Cách Tp. Hồ Chí Minh hơn 300 km, thành phố Hà Tiên nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Kiên Giang. Đây là mảnh đất cuối cùng của Việt Nam tiếp giáp với vịnh Thái Lan có diện tích tự nhiên gần 9 nghìn ha với đường biên giới dài giáp Campuchia.

Hà Tiên được thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho một địa hình tổng thể hài hòa như một đất nước Việt Nam thu nhỏ nhờ có địa hình đa dạng gồm đồng bằng, biển đảo, đồi núi, biên giới… Cùng sự hùng vĩ của núi non đầm hồ chen lẫn rêu phong trầm mặc trên mái chùa mái đình, Hà Tiên còn mang dáng dấp phố cổ với sự lặng lẽ, uy nghiêm của nhiều chứng tích lịch sử.

Ai đã từng ghé thăm Hà Tiên, chắc hẳn không khỏi xuyến xao bởi phong cảnh hữu tình nơi đây. Vùng đất biên thùy nơi cực Nam Tổ quốc này hội tụ nhiều danh lam thắng cảnh. Đến với Hà Tiên là đến với vẻ đẹp đầy ấn tượng của “Hà Tiên thập cảnh” (10 thắng cảnh đẹp nổi tiếng của Hà Tiên) cùng nhiều địa điểm di tích lịch sử văn hóa khác rất độc đáo đã đi vào thơ ca, nhạc họa thu hút biết bao thi nhân và du khách đến thăm.

Chẳng phải tự nhiên mà thi sĩ Đông Hồ lại viết “…Ở đó núi rừng không rậm lắm, đến cho người ngắm hãi hùng, biển hồ không sâu rộng lắm, đến cho người nhìn kinh sợ. Ở đó như một cảnh giả sơn thân mật, trong hoa viên, mỗi cảnh chỉ nhỏ nhỏ xinh xinh vừa đủ để cho tầm ngoạn thưởng. Ở đó, kỳ thú thay có một ít hang sâu, động hiểm của Lạng Sơn, có một ít ngọn đá chơi vơi giữa biển của Hạ Long (Quảng Ninh), có một ít núi vôi của Ninh Bình, một ít thạch thất sơn môn của Động Hương Tích, có một ít Tây Hồ (Hà Nội), có một số nét chùa chiền của tỉnh Bắc Ninh; có một đôi nét của vùng biển Đồ Sơn, Cửa Tùng, Nha Trang”. Tất cả đã tạo nên một Hà Tiên say đắm lòng người.

Quả thật, có một Hà Tiên với phong cảnh thiên nhiên nên thơ, xinh đẹp nhưng không kém phần kỳ vỹ , đặc biệt là khi đón bình minh trên bến Đông Hồ lung linh huyền ảo bởi những tia sáng từ ánh ban mai phản chiếu lấp lánh cả một vùng không gian quang đãng chỉ có mặt biển hồ và chân trời rộng mở,… Hay, khi hoàng hôn ở biển Mũi Nai ngắm nhìn mặt trời như quả cầu lửa khổng lồ chìm dần vào biển sâu.

Khi ghé thăm Thạch Động, nơi gắn liền với truyền thuyết Thạch Sanh cứu công chúa - nơi có hệ thống hang động kỳ ảo nằm trong lòng tháp đá với nhiều hình thú đá kỳ lạ. Bên trong động còn có một ngôi chùa Tiên Sơn thờ Phật Thích Ca và Quan Thế Âm Bồ Tát linh thiêng. Đặc biệt, nơi đây còn đón ánh nắng ấm áp của mặt trời chiếu vào ngách nhỏ thông lên trời. Thật thú vị khi có thể lên theo các lối đi tham quan những ngõ ngách huyền bí và cảm nhận luồng không khí mát lạnh lan tỏa từ những khe đá trong hang động.

Không chỉ có thắng cảnh thiên nhiên, Hà Tiên còn có lăng tẩm, chùa chiền, chứng tích chiến tranh được công nhận là di tích văn hóa, lịch sử núi Bình San, chùa Phù Dung, Nhà tù Hà Tiên…

Theo lịch sử hơn 300 năm trước, người đầu tiên khai phá vùng đất này là ông Mạc Cửu, một vị quan nhà Nguyễn. Lăng Mạc Cửu được xây lên để thờ phụng tạ ơn vị quan ngày ấy đã có công khai phá. Đắm mình trong núi Bình San, lăng Mạc Cửu được xem là trái tim tâm linh của người Hà Tiên, là nơi mà khách thập phương nhất định phải đến khi đến thăm mảnh đất này.

Nằm cách thành phố Hà Tiên 3 km, chùa Xà Xía là biểu tượng đời sống tinh thần của người Khmer. Toàn bộ kiến trúc ở nơi này mang màu sắc, phong cách và những đặc điểm trong văn hóa, thẩm mĩ của người dân tộc này. Những mái nhà gồm nhiều đỉnh cao, được chạm khắc vô cùng tinh tế và đẹp đẽ; những hình vẽ đẹp mắt, hoành trắng chạy dọc theo những chân cột, những bức tường trong chùa. Chùa Xà Xía là nơi tổ chức các lễ hội quan trọng theo phong tục tập quán của người dân Khmer địa phương và cả những vùng lân cận.

Hà Tiên cũng có cửa khẩu Quốc tế Hà Tiên giáp Campuchia rất thuận lợi cho việc thông thương với Campuchia, Thái Lan, Malaysia, bằng cả đường thủy và đường bộ. Với hệ thống phà, tàu cao tốc hiện đại, phục vụ thường xuyên trong ngày ra đảo Phú Quốc tạo thành một tam giác du lịch Hà Tiên – Phú Quốc – Rạch Giá. Điều này thuận lợi cho việc phát triển kinh tế nội địa, liên huyện, liên vùng và xuất nhập khẩu với các nước trong khu vực.

Một trong những nét đẹp góp phần tăng thêm sức hấp dẫn của Hà Tiên là những làng nghề truyền thống. Những nghề truyền thống như làm mắm cà xỉu, đường thốt nốt, thủ công mỹ nghệ huyền, chằm lá dừa nước, làm tôm khô…. đã góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của thành phố bên dòng sông Giang Thành, nơi đổ ra cửa biển này.

Đặc biệt, khi đêm về, dạo quanh thành phố bằng những chiếc xe lôi, ngắm nhìn Hà Tiên lung linh từ ánh đèn của những sạp hàng đầy màu sắc với đủ các loại mặt hàng của chợ đêm. Đi chợ đêm của thành phố biên thùy này để được khám phá những nét đẹp văn hóa mộc mạc của người dân Khmer.

Nhiều du khách đến nơi đây đã bày tỏ, sự yên bình của vùng biên giới với những cảnh đẹp và các món ăn ngon khiến du khách muốn quay lại vùng đất này nhiều lần nữa.