Toà nhà Quốc hội Mỹ ở Washington DC., ngày 5/11/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Thượng viện Mỹ đã tiến thêm một bước quan trọng hướng tới việc chấm dứt tình trạng đóng cửa Bộ An ninh Nội địa (DHS) khi thông qua một thỏa thuận vào ngày 27/3, sau 42 ngày bế tắc kéo dài phát sinh từ các chiến dịch thực thi di trú của chính quyền Tổng thống Donald Trump tại Minnesota.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, thỏa thuận được thông qua với sự đồng thuận, mở lại phần lớn hoạt động của DHS, nhưng đi kèm với một sự nhượng bộ đáng kể từ phía đảng Cộng hòa. Cụ thể, dự luật không bao gồm ngân sách cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) cùng một phần của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP), đúng theo yêu cầu lâu nay của phe Dân chủ tại Thượng viện.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là thỏa thuận này không bao gồm các cải tổ sâu rộng mà phía đảng Dân chủ từng đòi hỏi, như yêu cầu phải có trát tư pháp của tòa trong hoạt động bắt giữ hoặc quy định buộc các nhân viên phải công khai danh tính khi thi hành nhiệm vụ. Điều này cho thấy đảng Dân chủ đạt được mục tiêu ngân sách nhưng không giành được thắng lợi về chính sách.

Lãnh đạo khối đa số Thượng viện John Thune xác nhận đây có thể là đề nghị cuối cùng từ đảng Cộng hòa nhằm mở cửa trở lại DHS. Ông nhấn mạnh rằng nếu đảng Dân chủ sẵn sàng hợp tác sớm hơn, họ đã có thể đạt được những cải tổ mong muốn thay vì chỉ dừng lại ở một thỏa thuận không có nội dung thay đổi chính sách.

Trong khi đó, lãnh đạo phe thiểu số Chuck Schumer công khai tuyên bố đây chính là kết quả mà phe Dân chủ mong muốn, đồng thời tự hào rằng khối của ông đã giữ vững lập trường trong suốt quá trình thương thuyết. Ông cũng chỉ trích rằng thỏa thuận này lẽ ra đã có thể đạt được từ nhiều tuần trước nếu không bị phía Cộng hòa cản trở.

Dự luật hiện được chuyển sang Hạ viện, nơi nhiều nghị sĩ Cộng hòa bày tỏ sự không hài lòng khi các thành phần then chốt trong chương trình kiểm soát di trú của Tổng thống Trump chưa được cấp ngân sách. Điều này cho thấy những tranh luận nội bộ vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn.

Thỏa thuận được hình thành sau khi phe Dân chủ chặn đứng lần thứ 7 nỗ lực mở lại DHS, bất chấp các cuộc đàm phán kéo dài suốt ngày 26/3 không mang lại kết quả cụ thể. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Trump đã can thiệp bằng cách tuyên bố sẽ ký sắc lệnh hành pháp để trả lương cho nhân viên Cục An ninh Giao thông Vận tải (TSA), nhằm đối phó với tình trạng quá tải nghiêm trọng tại các sân bay trên toàn quốc.

Dù nhượng bộ về ngân sách trong ngắn hạn, đảng Cộng hòa khẳng định họ đã chuẩn bị từ trước. Nhờ nguồn tài chính khoảng 75 tỷ USD được phân bổ trong đạo luật trước đó của Tổng thống Trump, các cơ quan như ICE và CBP vẫn đủ khả năng duy trì hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định.

Các lãnh đạo Cộng hòa cũng cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy một gói lập pháp mới nhằm cấp ngân sách dài hạn cho các hoạt động trục xuất và bảo vệ biên giới, có thể kéo dài đến 10 năm. Tuy nhiên, tiến trình này sẽ đối mặt với nhiều thách thức do các quy định nghiêm ngặt tại Thượng viện và sự khác biệt về ưu tiên chính sách.