Các ngân hàng lớn của Nhật Bản đang dần từ bỏ hệ thống dựa trên thâm niên để trả lương và thăng chức cho nhân viên. Động thái này diễn trong bối cảnh cạnh tranh về nhân tài ngày càng gia tăng khi ngân hàng đa dạng hoạt động do các yếu tố như số hóa.

Các ngân hàng đang chuyển trọng tâm của hệ thống nhân sự từ số năm làm việc của nhân viên sang vai trò mà họ đảm nhiệm và mở rộng đáng kể việc tuyển dụng những nhân viên đang ở “giữa sự nghiệp”.

Nhân viên ngân hàng Nhật Bản thường là những người mong muốn trở thành quản lý chi nhánh sau khi gia nhập ngân hàng và được điều động hoặc biệt phái sang các công ty khác khi ở độ tuổi khoảng 50. Tuy nhiên, hình ảnh truyền thống này đang sụp đổ.

Tập đoàn tài chính Mizuho đã cải tổ hệ thống nhân sự vào tháng 7/2024, sắp xếp hợp lý mức lương “theo vai trò” được trả dựa trên cấp bậc chỉ định cho từng vị trí và cho phép thăng chức và tăng lương bất kể tuổi tác hay số năm làm việc tại công ty.

Cơ chế mới cũng xóa bỏ sự khác biệt về lương và phúc lợi giữa các công ty trong tập đoàn, chẳng hạn như các đơn vị ngân hàng và chứng khoán, để giúp nhân viên phát triển sự nghiệp mong muốn.

Chủ tịch tập đoàn Mizuho, Masahiro Kihara, cho biết, các nhân viên “sẽ cảm thấy hài lòng với công việc và có động lực để đón nhận thử thách”.

Ngân hàng Sumitomo Mitsui đang cân nhắc áp dụng hệ thống nhân sự mới vào năm 2026. Cụ thể, ngân hàng sẽ bãi bỏ chế độ lương theo số năm làm việc tại ngân hàng và áp dụng biện pháp giảm lương đồng loạt cho những nhân viên trên 51 tuổi không giữ vai trò quản lý quan trọng.

Mức lương sẽ thay đổi tùy theo trách nhiệm của nhân viên nên một người ở độ tuổi 20 có thể kiếm được hơn 20 triệu yen (137.000 USD) mỗi năm.

Một quan chức trong ngành cho biết các ngân hàng lớn coi trọng vai trò của nhân viên hơn vì “ngày càng có nhiều nhiệm vụ đòi hỏi chuyên môn, chẳng hạn như số hóa và quản lý rủi ro”.

Hoạt động ngân hàng đã đa dạng hóa đến mức việc quản lý nhân sự thông thường không thể xử lý được. Hơn nữa, sự cạnh tranh hơn từ các ngành khác cũng lớn hơn để thu hút nhân tài.

Ngân hàng MUFG đã hủy bỏ hệ thống tăng lương theo thời gian phục vụ cách đây 5 năm và đang chuyển sang hệ thống dựa trên trách nhiệm. Mức lương được quyết định bằng cách tính đến giá trị thị trường của từng nhân viên, nhằm mục đích thúc đẩy sự phát triển của đội ngũ nhân sự chuyên môn.

Các ngân hàng cũng đang gấp rút tuyển dụng những nhân viên ở “giữa sự nghiệp” không cần đào tạo chuyên sâu. MUFG đã tuyển dụng 338 nhân viên trung niên vào tài khóa 2023, tăng gấp 2,4 lần so với năm trước đó. Ngân hàng này có kế hoạch tuyển dụng 600 nhân viên như vậy trong tài khóa này, nhiều hơn so với số lượng tuyển dụng 400 sinh viên mới tốt nghiệp trong năm.

Số lượng nhân viên ở “giữa sự nghiệp” của Sumitomo Mitsui đã tăng gấp đôi lên 207 người trong tài khóa trước. Tập đoàn Mizuho, bao gồm các đơn vị ngân hàng và ngân hàng tín thác, đã tuyển dụng 555 nhân viên ở giữa sự nghiệp, vượt quá 437 nhân viên mới tốt nghiệp được tuyển dụng trong cùng năm. Mizuho có kế hoạch tuyển dụng hơn 400 nhân viên ở giữa sự nghiệp trong tài khóa này.