Nâng cao vai trò của nhà nước trong hoạt động đầu tư. Ảnh: Thúy Hiền/BNEWS/TTXVN

Nâng cao vai trò của nhà nước trong hoạt động đầu tư là một trong những nội dung chính tại hội thảo khoa học: “Vai trò nhà nước trong nền kinh tế thị trường giai đoạn 2016-2020: Những vấn đề cải cách thể chế” diễn ra sáng 12/4, tại Hà Nội, do Viện Chiến lược Phát triển phối hợp với Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức.

Nhấn mạnh về vai trò của nhà nước trong hoạt động đầu tư, ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM cho biết, thời gian qua, ngân sách nhà nước vẫn là nguồn tài trợ lớn nhất cho đầu tư công nhưng gần đây đầu tư công có xu hướng phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn vay, làm gia tăng nhanh chóng nợ công.

Đầu tư công hiện tập trung nhiều vào các ngành, lĩnh vực kinh tế và tiết chế đầu tư xã hội.

Mặc dù thời gian qua đầu tư công vào các ngành, lĩnh vực kinh tế có giảm nhưng không đáng kể; đầu tư công cho những ngành dịch vụ công, liên quan trực tiếp đến phát triển con người thì hầu như không có sự chuyển biến rõ rệt.

Không những thế, ông Cung cho rằng, hiệu quả đầu tư công có xu hướng giảm, luôn thấp hơn hiệu quả đầu tư toàn nền kinh tế và khoảng cách có xu hướng ngày càng rộng ra.

Ông Sandeep Maha Jan, Chuyên gia kinh tế trưởng của WB tại Việt Nam cho rằng, thời gian qua vẫn còn nhiều bộ, ngành vừa điều tiết vừa là chủ sở hữu nhà nước, đưa ra chính sách và hưởng lợi từ chính những chính sách đó. Điều này giải thích cho tốc độ tăng năng suất Việt Nam giảm trong 15 năm qua.

Để nhà nước đóng vai trò là một nhà đầu tư, chủ sở hữu tích cực, có những quyết định đúng, tuân thủ cơ chế thị trường, ông Cung nhấn mạnh, nhà nước cần điều chỉnh cơ cấu đầu tư công theo hướng giảm dần tỷ trọng đầu tư công, tăng đầu tư của các thành phần kinh tế ngoài nhà nước, không đầu tư trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất thương mại; bố trí một phần nguồn vốn ngân sách nhà nước tham gia các dự án hạ tầng theo mô hình PPP.

Bên cạnh đó, cần tăng cường kỷ luật, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý chi ngân sách, kiểm soát chặt chẽ nợ công và giữ vững an ninh tài chính quốc gia.

Ông Nguyễn Văn Bích, Viện phó Viện Chiến lược Phát triển cho rằng, cần có mối quan hệ chặt chẽ giữa đổi mới thể chế và tăng hiệu suất hoạt động cung cấp dịch vụ kết cấu hạ tầng.

Các nghiên cứu tiếp sau nên áp dụng hai phương pháp định lượng để đo lường hiệu suất.

Cũng tại buổi hội thảo, các đại biểu đã tập trung vào thảo luận các nội dung khác như: Vai trò của nhà nước trong hoạt động đầu tư của nhà nước; vai trò của nhà nước trong việc tăng cường hiệu quả của các đơn vị công ích; vai trò của nhà nước trong việc phát triển hệ thống thị trường tài chính của Việt Nam…/.