Các nguồn thạo tin cho biết, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đang chuẩn bị mở cuộc điều tra mới về việc thực thi thỏa thuận thương mại Giai đoạn 1 với Mỹ của Chính phủ Trung Quốc. Thoả thuận này được hai bên ký kết trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump.

Theo các nguồn tin, đầu tiên, Chính phủ Mỹ sẽ yêu cầu lấy ý kiến từ các ngành công nghiệp và công đoàn của Mỹ, có thể ngay trong sáng 24/10 (giờ địa phương).

Động thái này sẽ khơi lại một yếu tố gây bất hòa thương mại lâu nay giữa hai nước, bên cạnh các hành động gần đây về thuế quan và kiểm soát xuất khẩu đối với các ngành công nghiệp trọng yếu mà cả hai nước đã triển khai trong những tháng gần đây. Diễn biến này cũng diễn ra chưa đầy một tuần trước cuộc gặp đã được lên kế hoạch giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào ngày 30/10.

Nhà Trắng và người phát ngôn của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ chưa bình luận về thông tin này.

Cuộc điều tra mới sẽ được tiến hành theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Điều khoản này cho phép chính phủ liên bang áp đặt thuế quan để đáp trả các hành vi thương mại không công bằng từ các quốc gia khác. Ông Trump cũng đã sử dụng quy định này để đưa ra các mức thuế quan đối với Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu tiên. Cuộc điều tra mới có thể dẫn đến việc áp thêm thuế, mặc dù các cuộc điều tra như vậy thường mất nhiều tháng mới hoàn thành.

Việc mở lại cuộc thảo luận về thỏa thuận Giai đoạn 1 có nguy cơ khiến Chính phủ Trung Quốc không hài lòng trước thềm cuộc gặp quan trọng sắp tới với Mỹ.

Ông Trump và đội ngũ kinh tế của ông thường xuyên chỉ trích Trung Quốc không tuân thủ các cam kết trong thỏa thuận Giai đoạn 1, được ký vào năm 2020. Họ cũng đổ lỗi cho chính quyền của cựu Tổng thống Joe Biden vì đã không thực thi thỏa thuận này. Về phần mình, Chính phủ Trung Quốc cho rằng đại dịch COVID-19, bùng phát chỉ vài tháng sau khi thỏa thuận được ký kết, đã khiến nhiều điều khoản không thể thực hiện được.

Những vấn đề này đã bùng lên trong những tháng gần đây khi Trung Quốc chuyển hướng mua đậu tương và các mặt hàng nông sản từ các nước khác, trong bối cảnh tranh chấp thương mại và thuế quan với Mỹ tiếp diễn. Dự kiến, ông Trump sẽ gây sức ép để ông Tập Cận Bình mua thêm hàng hóa của Mỹ trong cuộc gặp vào tuần tới, đồng thời thảo luận về thuế quan và kiểm soát xuất khẩu đối với các mặt hàng quan trọng cho các ngành công nghiệp của Mỹ, như nam châm đất hiếm.