Ngày 31/3, một thẩm phán liên bang đã ra phán quyết chặn vĩnh viễn sắc lệnh của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm chấm dứt nguồn tài trợ liên bang dành cho hai cơ quan truyền thông công cộng là NPR và PBS, với lý do vi phạm quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án Thứ nhất của Hiến pháp Mỹ.

Phóng viên TTXVN tại Washington dẫn lời Thẩm phán Randolph Moss khẳng định sắc lệnh này là bất hợp pháp và không thể thi hành. Trong phán quyết, ông nhấn mạnh chính quyền không được phép phân biệt quan điểm hay trả đũa các tổ chức truyền thông dựa trên nội dung họ đưa.

Theo thẩm phán Moss, không có tiền lệ pháp lý nào cho phép chính phủ loại một tổ chức khỏi các chương trình tài trợ liên bang chỉ vì quan điểm các tổ chức này đã thể hiện trước đó. Ông cho rằng sắc lệnh của Tổng thống Trump nhằm trực tiếp vào những quan điểm mà người đứng đầu Nhà Trắng không đồng tình.

Trước đó, Tổng thống Trump từng chỉ trích NPR và PBS có khuynh hướng thiên về Đảng Dân chủ và ban hành sắc lệnh yêu cầu các cơ quan liên bang ngừng mọi hình thức tài trợ đối với hai tổ chức này.

Phán quyết được đưa ra trong bối cảnh hệ thống truyền thông công cộng tại Mỹ chịu nhiều tác động, không chỉ từ các sắc lệnh hành pháp mà còn từ những quyết định cắt giảm ngân sách của Quốc hội. Những yếu tố này đã dẫn đến việc đóng cửa Tập đoàn Phát thanh Truyền hình Công cộng (CPB) - tổ chức trung gian phi lợi nhuận được thành lập năm 1967 dưới thời Tổng thống Lyndon B. Johnson nhằm hỗ trợ phát triển phát thanh, truyền hình công cộng tại Mỹ.

Về phía nguyên đơn, lãnh đạo NPR và PBS hoan nghênh phán quyết, coi đây là sự khẳng định mạnh mẽ quyền tự do báo chí, đồng thời nhấn mạnh vai trò phục vụ lợi ích công chúng của truyền thông công cộng, không phụ thuộc vào bất kỳ chương trình nghị sự chính trị nào.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Trump nhiều khả năng sẽ kháng cáo, khiến tác động thực tế của phán quyết trong ngắn hạn vẫn chưa rõ ràng.

Vụ việc tiếp tục làm nổi bật tranh luận kéo dài tại Mỹ về vai trò của chính phủ trong tài trợ truyền thông cũng như ranh giới giữa quyền lực hành pháp và các bảo đảm hiến định về tự do ngôn luận.