Trước phản ứng dữ dội từ cộng đồng doanh nghiệp, Chính phủ Nga đã quyết định thực hiện kế hoạch hạ ngưỡng chịu thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với các doanh nghiệp nhỏ theo lộ trình, thay vì áp dụng đột ngột.

Trước đó trong dự thảo ngân sách, Chính phủ Nga đã đề xuất hạ mạnh ngưỡng doanh thu phải chịu thuế VAT từ 60 triệu ruble (khoảng 739.000 USD) hiện nay xuống chỉ còn 10 triệu ruble. Động thái này đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ các doanh nghiệp nhỏ. Các hiệp hội doanh nghiệp cảnh báo rằng quy định mới sẽ đẩy 10% doanh nghiệp nhỏ vào thế khó, thậm chí có nguy cơ phải đóng cửa.

Để xoa dịu tình hình, Thủ tướng Mikhail Mishustin hôm 6/11 đã công bố một lộ trình "mềm" hơn. Theo đó, ngưỡng chịu thuế sẽ được hạ xuống 20 triệu ruble vào năm 2026, rồi giảm dần xuống 15 triệu ruble vào năm 2027 và cuối cùng là 10 triệu ruble vào năm 2028.

Ông Mishustin cho biết các điều kiện áp dụng thuế VAT đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ được nới lỏng với sự thay đổi theo từng giai đoạn về ngưỡng thanh toán bắt đầu từ năm 2026. Thủ tướng Nga cũng đề xuất tạm hoãn phạt đối với những vi phạm thuế lần đầu của các doanh nghiệp sẽ bắt đầu nộp VAT vào năm 2026, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp nhỏ thiếu kinh nghiệm xử lý các thủ tục thuế phức tạp.

Dù vậy, lộ trình này vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng của giới doanh nghiệp. Họ vốn mong muốn ngưỡng chịu thuế được giữ ở mức 30 triệu ruble.

Việc điều chỉnh ngưỡng chịu thuế này diễn ra cùng lúc với đề xuất tăng thuế VAT chung từ mức 20% hiện tại lên 22%, một động thái dự kiến sẽ tạo ra khoảng 1.000 tỷ ruble để giúp tài trợ cho chi tiêu và giải quyết thâm hụt ngân sách ngày càng tăng của nước Nga.

Nhà kinh tế Evgeny Kogan nhận định rằng dù quá trình chuyển đổi đã được làm cho suôn sẻ hơn, xu hướng chung vẫn rất rõ ràng: áp lực thuế đối với các doanh nghiệp nhỏ đang gia tăng.

Theo thống kê mới nhất, các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện chiếm hơn 20% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nga và sử dụng tới 40% lực lượng lao động cả nước (tương đương khoảng 31 triệu lao động).

Nga phân loại các doanh nghiệp vừa và nhỏ là những doanh nghiệp sử dụng tối đa 250 nhân viên và tạo ra doanh thu hàng năm không quá 2 tỷ ruble. Chính phủ Nga kỳ vọng sẽ thu về thêm 200 tỷ ruble từ việc siết chặt quy định thuế đối với nhóm doanh nghiệp này.

Trong một sáng kiến riêng biệt, Chính phủ Nga cũng đã đề xuất áp dụng một loại "thuế công nghệ" đối với hàng điện tử công nghiệp nhập khẩu. Doanh thu từ thuế này sẽ được sử dụng để hỗ trợ các nhà sản xuất trong nước.