Biểu tượng NASA tại Trung tâm vũ trụ Kennedy ở Florida, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Dự kiến, Trạm vũ trụ quốc tế dừng vận hành vào cuối thập kỷ này. Công ty Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos, công ty hàng không vũ trụ Nanoracks và nhà thầu quốc phòng Northrop Grumman đã giành được các hợp đồng lần lượt là 130 triệu USD, 160 triệu USD và 125,6 triệu USD để phát triển các trạm vũ trụ.

Trước đó, một công ty khác là Axiom Space đã nhận được hợp đồng trị giá 140 triệu USD.

NASA đang chuyển dần cho lĩnh vực tư nhân đảm nhận công đoạn phát triển phần cứng nhằm giảm thiểu chi phí và tập trung vào mục tiêu đầy tham vọng, bao gồm xây dựng môi trường sống trên Mặt Trăng và thực hiện sứ mệnh đưa một phi hành đoàn lên sao Hỏa.

Trong tuyên bố ngày 2/12, Giám đốc NASA Bill Nelson cho biết cơ quan này đang hợp tác với các công ty Mỹ phát triển các trạm ngoài không gian, nơi mọi người có thể đến thăm, sống và làm việc, qua đó NASA có thể tiếp tục khám phá một đường đi ngoài không gian phục vụ lợi ích của nhân loại cũng như thúc đẩy các hoạt động thương mại ngoài không gian.

Giám đốc Thương mại vũ trụ của NASA, ông Phil McAlister cho biết các hợp đồng này sẽ giúp Mỹ duy trì sự hiện diện của con người trên quỹ đạo gần Trái Đất.

Công ty Blue Origin hiện đang hợp tác với công ty Sierra Space phát triển trạm vũ trụ Orbital Reef có sức chứa tối đa 10 người. Trạm Orbital Reef được mô tả là một khu “dịch vụ hỗn hợp trong không gian” hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu và sản xuất trong môi trường phi trọng lực.

Trong khi đó, công ty Nanoracks đang phối hợp với các đối tác Voyager Space và Lockheed Martin phát triển trạm vũ trụ mang tên "Starlab" và phóng trạm này lên không gian vào năm 2027. Dự kiến, trạm "Starlab" sẽ chứa một phòng thí nghiệm sinh học, phòng thí nghiệm trồng thực vật, phòng thí nghiệm khoa học vật lý, nghiên cứu vật liệu và một khu vực làm việc.

Northrop Grumman, công ty đã phát triển tàu vũ trụ Cygnus cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa lên ISS, có kế hoạch xây dựng một trạm vũ trụ theo kiểu module (lắp ghép từng bộ phận), bao gồm các khu vực phục vụ nghiên cứu khoa học, du lịch và thí nghiệm công nghiệp.

Mặc dù 3 công ty chưa công bố tổng kinh phí ước tính cho việc phát triển các trạm vũ trụ trên, Giám đốc Thương mại vũ trụ của NASA tiết lộ mức phân bổ tài chính của cơ quan này cho các dự án không vượt quá 40%.

Trạm ISS, một biểu tượng của hợp tác quốc tế giữa Mỹ và Nga, đã tồn tại 21 năm. Trạm được đánh giá là an toàn cho đến năm 2028. Người đứng đầu NASA hy vọng trạm này sẽ duy trì hoạt động đến năm 2030. NASA kỳ vọng đến thời điểm đó có trạm vũ trụ thương mại thay thế ISS./.