Trụ sở của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ở Tokyo. Ảnh: EPA/TTXVN

Hai ngày sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất lần đầu tiên kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, BoJ thông báo lãi suất cho vay sẽ được giữ ở mức 0,25%, một quyết định không nằm ngoài dự đoán của thị trường.

Trong một thời gian dài, BoJ là một ngoại lệ trong số các ngân hàng trung ương lớn trên toàn cầu khi duy trì chính sách tiền tệ siêu lỏng để đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu 2% nhờ vào đà tăng lương.

Giá cả đã vượt mục tiêu kể từ tháng 4/2022 và tăng lên 2,8% trong tháng 8/2024. Nhưng BoJ vẫn đang hoài nghi về mức độ lạm phát này, vốn dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tạm thời như cuộc xung đột ở Ukraine.

Tháng Ba năm nay, BoJ đã tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2007 và thêm một lần tăng nữa vào tháng Bảy, báo hiệu rằng nhiều đợt tăng lãi suất nữa có thể diễn ra. Động thái này khiến các nhà đầu tư bất ngờ và thị trường rơi vào tình trạng hỗn loạn do lo ngại suy thoái kinh tế tại Mỹ.

Nhiều nhà đầu tư đã phải rút khỏi chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) tức là vay đồng yen để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn ở nước ngoài. Phản ứng này đã đẩy giá trị của đồng yen lên cao hơn.

Đồng yen, chạm mức thấp nhất trong bốn thập kỷ so với đồng USD vào tháng 7/2024, đã tăng vọt và đợt bán tháo cổ phiếu toàn cầu vào ngày 5/8 đã khiến chỉ số Nikkei 225 của thị trường Tokyo giảm hơn 12% – ngày tồi tệ nhất kể từ “Thứ Hai đen tối” năm 1987.

Chứng khoán Nhật Bản đã phục hồi kể từ đó nhưng vẫn không ổn định. Sự sụt giảm mạnh của thị trường cổ phiếu đã khiến Phó Thống đốc BoJ, ông Shinichi Uchida, cho biết sẽ không có thêm bất kỳ đợt tăng lãi suất nào cho đến khi thị trường tài chính ổn định.

Tuy nhiên, khoảng 70% các nhà kinh tế tham gia cuộc khảo sát của Bloomberg dự đoán BoJ sẽ thực hiện thêm một đợt tăng lãi suất vào tháng 12 tới. Capital Economics dự đoán đợt tăng lãi suất tiếp theo của ngân hàng này sẽ diễn ra vào tháng 10/2024, khi lạm phát có khả năng sẽ duy trì gần mục tiêu 2% cho đến đầu năm 2025.