Cụ thể, giá của tổng cộng 32.396 mặt hàng thực phẩm đã bị ảnh hưởng, cao hơn 25,7% so với năm 2022, khi chỉ có 25.768 mặt hàng gặp phải tình trạng tăng giá. Đây là con số lớn nhất trong vòng 30 năm qua, kể từ khi Nhật Bản thoát khỏi tình trạng nền kinh tế bong bóng giai đoạn 1986-1991.

Các chuyên gia của Teikoku Databank nhận định nguyên nhân tăng giá xuất phát từ một số yếu tố liên quan đến sự gia tăng chi phí đầu vào sản xuất. Trước hết đó là kết quả của việc giá nguyên liệu đầu vào tăng, đặc biệt là hàng nhập khẩu do đồng yen suy yếu.

Ngoài ra, có thể kể đến sự gia tăng chi phí nhân sự do tăng lương, và chi phí các mặt hàng tiện ích (điện, nước, khí đốt…) phục hồi, sau khi Chính phủ Nhật Bản dừng các chương trình trợ cấp, duy trì từ đại dịch COVID-19.

Một yếu tố khác cũng gây ảnh hưởng đến giá hàng thực phẩm Nhật Bản, đó là chi phí hậu cần tăng liên tục trong suốt năm vừa qua. Điều này là do tình trạng thiếu tài xế xe tải trầm trọng ở nước này, phát sinh từ các quy định mới về thời gian làm thêm giờ.

Teikoku Databank diễn giải đợt tăng giá hàng thực phẩm đầu tiên trong năm nay xảy ra vào tháng Hai, với khoảng 5.000 mặt hàng thực phẩm đông lạnh bị biến động giá. Sau đó đến tháng Tư, các hộp sốt mayonnaise và những loại hàng thực phẩm khác có sử dụng trứng tăng giá, do tình trạng thiếu trứng. Cho đến tháng Mười, khoảng 4.760 mặt hàng tiêu dùng khác cũng lên giá.

Vào cuối năm 2023, tốc độ tăng giá của các loại hàng thực phẩm bắt đầu chậm lại, khi các nhà sản xuất của nền kinh tế lớn thứ hai châu Á ngày càng lo ngại về việc doanh số bán hàng giảm. Teikoku Databank ghi nhận chỉ có 139 và 678 mặt hàng lần lượt tăng giá bán trong hai tháng 11 và 12/2023.

Theo khảo sát, các hộ gia đình Nhật Bản có từ hai người trở lên đã cắt giảm chi tiêu cho thực phẩm khoảng 3.685 yen mỗi tháng.

Số lượng người tiêu dùng nước này chuyển đổi hình thức mua bán từ các mặt hàng tiêu dùng có giá đắt hoặc từ các thương hiệu lớn sang các nhãn hàng thuộc thương hiệu tư nhân có giá rẻ hơn, cũng như xu hướng cắt giảm số lượng thực phẩm tiêu thụ hàng ngày, đang tăng lên.

Đánh giá triển vọng năm 2024, các chuyên gia của Teikoku Databank cho rằng dự báo số lượng mặt hàng thực phẩm tăng giá trong năm tới sẽ giảm mạnh, chỉ còn khoảng 15.000 mặt hàng.

Tuy nhiên, một quan chức trong Chính phủ Nhật Bản đã cảnh báo rằng giá cả có thể tiếp tục tăng đối với nhiều mặt hàng hơn so với dự báo và giá sẽ tùy thuộc vào yếu tố chi phí và biến động ngoại hối.