Cảng hàng hóa ở Los Angeles, bang California, Mỹ. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Số liệu trong vài ngày qua cho thấy việc Tổng thống Joe Biden tăng thuế sâu rộng đối với một loạt hàng nhập khẩu của Trung Quốc chỉ là động thái mới nhất của Mỹ trong chiến dịch kéo dài nhiều năm nhằm điều chỉnh lại các tuyến thương mại châu Á.

Hoạt động xuất khẩu bùng nổ của Đài Loan (Trung Quốc) sang Mỹ chỉ là một ví dụ về cách căng thẳng giữa các cường quốc đã định hình lại chuỗi cung ứng và việc Trung Quốc đang bị loại khỏi một số chuỗi cung ứng. Theo dữ liệu công bố hôm 10/5, doanh số bán hàng của Đài Loan sang thị trường Mỹ trong tháng 4/2023 đã tăng hơn 80% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức cao kỷ lục.

Chính quyền Tổng thống Biden hôm 14/5 đã tăng thuế đối với một loạt sản phẩm của Trung Quốc, từ chip máy tính đến xe điện. Nhà Trắng cho biết những thay đổi này dự kiến sẽ ảnh hưởng đến khoảng 18 tỷ USD kim ngạch nhập khẩu hàng năm hiện nay.

Đây là một phần trong kế hoạch cải tổ thương mại rộng lớn hơn dành cho các đồng minh chủ chốt của Mỹ ở châu Á, bao gồm các nền kinh tế lớn như Hàn Quốc và Nhật Bản. Cả hai đều đang chứng kiến tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ lớn hơn, gây thiệt hại cho Trung Quốc.

Thúc đẩy sự thay đổi là chiến dịch của Mỹ nhằm loại Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng, đặc biệt là các sản phẩm công nghệ cao cấp và nhạy cảm. Dòng đầu tư đang dịch chuyển cùng với thương mại, với việc các công ty toàn cầu đầu tư vào Đông Nam Á để tránh thuế quan của Mỹ áp lên Trung Quốc và các công ty từ Đài Loan, Hàn Quốc và Nhật Bản cũng xây dựng nhà máy ở Mỹ để tận dụng trợ cấp cho ngành công nghệ cao.

Các công ty nước ngoài ngày càng không muốn mở rộng ở Trung Quốc. Chỉ 13% công ty châu Âu có mặt tại nước này cho biết đây là điểm đến đầu tư hàng đầu, chưa bằng một nửa con số của năm 2021, trong khi đầu tư mới của Nhật Bản đã giảm kể từ mức đỉnh điểm vào năm 2021. Tất cả những điều này minh họa cách các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tự sắp xếp lại sau đại dịch và cuộc chiến thương mại bắt đầu dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump.