Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tìm hiểu tập quán kinh doanh, chính sách thương mại cũng như quy định chỉnh sửa và cập nhật của từng mặt hàng tiềm năng khi giao thương tại châu Phi - Trung Đông, chiều 12/7, Trung tâm Hỗ trợ xuất khẩu - Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức Hội thảo Xúc tiến thương mại sang thị trường châu Phi - Trung Đông  với chuyên đề: Tiềm năng thúc đẩy các sản phẩm nông sản Halal vào thị trường Trung Đông theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Chia sẻ về thị trường sản phẩm công nghiệp Halal tại khu vực châu Phi - Trung Đông, bà Nguyễn Minh Phương, Trưởng phòng Tây Á, châu Phi - Vụ Thị trường châu Á - châu Phi (Bộ Công Thương) cho biết: Đây là một thị trường có tiềm năng to lớn cho hàng hóa, sản phẩm của Việt Nam.

Thống kê cho thấy, tổng giá trị trao đổi thương mại các sản phẩm Halal toàn cầu năm 2022 khoảng 2.300 tỷ USD. Chi tiêu của người Hồi giáo cho thực phẩm khoảng 1.400 tỷ USD; tổng kim ngạch thương mại thực phẩm Halal của các nước thành viên Tổ chức hợp tác hồi giáo (OIC) là 444,7 tỷ USD. Đặc biệt, các sản phẩm Halal được trao đổi chủ yếu gồm thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, thời trang...

Ngoài các thị trường tiêu thụ sản phẩm Halal lớn ở Đông Nam Á như: Indonesia, Malaysia hay các nước khác như Bangladesh, Ai Cập, các nước khu vực châu Phi - Trung Đông như Saudi Arabia, Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE)... cũng là những thị trường nhập khẩu nhiều sản phẩm Halal.

Hơn nữa, ngành công nghiệp chế biến thực phẩm của các nước Trung Đông - châu Phi kém phát triển, rất nhiều sản phẩm chế biến phục vụ nhu cầu của người dân khu vực này chủ yếu từ nguồn nhập khẩu.

Bà Nguyễn Minh Phương cũng chỉ ra rằng: Do những lợi ích cho sức khỏe, môi trường nên hiện nay nhu cầu về sản phẩm Halal không chỉ phổ biến với những người theo đạo Hồi giáo mà ngày càng nhiều thị trường lớn trên thế giới như: Hoa Kỳ, châu Âu... gia tăng nhập khẩu sản phẩm Halal để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Bên cạnh đó, nếu so với mặt bằng chung giá cả sản phẩm thông thường, giá sản phẩm Halal thường cao hơn từ 5-10% và những người tiêu dùng mong muốn sử dụng sản phẩm Halal sẵn sàng chi trả cho những sản phẩm này. Vì vậy, thị trường sản phẩm Halal rất tiềm năng cho doanh nghiệp Việt Nam khai thác.

Phản hồi ý kiến đề xuất của doanh nghiệp về hỗ trợ nguồn lực phát triển thị trường sản phẩm Halal, bà Nguyễn Minh Phương cho biết, mặc dù chưa có các chương trình hỗ trợ dành riêng cho phát triển sản phẩm Halal nhưng Bộ Công Thương đang xây dựng Đề án hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu sản phẩm Halal.

Hơn nữa, nguồn lực từ Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia cũng là một kênh hỗ trợ hiệu quả cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia hoạt động kết nối, xúc tiến thương mại với thị trường sản phẩm Halal nói chung, thị trường châu Phi - Trung Đông nói riêng. Hơn nữa, doanh nghiệp cần quan tâm đầu tư xúc tiến thị trường, tích cực tham gia chương trình, hoạt động hội chợ, kết nối giao thương... trực tiếp tại địa bàn thị trường.

Theo bà Nguyễn Minh Phương, doanh nghiệp có thể gửi hàng mẫu cho các Thương vụ tại địa bàn để giới thiệu, quảng bá với các đối tác. Khi có kế hoạch khai thác thị trường Trung Đông, các nhà sản xuất của Việt Nam có thể ký hợp đồng hợp tác với đối tác nhập khẩu tại khu vực này để sản xuất, cung ứng sản phẩm theo đơn đặt hàng, đáp ứng phù hợp với nhu cầu, thị hiếu tiêu dùng đặc thù, riêng biệt của người dân, thị trường này.

Lưu ý doanh nghiệp khi xuất khẩu, ông Trần Trọng Kim, Bí thư thứ nhất, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Saudi Arabia nhấn mạnh: Xuất phát từ những khó khăn trong trồng trọt canh tác nông nghiệp nên Saudi Arabia có nhu cầu nhập khẩu trên 90% các loại hàng hóa như: gạo, các loại rau, củ, quả tươi, các loại hạt, gia vị; hàng thủy sản tươi và đóng hộp...

Cùng đó, sản phẩm khác trong lĩnh vực xây dựng, dệt may, phụ tùng thay thế cho các phương tiện vận tải, nội thất, than củi, trầm hương.... cũng có nhu cầu lớn.

Tuy nhiên, trước tình hình xung đột tại Biển Đỏ vẫn đang gia tăng, ông Trần Trọng Kim khuyến nghị doanh nghiệp cần nghiên cứu thị hiếu thị trường, quy định sở tại về quảng lý chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm, chủ động gửi mẫu sản phẩm quảng bá, trưng bày tại Thương vụ và Đại sứ quán.

Doanh nghiệp cũng nên tham gia đoàn xúc tiến thương mại sang địa bàn mang theo hàng mẫu, hàng dùng thử quảng bá, kết nối trực tiếp, dùng sản phẩm của doanh nghiệp làm quà tặng đối ngoại.

Ông Trần Trọng Kim còn đề cập tới xu thế hiện nay mà Saudi Arabia đang hướng tới cuộc sống xanh, lành mạnh và phát triển môi trường bền vững. Do đó, nhiều sản phẩm organic, thân thiện với môi trường được đánh giá cao.

Chính vì vậy, doanh nghiệp cần nghiên cứu sản xuất theo hướng này để gia tăng giá trị xuất khẩu cũng như xây dựng thương hiệu riêng cho sản phẩm ngoài việc bán hàng, đóng bao bì, in nhãn mác theo yêu cầu của nhà nhập khẩu.

Mặt khác, doanh nghiệp tăng cường tìm các đầu mối nhập khẩu hàng hóa mà không đi qua khu vực Biển Đỏ bởi hiện nay hàng hóa đến Saudi Arabia qua cảng khô Riyadh, cảng Dammam và Yanbu không bị ảnh hưởng. Đặc biệt, khi giao dịch với doanh nghiệp nhập khẩu tại khu vực này cần ký hợp đồng thanh toán theo hình thức thư tín dụng L/C, có đặt cọc, nếu có khách hàng trả trước thì càng tốt.

Ngoài ra, doanh nghiệp không trả trước bất kỳ khoản phí nào liên quan đến chi phí môi giới hợp đồng, phí phát hành hóa đơn vì đây là hành vi lừa đảo phổ biến. Cùng đó, khi có các đơn hàng có dấu hiệu nghi ngờ, đề nghị doanh nghiệp thận trọng và xác minh kỹ qua kênh Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại khu vực.

Tại hội thảo, ông Lê Châu Hải Vũ, Chuyên gia tư vấn xây dựng chất lượng thực phẩm Halal, Giám đốc Công ty CP Consultech khuyến cáo doanh nghiệp muốn khai thác thị trường sản phẩm Halal cần tìm hiểu, nghiên cứu kỹ lưỡng về đặc điểm sản phẩm Halal và xu hướng thị trường, sở thích của người tiêu dùng, đối thủ cạnh tranh...

Đáng lưu ý, khi xây dựng kế hoạch sản xuất, cung ứng sản phẩm Halal cho thị trường Trung Đông, doanh nghiệp cần có quy trình sản xuất đảm bảo điều kiện, tiêu chuẩn Halal. Mặt khác cần đầu tư xây dựng chiến lược kinh doanh, marketing bài bản, phù hợp với thị trường.