soát, quyết liệt đấu tranh nhằm ngăn chặn, xử lý vi phạm. Tỉnh Quảng Trị đã tăng cường thêm 12 tổ, chốt ứng trực tại các khu vực trọng điểm, nhất là dọc tuyến sông Sê Pôn và các đường mòn, lối mở. Tuy nhiên, cuộc chiến chống buôn lậu vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức khi các đối tượng ngày càng manh động, có tổ chức và sẵn sàng chống đối lực lượng chức năng.

Những ngày đầu tháng 4/2026, lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện, bắt giữ nhiều vụ vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới. Cụ thể, ngày 11/4, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Quảng Trị phát hiện 400 lít dầu Diesel được cất giấu tinh vi dưới thùng xe tải đang trên đường thẩm lậu sang Lào. Trước đó, ngày 2/4, Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo cũng phát hiện 1.290 lít dầu Diesel được ngụy trang trong các thùng chứa nước làm mát.

Không chỉ dừng lại ở các vụ việc nhỏ lẻ, lực lượng tuần tra còn thu giữ hơn 3.000 lít xăng dầu đang trên đường tiêu thụ dọc sông Sê Pôn. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, nếu số hàng này trót lọt qua biên giới, các đối tượng có thể thu lợi nhuận gấp đôi nhờ chênh lệch giá.

Để qua mắt lực lượng chức năng, các đối tượng buôn lậu thường chia nhỏ xăng dầu thành nhiều can, thùng nhỏ, vận chuyển qua sông bằng thuyền hoặc mang vác qua các đoạn nước cạn. Bên cạnh đó, các tuyến đường mòn, lối mở cũng bị lợi dụng để vận chuyển trái phép nhiều loại hàng hóa khác như đường kính, trâu bò, gia cầm… với quy mô ngày càng phức tạp.

Sông Sê Pôn chảy qua xã Lao Bảo (Quảng Trị) dài hơn 12 km, đặc biệt vào mùa khô, mực nước xuống thấp đã vô tình tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động buôn lậu. Trong 3 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng tỉnh Quảng Trị đã phát hiện, bắt giữ gần 59.000 lít xăng dầu các loại, con số cho thấy mức độ gia tăng đáng lo ngại của loại hình vi phạm này.

Thiếu tá Nguyễn Mạnh Cường, Đội trưởng Kiểm soát hành chính, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo cho biết, các đối tượng buôn lậu sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm né tránh sự kiểm soát; chia nhỏ hàng hóa, thuê người dân có nhận thức hạn chế vận chuyển qua biên giới. Đồng thời, chúng lợi dụng sơ hở trong ca kíp trực, thậm chí sẵn sàng đối diện, gây áp lực với lực lượng tuần tra để thực hiện hành vi vi phạm.

Trung tá Ngô Vĩnh Linh, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo cho biết, trước diễn biến phức tạp của tình hình buôn lậu, các lực lượng chức năng đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Riêng đối với mặt hàng xăng dầu, loại hàng hóa mới nổi lên trong hoạt động buôn lậu, đơn vị đã xây dựng các phương án đấu tranh cụ thể.

Bên cạnh đó, phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động các cơ sở kinh doanh không bán xăng dầu cho các đối tượng có dấu hiệu tích trữ để buôn lậu; tăng cường tuần tra, kiểm soát, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Không chỉ có chiều từ Việt Nam sang Lào, hoạt động buôn lậu theo hướng ngược lại tại khu vực Lao Bảo cũng diễn ra phức tạp. Trong thời gian qua, lực lượng Bộ đội Biên phòng đã phát hiện, xử lý 223 vụ buôn lậu, thu giữ gần 40.000 kg đường trắng, 6.350 bao thuốc lá, hàng trăm chai rượu, hàng nghìn m3 gỗ, 258 con dúi má đào cùng nhiều gia súc như bò.

Đáng chú ý, các lực lượng chức năng còn phát hiện, thu giữ hàng chục nghìn viên ma túy tổng hợp, pháo hoa, thậm chí cả vũ khí như súng và đạn. Điều này cho thấy hoạt động buôn lậu không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự, an toàn xã hội.

Ông Lưu Việt Hưng, Đội trưởng Hải quan Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo (Quảng Trị) cho biết, công tác kiểm soát đang gặp nhiều khó khăn do hạn chế về biên chế và áp lực công việc lớn. Lực lượng hải quan đã làm việc từ 7 giờ đến 22 giờ hàng ngày, trong khi lưu lượng hành khách và hàng hóa qua lại rất lớn. Điều này khiến việc kiểm soát 100% gặp nhiều thách thức.

Đại tá Trịnh Thanh Bình, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị đã và đang tăng cường lực lượng tại các địa bàn trọng điểm, duy trì hàng chục tổ, chốt kiểm soát nhằm ngăn chặn hoạt động buôn lậu. Đồng thời, đơn vị đã chỉ đạo tiếp tục siết chặt quản lý người qua lại khu vực biên giới, đặc biệt tại các đường mòn, lối mở; tăng cường phối hợp với các lực lượng liên quan để nâng cao hiệu quả đấu tranh.

Dù đã triển khai nhiều biện pháp, song theo nhận định của các cơ quan chức năng, tình hình buôn lậu tại Lao Bảo vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Hoạt động buôn lậu ngày càng có tổ chức, phương thức tinh vi, gây khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường hơn nữa công tác quản lý, kiểm soát, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân khu vực biên giới.

Trong thời gian tới, cuộc chiến chống buôn lậu tại khu vực biên giới Việt – Lào nói chung và Lao Bảo nói riêng được dự báo còn nhiều gian nan, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương, cùng với sự chung tay của cộng đồng.