Trong bài viết đăng trên Global Times ngày 2/6, Zhang Nan, giảng viên tại Học viện Kinh tế Ứng dụng, Đại học Nhân dân Trung Quốc, dẫn số liệu của Công ty tư vấn toàn cầu Accenture cho biết Trung Quốc có gần 400 triệu người tiêu dùng nữ giới trong độ tuổi từ 20 đến 60, chi tiêu hàng năm lên tới 10.000 tỷ nhân dân tệ (1.400 tỷ USD), thị trường tiêu dùng lớn thứ ba thế giới với quy mô tương đương với thị trường bán lẻ của Đức, Pháp và Vương quốc Anh cộng lại. "Nền kinh tế phụ nữ" (Sheconomy) của Trung Quốc ảnh hưởng sâu sắc đến sự chuyển đổi và xu hướng của thị trường toàn cầu.

Theo dữ liệu của QuestMobile, số lượng nữ giới dùng Internet di động hoạt động hàng tháng ở Trung Quốc đạt 608 triệu vào tháng 1/2024, tăng 1,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Chi tiêu của họ cũng tiếp tục được cải thiện, với 32,8% người dùng nữ giới chi hơn 2.000 nhân dân tệ mỗi tháng, tăng 2,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

*Đặc điểm "nền kinh tế phụ nữ" của Trung Quốc là gì?

Trước hết, đó là một hoạt động vui vẻ về thể chất và tinh thần. Ngoài thẩm mỹ và chăm sóc cá nhân, người tiêu dùng nữ Trung Quốc cũng chú trọng hơn đến giá trị tình cảm và tự cải thiện bản thân. Họ thích các sản phẩm giúp nâng cao tâm trạng, chẳng hạn như nước hoa. Về việc tự cải thiện bản thân, dữ liệu được Viện Nghiên cứu Tiêu dùng và Phát triển Công nghiệp JD công bố vào tháng 4/2023 cho thấy người tiêu dùng nữ Trung Quốc chi tiêu nhiều hơn nam giới cho sách, giáo dục và đào tạo.

Thứ hai, đó là sự hợp lý và thân thiện với môi trường. Phụ nữ Trung Quốc đang theo đuổi hiệu quả chi phí và không còn bị ám ảnh bởi tên thương hiệu. Báo cáo tiêu dùng phụ nữ 2023 của JD cho thấy người tiêu dùng nữ rất ưa chuộng các sản phẩm xanh. Trong tiêu dùng xanh của người tiêu dùng nữ, đồ gia dụng và vật liệu xây dựng trang trí nhà chiếm hơn 90%.

Thứ ba, các mặt hàng tiêu dùng mở rộng. Ngày càng có nhiều phụ nữ ở Trung Quốc tập trung vào xe thông minh, thể thao, phát trực tuyến trò chơi (game livestreaming) và xe hơi so với năm trước đó, theo QuestMobile. Báo cáo về thị trường xe hơi của phụ nữ năm 2024 (Women’s Car market Insight Report) do Viện Nghiên cứu Yiche công bố hồi tháng 3 cho biết năm 2023, ở Trung Quốc, chị em đã mua 8,23 triệu xe năm 2023, tăng 10,62% so với cùng kỳ trước đó và đứng thứ ba trên thị trường toàn cầu, vượt xa tổng doanh số của Nhật Bản và Đức.

Nhu cầu được xác định bởi hai biến số: thu nhập khả dụng và xu hướng tiêu dùng. Ở Trung Quốc, cả hai chỉ số này đều thay đổi đáng kể trong dân số nữ.

Đầu tiên, phụ nữ đang kiếm được nhiều tiền hơn ở nước này. Thu nhập bình quân đầu người và tổng thu nhập của phụ nữ Trung Quốc đều tăng nhanh hơn của nam giới. Theo dữ liệu thống kê từ các trang web tuyển dụng, phụ nữ Trung Quốc đã tăng thu nhập hàng năm từ 4% đến 7% trong 5 năm qua, cao hơn mức từ 1,7% đến 6% của nam giới. Do đó, khoảng cách thu nhập giữa nam và nữ ở Trung Quốc nhanh chóng thu hẹp, từ khoảng 30% xuống còn khoảng 15-25%. Tại sao lại như vậy?

Trước hết, tỷ lệ tham gia lao động của nữ giới ngày càng tăng nhanh hơn ở Trung Quốc. So với toàn cầu, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của phụ nữ Trung Quốc năm 2022 là 61%, cao hơn mức trung bình của thế giới và cao hơn của các nước phát triển như EU và Mỹ.

Thứ hai, trình độ học vấn của phụ nữ Trung Quốc đã được cải thiện đáng kể. Tỷ lệ sinh viên nữ tăng dần từ 33% năm 1990 lên 50% năm 2009.

Thứ ba, phụ nữ Trung Quốc đang trì hoãn việc kết hôn và sinh con. Theo dữ liệu liên quan của Liên hợp quốc và điều tra dân số Trung Quốc, độ tuổi kết hôn lần đầu và sinh con đầu lòng của phụ nữ Trung Quốc đã bị trì hoãn từ 24 và 27,5 năm 2010 lên 28 và 29 năm 2020.

Mặt khác, xu hướng tiêu dùng của phụ nữ Trung Quốc đã thay đổi. Mục tiêu của tiêu dùng là đáp ứng nhu cầu vật chất, biểu tượng và nhu cầu sở thích cá nhân. Trong xã hội đương đại, khi nhu cầu vật chất và biểu tượng của con người được đáp ứng, họ sẽ tìm cách thỏa mãn bản thân về mặt cảm xúc và trí tuệ. Trong trường hợp này, người tiêu dùng ít quan tâm đến nhu cầu vật chất và ý kiến của người khác, mà quan tâm nhiều hơn đến mong muốn và hạnh phúc của họ. Do đó, phụ nữ có xu hướng chi tiêu nhiều hơn để làm hài lòng chính mình.

Xã hội Internet phụ thuộc vào thông tin, sự chia sẻ, đồng cảm và giao tiếp. Về vấn đề này, khả năng của phụ nữ mạnh hơn của nam giới. Không có gì ngạc nhiên khi phụ nữ đang chiếm giữ một vị trí quan trọng hơn trong nền kinh tế và trật tự thế giới so với trước đây. Tuy nhiên, họ cũng sẽ tiếp tục đấu tranh với sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, nhu cầu xung đột và thời gian quá ít.