Nông dân Nghệ An thu hoạch lúa. Ảnh minh họa: TTXVN phát

Đây là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng bền vững, tăng hiệu quả sản xuất và thích ứng với biến đổi khí hậu. 

Để đạt mục tiêu này, ngành nông nghiệp đề nghị các địa phương xây dựng kế hoạch gieo trồng cụ thể, bám sát điều kiện thực tế về địa hình, đất đai, khí hậu và trình độ thâm canh. Lịch thời vụ phải được tuân thủ nghiêm, đặc biệt đối với lúa – cây trồng chủ lực của tỉnh. Tất cả diện tích mạ Xuân 2026 phải được che phủ nilon, giữ đủ nước chống rét và bố trí gieo cấy theo từng giống nhằm bảo đảm lúa trổ đúng khung thời vụ.

Tỉnh cũng tập trung hoàn thiện cơ cấu giống và tăng cường quản lý chất lượng giống ngay từ đầu vụ. Các địa phương chỉ sử dụng giống lúa đã được công nhận chính thức, không đưa vào sản xuất đại trà giống mới chưa qua khảo nghiệm. Mỗi xã chỉ cơ cấu 2–3 giống lúa lai và 2–3 giống lúa thuần chủ lực, đảm bảo tính ổn định và đồng đều về năng suất. Đối với cây trồng khác như ngô, lạc, mía, sắn và rau màu, thời vụ và giống cũng phải được bố trí theo vùng, phù hợp điều kiện sinh thái.

Song song với kỹ thuật canh tác, tỉnh thúc đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số vào sản xuất. Toàn ngành khuyến khích mở rộng diện tích mạ khay cấy máy, sử dụng hệ thống tưới thông minh, nhà màng – nhà lưới, quản lý sâu bệnh bằng ứng dụng số và tăng cường giám sát đồng ruộng thông qua dữ liệu trồng trọt. Những giải pháp này nhằm hướng đến nền nông nghiệp xanh, giảm phát thải và tiến tới tạo lập tín chỉ carbon.

Liên kết sản xuất – tiêu thụ tiếp tục được ngành nông nghiệp xem là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng. Mỗi địa phương đặt mục tiêu xây dựng ít nhất một vùng liên kết mới, mở rộng các sản phẩm OCOP và duy trì việc cấp, quản lý mã số vùng trồng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Cùng đó, những diện tích có năng suất thấp sẽ được khuyến khích chuyển đổi sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn như rau màu, ngô và lạc.

Năm 2025, Nghệ An gieo trồng hơn 131.700 ha, thu hoạch hơn 1,02 triệu tấn lương thực, vượt 2,35% kế hoạch. Tỉnh cũng triển khai 38 mô hình sản xuất hiệu quả cao với hơn 1.680 ha và có khoảng 22.000 ha cây trồng được liên kết tiêu thụ sản phẩm, góp phần ổn định đầu ra cho nông dân.

Đáng chú ý, Nghệ An là một trong những địa phương tiên phong thí điểm sản xuất lúa giảm phát thải. Vụ Xuân 2025 ghi nhận gần 19.000 ha áp dụng tưới ngập – khô xen kẽ (AWD). Phân tích cho thấy phương pháp này giúp giảm lượng nước tưới và giảm phát thải khí mê-tan tới 55% đối với lúa cấy và 50% đối với lúa gieo sạ so với tưới ngập liên tục.